Yargıtay 1. Hukuk Dairesi E.2009/9666 K.2009/11819

Taraflar arasında görülen davada;

Davacılar, miras bırakanları S.S..’in, mirasçılarından mal kaçırmak ve saklı paylarını yok etmek amacıyla 1575, 1576, 1580, 1626 parsel sayılı taşınmazlarını davalılardan oğlu İ..’e vasiyet ettiğini 887, 935, 936, 1213, 1301, 1352, 1403, 1475, 1518, 1592, 1600, 1601 ve 1603 parsel sayılı taşınmazlarını da bağışladığını, 1290, 1308, 1318, 1319, 1325, 1517, 1563, 1593, 159, 1597, 1599 ve 1669 parselleri bir kısmının tamamını, bir kısmının paylarını davalılardan torunu C..’e bağışladığını ileri sürerek tenkis isteğinde bulunmuştur.

Davalılar, davanın reddini savunmuşlardır.

Mahkemece, davanın kabulüne ilişkin olarak verilen karar, 2. Hukuk Dairesince; “… vasiyetname ve ölümden bir sene önce yapılan bağışın mutlak tenkise tabi olduğu, ancak Türk Medeni Kanununun 507, 512, 503, 505, 506. maddeleri ve 11.11.1994 gün 4/4 sayılı İçtihadı Birleştirme kararı uyarınca sabit tenkis oranının belirlenerek, davada kazanılmış haklarda gözetilerek bir hüküm kurulması gerektiği …” gerekçesiyle bozulmuş, hükmüne uyulan bozma ilamı gereğince davanın kabulüne dair karar 2.Hukuk Dairesince “… uyulmasına karar verilen bozma kararına göre kazanılmış haklar gözetilerek hüküm kurulması gerektiği…” gerekçesiyle ikinci kez bozulmuş, bozma kararına uyularak davanın kabulüne karar verilmiştir.

Karar, taraflarca süresinde temyiz edilmiş olmakla; Tetkik Hakimi raporu okundu, düşüncesi alındı. Dosya incelendi, gereği görüşülüp, düşünüldü.

Dava, tenkis isteğine ilişkindir.

Mahkemece, davanın kabulüne karar verilmiştir.

Hükmüne uyulan bozma ilamlarından ilkinde, mahkemece tenkis yönünden yapılan inceleme ve araştırmanın yetersiz olduğu gerekçesiyle Medeni Kanunun tenkis ile ilgili hükümleride belirtilen ilkeler çerçevesinde inceleme ve araştırma yapılıp sonucuna göre karar verilmesi,

ancak hükmü davalının temyiz ettiği gözetilerek değinilen ilkeler çerçevesinde hesaplanacak tenkis miktarının kazanılmış haklar da dikkate alınarak hüküm altına alınması gereğine değinilmiş, bu defa mahkemece hükmüne uyulan bozma ilamı uyarınca yapılan inceleme ve araştırma sonucu ilk kararda belirlenen tenkis miktarlarını aşar şekilde karar verilmesi üzerine Yüksek 2.Hukuk Dairesince bu kez, uyulmasına karar verilen bozma kararına göre kazanılmış haklar gözetilerek hüküm kurulması gerektiği düşünülmeden karar verilmesinin doğru olmadığı gerekçesiyle bozulmuştur.

Hükmüne uyulan ikinci bozma kararı üzerine ilk tercih tarihine göre belirlenen miktarlar esas alınarak, ikinci bozmadan sonra yapılan tercih tarihine kadar yasal faiz eklenmek suretiyle bulunan değerlere ilk tercih hakkının kullanıldığı 02.11.1998 tarihinden itibaren hesaplanacak faiz ile davalılardan tahsiline karar verilmiştir.

Mahkemece, hükmüne uyulan bozma ilamları gereğince karar verilmesi gerekeceği ve bu anlamda kazanılmış hakların da gözetilmesi gerekeceğinde kuşku yoktur.

Öte yandan, Türk Medeni Kanununun 506, 564. maddesi gereğince dava konusu taşınmazların sabit tenkis oranında bölünüp bölünemeyeceği belirlenerek, ondan sonra tercih hakkının kullandırılması gerekirken, ilk bozma ilamından önce taşınmazların bölünüp bölünmeyeceği tespit edilmeden tercih hakkının kullanılmasının geçersiz olduğu açıktır. Kaldı ki, değinilen bu husus hükmüne uyulan ilk bozma ilamında da belirtilmiştir. Ayrıca davalıların temyizi üzerine verilen ve hükmüne uyulan bozma ilamı üzerine yapılan inceleme sonucu değinilen yasa hükmüne uygun olarak belirlenen ikinci tercih tarihinin davalılar açısından kazanılmış hak teşkil edeceği de açıktır.