Yargıtay 1. Hukuk Dairesi E.2015/10676 K.2017/3297

Taraflar arasında görülen tapu iptali ve tescil davası sonunda, yerel mahkemece davanın kısmen kabulüne ilişkin olarak verilen karar taraflarca yasal süre içerisinde temyiz edilmiş olmakla dosya incelendi, Tetkik Hakimi ... 'ün raporu okundu, açıklamaları dinlendi, gereği görüşülüp düşünüldü;

-KARAR-

Dava, tapu iptali ve tescil istemine ilişkindir.

Davacı, zilyedi olduğu 137 ada 1 ve 3 parsel sayılı taşınmazların kadastro tespiti sırasında, yaşlılığı ve cahilliğinden faydalanan davalının zilyetlikle iktisap etmiş gibi adına tescilini sağladığını, maliki olduğu 102 ada 15, 50, 72, 81, 533 parsel, 109 ada 341 parsel, 151 ada 138 parsel, 310 ada 28 parsel sayılı taşınmazları da tarım kredisi çekeceğini belirterek tapu müdürlüğüne götürdüğünü, devir kastı olmadığı halde hile ile taşınmazların intikalini sağladığını, kendisine bedel ödenmediğini ileri sürerek dava konusu taşınmazların davalı adına olan tapu kaydının iptali ile adına tescilini istemiştir.

Davalı, davanın reddini savunmuştur.

Mahkemece, 137 ada 1 ve 3 parseller yönünden davanın kabulüne, diğer taşınmazlara ilişkin davada hile iddiası ispatlanamadığından reddine karar verilmiştir.

Dosya içeriği ve toplanan delillerden; dava konusu 137 ada 1 ve 3 parsel sayılı taşınmazların davalı ... adına 31.05.2007 tarihinde kadastrodan ile tescil edildiği, dava konusu 102 ada 15, 50, 72, 81, 533 parsel, 109 ada 341 parsel, 151 ada 138 parsel, 310 ada 28 parsel sayılı taşınmazların ise 07.05.2012 tarihinde satış suretiyle davalıya temlik edildiği anlaşılmaktadır.

Bilindiği üzere; aldatma (hile) genel olarak bir kimseyi irade beyanında bulunmaya, özellikle sözleşme yapmaya sevk etmek için onda kasten hatalı bir kanı uyandırmak veya esasen var olan hatalı bir kanıyı koruma yahut devamını sağlamak şeklinde tanımlanır. Hata da yanılma hilede yanıltma söz konusudur. Borçlar Kanunu'nun ( B.K) 28/l. (6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun (TBK 36/1.) maddesinde açıklandığı üzere, taraflardan biri diğer tarafın kasıtlı aldatmasıyla sözleşme yapmaya yöneltilmişse hata esaslı olmasa bile aldatılan taraf için sözleşme bağlayıcı sayılamaz. Değinilen koşulların varlığı halinde aldatılan taraf hakkını kullanmak suretiyle hukuki ilişkiyi geçmişe etkili (makable Şamil) olarak ortadan kaldırabilir ve verdiği şeyi geri isteyebilir.

Öte yandan, hile her türlü delille ispat edilebileceği gibi iptal hakkının kullanılması hiç bir şekle bağlı değildir. Hilenin öğrenildiği tarihten itibaren bir yıllık hak düşürücü süre içerisinde karşı tarafa yöneltilecek bir irade açıklaması, defi yahut dava yoluyla da kullanılabilir.

Ne var ki, mahkemece hüküm kurmaya yeter derecede bir araştırma ve inceleme yapıldığını söyleyebilme imkanı bulunmamaktadır.

Şöyle ki; davacı taraf delil listesinde tanık deliline dayandığı halde tanık listesi bildirilmesi için süre verilmemiş, davalı tarafın bildirdiği tanıklar dinlenmemiş, çekişme konusu 137 ada 1 ve 3 nolu parsel sayılı taşınmazların tapulama tutanakları ile çekişme konusu 102 ada 15, 50, 72, 81, 533 parsel, 109 ada 341 parsel, 151 ada 138 parsel, 310 ada 28 parsel sayılı taşınmazların davalı ...’ya temlikine esas olan 07.05.2012 tarih ve 653 yevmiye sayılı resmi senet örneği dosya arasına alınmamıştır.

Hâl böyle olunca; mahkemece, yukarıda açıklanan ilkeler doğrultusunda araştırma ve inceleme yapılması, aynı zamanda tanık deliline dayanan davacıya tanık listesini bildirmesi için süre tanınması, bildirilecek olan davacı tanıklarının ve bildirilmiş olan davalı tanıklarının usulüne uygun dinlenilmesi, toplanan delillerin toplanacak delillerle birlikte değerlendirilerek varılacak sonuç çerçevesinde bir karar verilmesi gerekirken yanılgılı değerlendirme ve eksik inceleme ile yetinilerek yazılı şekilde karar verilmesi doğru değildir.