Yargıtay 1. Hukuk Dairesi E.2014/22600 K.2017/3544

Taraflar arasında birleştirilerek görülen tapu iptali ve tescil ve ipoteğin terkini davası sonunda yerel mahkemece asıl ve birleştirilen davanın kısmen kabulüne ilişkin olarak verilen karar davacı ve birleştirilen davanın davacısı tarafından yasal süre içerisinde temyiz edilmiş olmakla; dosya incelendi, Tetkik Hakimi ...' in raporu okundu, açıklamaları dinlendi, gereği görüşülüp düşünüldü;

-KARAR-

Asıl ve birleştirilen dava, yolsuz tescil hukuksal nedenine dayalı tapu iptali-tescil ve ipoteğin terkini istemine ilişkindir.

Davacılar,dava ve birleştirilen davalarında; çekişmeli 1210 ada 28 parsel sayılı taşınmazı davacı ... tarafından satış suretiyle temlik alındığı halde tapu memurundan kaynaklanan hata nedeniyle satış işlemine esas resmi senede davalı ...'in kimlik bilgilerinin yazılması sonucu taşınmazın adı geçen davalı adına tescil edildiğini,davalı ...'in kullandığı kredinin teminatı olarak dava konusu taşınmaz üzerinde davalı banka lehine ipotek kurulduğunu, davalı ...'in taşınmazı diğer davalı annesi ...'ye satış yoluyla devrettiğini ileri sürerek tapu iptali ve tescil ile ipoteğin terkinine karar verilmesini istemişlerdir.

Mahkemece, dava ve birleştirilen davada; tapu iptali ve tescil isteğinin kabulüne, ipoteğin terkini isteminin ise; reddine karar verilmiş olup; davacı ve birleştirilen davanın davacısı, sadece ipoteğin terkini istemine yönelik olarak asıl ve birleştirilerek görülen davayı temyiz etmişlerdir.

Dosya içeriği ve toplanan delillerden; dava dışı Nedime Kaya'nın kayden maliki olduğu 1210 ada 28 parsel sayılı taşınmazı 22.11.2006 tarihinde ... ve ... oğlu,1955 doğumlu davacı ...'e satış suretiyle temlik ettiği ,resmi senedin önyüzündeki fotoğrafın ve imzanın davacı ...'e ait olduğu; senedin arka yüzünde ise;tapu memurundan kaynaklanan hata sonucu Mehmet ve ... oğlu, 1975 doğumlu davalı ...'in kimlik bilgilerinin yazıldığı,

duruma vakıf olan davalı ...'in Tapu Müdürlüğü'ne giderek zayii ettiğinden bahisle aldığı tapu senedi ile davalı bankadan kredi çektiği, söz konusu kredinin güvencesini oluşturmak üzere davalı ... tarafından davalı ... lehine dava konusu taşınmaz üzerinde 05.02.2009 tarihinde 1. derecede 60.000,00 TL bedelli ipotek tesis edildiği,davalı ...'in anılan taşınmazı 25.02.2009 tarihinde davalı annesi ...'ye satarak devrettiği dosya kapsamıyla sabittir.

Öte yandan,... 1. Ağır Ceza Mahkemesi'nin 2012/168-458 Esas- Karar sayılı ve 27.12.2012 tarihli kararı ile davalı ...'in davacı ...'e yönelik dolandırıcılık eyleminden dolayı hapis ve para cezası ile cezalandırılmasına karar verildiği eldeki davada da;mahkemece,davalı ...'in kötüniyetli olduğu, davalı ...'nin ise; ediniminde iyiniyetli olarak kabulüne imkan bulunmadığı gerekçesiyle tapu iptali ve tescil davasının kabul edildiği açıktır.

Öyleyse, tapu kayıt maliki davacı ... ile taşınmaz üzerinde davalı banka lehine ipotek tesis eden ipotek borçlusu davalı ...'in aynı kişiler olmadıkları ve aralarında irtibat bulunmadığı hükmen ve dosya kapsamıyla sabit olup, uyuşmazlık davalı bankanın iyiniyetli olup olmadığı, bu bağlamda da; Türk Medeni Kanununun 1023. maddesinden yararlanıp yararlanamayacağı noktasında toplanmaktadır.

Uyuşmazlıkta, öncelikle "yolsuz tescil" kavramı üzerinde durulmasında yarar vardır.

Bilindiği üzere; Türk Medeni Kanunu'nun 1023. maddesinde "tapu kütüğündeki tescile iyiniyetle dayanarak mülkiyet veya bir başka ayni hak kazanan üçüncü kişinin bu kazanımı korunur" hükmü yer alamakta olup; aynı ilke tamamlayıcı madde niteliğinde bulunan 1024. maddede başka bir ifade ile tekrarlanarak, iyiniyetli olmayan üçüncü şahısların kazanımını hükümsüz saymıştır.

Anılan yasal düzenlemeye göre, tapu sicilinde ismi geçen kişinin gerçek hak sahibi olduğuna inanan veya kendinden beklenen tüm özeni göstermesine rağmen gerçek malik olmadığını, tapu sicilinde yolsuzluk bulunduğunu bilmesi imkansız olan kişinin iktisabı geçerlidir. Vakıa ve karinelerden, olayda halin icapları vechiyle kendisinden beklenen özeni sarfetmemiş olması itibariyle kanunen iyiniyet iddiasında bulunamayacağı belirmiş olan kimsenin Türk Medeni Kanununun 1023.maddesinden yararlanamayacağı kuşkusuzdur.

Somut olayda, çekişmeli taşınmaz üzerinde davalı bankanın lehine ipotek tesis edilmesi sırasında çekişmeli taşınmazın sicil kaydında yapacağı basit bir araştırma ile gerçek kayıt malikine ait bilgilere ulaşılabileceği ve davalı ipotek borçlusunun mülkiyet hakkı sahibi olmadığını ortaya çıkarılabileceği açıktır. Kaldı ki, işinin ehli olan davalı bankanın aynı zamanda ticari işletme olması sebebiyle basiretli bir tacir gibi hareket etme yükümlülüğünün bulunduğu tartışmasızdır.

Bu durumda, gerekli özenin gösterildiğinden sözedilemez ve basit bir inceleme ile belirtilen somut bulguların tesbiti mümkün iken, böylesi bir araştırmaya dahi lüzum görülmeksizin taşınmaz üzerinde ipotek kurulmasında, davalı bankanın iyiniyetli olduğu, dolayısı ile Türk Medeni Kanununun 1023.maddesinin koruyuculuğu altında bulunduğunu kabule olanak yoktur.