Yargıtay 1. Hukuk Dairesi E.2014/19833 K.2017/874

Taraflar arasında görülen elatmanın önlenmesi, yıkım ve ecrimisil davası sonunda, yerel mahkemece davanın kabulüne ilişkin olarak verilen karar davalı tarafından yasal süre içerisinde temyiz edilmiş olmakla dosya incelendi, Tetkik Hakimi ...'un raporu okundu, açıklamaları dinlendi, gereği görüşülüp düşünüldü;

-KARAR-

Dava elatmanın önlenmesi, ecrimisil ve yıkım isteklerine ilişkindir.

Davacı, maliki olduğu 21 parsel sayılı taşınmaza davalının herhangi bir hakka dayanmaksızın duvar ve kömürlük yapmak suretiyle el attığını ileri sürerek elatmalarının önlenmesine, yapıların yıkımına ve 5.000,00.TL ecrimisile hükmedilmesini istemiştir.

Davalı davanın reddini savunmuştur.

Mahkemece, davanın kabulüne karar verilmiştir.

Dosya içeriği ve toplanan delillerden; 21 parsel sayılı taşınmazın davacı, 2 parsel sayılı taşınmazda davalının malik olduğu her iki taşınmazın 1993 tarihli imar uygulaması ile oluştuğu anlaşılmaktadır. Şöyle ki; 14 parsel sayılı taşınmazın maliki Serdar Kömeç’in yaptığı başvuru üzerine ... Belediye Encümeni’nin 20.07.2004 tarih 200 sayılı kararı İl İdare Kurulu tarafından onaylanarak 21 parsel oluştuğu Erzurum Palandöken İlçe Belediye Encümeni’nin 23.02.2010 tarih 33 sayılı kararı İl İdare Kurulu tarafından onaylanarak 32 parselin davalı 1025 ada 2 parselin imarla 1026 ada 15 parsele dönüştüğü saptanmıştır.

Yasal ayrıcalıkların dışında ayrılmaz parçanın (mütemmim cüz'ün) mülkiyeti ve buna bağlı olarak tasarruf hakkı üzerinde bulunduğu arza bağlıdır. Bu husus M.K.nun 684. maddesinde açıkca vurgulanmıştır.

Ne var ki, yürürlükten kalkmış olan 6785 sayılı yasanın l605 sayılı yasa ile değişik 42/c ve halen yürürlükte bulunan 3l94 sayılı imar yasasının l8. maddelerinde özel hükümler getirilmek suretiyle ayrılmaz parça (mütemmim cüz) olan yapı ile arz arasındaki hukuki ilişki kesilmiş bazı durumlarda yapı, üzerinde bulunduğu yerin malikinden başkasına bırakılarak imar parsellerinin oluşturulabileceği öngörülmüştür.

Böylece yapıların bedelleri ilgili parsel sahiplerince yapı sahibine ödenmediği veya aralarında bu yönde bir anlaşma yapılmadığı yada ortaklığın giderilmesi davası açılmadığı sürece bu yapıların ömürlerini dolduruncaya kadar eski sahiplerine kullanma imkanı sağlanmıştır.

Öte yandan, zeminin maliki olan kişinin taşınmazı bizzat kullanma yetkisi sınırlanmış, ayrılmaz parça (mütemmim cüz) durumunda olan yapı üzerinde tasarruf etme gücü özel yasa ile kısıtlanmıştır.

298l sayılı yasanın 3290 sayılı yasa ile değişik l0/c maddesi de aynı doğrultuda hüküm getirmiştir.

Gerçekten, bir kimse kendisine veya yasanın himaye ettiği bir hakka dayanarak üçüncü bir şahsa ait bir taşınmaz üzerine ayrılmaz parça (mütemmim cüz) niteliğinde yapı inşaa etmiş imar uygulaması sonucu bu yer davacıya ait imar parseli içerisinde kalmış ise, kendi arzu ve iradesi dışında idari kararla oluşan bir durum söz konusu olduğundan kusurlu sayılamaz. İşte bu nedenle yukarıda değinildiği gibi yasa koyucu imar parseli malikine karşı yapı sahibini koruma zorunluluğunu duymuştur.

Hal böyle olunca; dosya içeriğinde belirtilen imar düzenlemesine ilişkin kayıtlar, mahallinde uygulanmak suretiyle dava konusu edilen kömürlük ve duvarın imardan önce mi, sonra mı ve kim tarafından yapıldığının tereddüte yer vermeyecek şekilde saptanması gerekir.

Öte yandan davada yıkım isteği bulunduğuna göre 15 parsel numaralı taşınmazın maliklerinin Şevket ve Hasan Çelik olduğunun da göz önünde bulundurularak, mahkemece, 15 parsel numaralı taşınmazın maliklerinin davada yer almaları sağlanması ve 15 ile 32 parsel numaralı taşınmazların güncel tapu kayıtları dosya içerisine alınması gerekirken; mahkemece eksik inceleme ve yanılgılı değerlendirme ile yazılı olduğu şekilde karar verilmesi isabetsizdir.