Yargıtay 1. Hukuk Dairesi E.2015/4965 K.2017/6711

Taraflar arasında görülen elatmanın önlenmesi, yıkım davası sonunda, yerel mahkemece, davalılar ... ... yönünden davanın husumet nedeniyle reddine, davalı ... yönünden ise karar verilmesine yer olmadığına ilişkin olarak verilen karar davacı vekili ve davalı ... tarafından yasal süre içerisinde temyiz edilmiş olmakla dosya incelendi, Tetkik Hakimi ...'nun raporu okundu, açıklamaları dinlendi, gereği görüşülüp düşünüldü;

-KARAR-

Dava, çaplı taşınmaza el atmanın önlenmesi, yıkım ve komşuluk hukukuna aykırılık nedeniyle yıkım isteklerine ilişkindir.

Davacı, maliki olduğu ... parsel sayılı taşınmazın bitişiğinde bulunan 7136 parsel sayılı taşınmazın davalılara ait olduğunu, davalılar tarafından taşınmazına söğüt ağacı dikildiğini ve tuvalet olarak kullanılan yapı yapıldığını, taşınmazına ektiği ürünler ağaçların gölgesinde kaldıkları için verim alamadığını ileri sürerek, davalıların el atmasının önlenmesine, ağaçların sökülmesine ve tuvaletin yıkılmasına karar verilmesini istemiştir.

Davalı ... ağaçların babası tarafından dikildiğini, yapının kendisi tarafından inşa edildiğini, iki taşınmaz arasındaki duvarın kadastro çalışmalarından önce yapıldığını, davacının taşınmazına müdahalede bulunmadığını, davalı ... taşınmaz üzerindeki ağaçların Adem Kızılkaya tarafından dikildiğini, davalı Havva ... parsel sayılı taşınmazın diğer davalılara ait olduğunu belirterek davanın reddini savunmuşlardır.

Mahkemece, davalılar Emine ve Havva yönünden davanın husumet nedeniyle reddine, yargılama esnasında davalı ... tarafından taşınmaz üzerideki yapının yıkıldığı anlaşıldığından yıkım isteği yönünden karar verilmesine yer olmadığına karar verilmiştir.

Dosya içeriği ve toplanan delillerden; davacının çekişme konusu ... parsel sayılı taşınmazın maliki olduğu, bitişikte bulunan ... parsel sayılı taşınmazın da davalı ...’in mirasbırakanı ... adına kayıtlı olduğu, 16.07.2014 tanzim tarihli fen raporunda A harfi ile gösterilen ağaçların bulunduğu 16.98 m²'lik kısmın davalının taşınmazında kaldığı, tuvalet olarak kullanılan yapının ise davacının taşınmazında bulunduğu, davalının yargılama sırasında bu yapıyı yıktığını bildirdiği anlaşılmaktadır.

Hemen belirtilmelidir ki kadastral yöntemlere uygun biçimde yapılan ölçüm sonucu davacının taşınmazında kaldığı anlaşılan tuvaletin yargılama sırasında davalı tarafından yıkıldığı ve davacının bu hususa ilişkin bir itirazı olmadığı gözetildiğinde yıkım isteği yönünden karar verilmesine yer olmadığına karar verilmesinde bir isabetsizlik yoktur. Davalı ...’in temyiz itirazı yerinde değildir. Reddine.

Davacının temyiz itirazına gelince;

Somut olayda davacı, davalının sınıra ağaç dikmek suretiyle mahsullerinin güneş almasını engellediğini ve gölgede kalan ürünlerin veriminin azaldığını da ileri sürerek eldeki davayı açmıştır.

Bilindiği üzere; ... hukuk sistemlerindeki tanımıyla mülkiyet: geniş haklar, buna bağlı yetkiler ile birlikte bazı ödevlerin oluşturduğu bir hukuksal kurumdur. Başka bir söyleyişle mülkiyet, tanıdığı geniş hak ve yetkilerin yanında bazı ödevlerde yükleyen bir ayni haktır.

Medeni Kanunun 683. maddesinde "Bir şeye malik olan kimse hukuk düzeninin sınırları içinde, o şey üzerinde dilediği gibi kullanma, yararlanma ve tasarrufta bulunma yetkisine sahiptir." hükmü getirilmek suretiyle mülkiyet hakkının kanunla kısıtlanabileceğine işaret olunmuştur.

Bu doğrultuda olmak üzere, taşınmaz malikini komşusuna zarar verebilecek her türlü taşkınlıklardan kaçınmakla yükümlü kılan aynı kanunun 737. maddesi, komşuluk ilişkilerinden doğan zorunlu çıkar çatışmalarını düzenlemiş, bir arada yaşamak durumunda olan, komşu taşınmaz maliklerinin ekonomik, sosyal çıkarlarını dengede tutabilmek için onlara katlanma ve kaçınma ödevleri yüklemiştir.

O halde, bir toplumda birlikte yaşama olanağı sağlayan insancıl, gerçekçi, zorunlu temel hukuk kuralına göre, hakim; somut olayın özelliğini, taşınmazların konumlarını, kullanma amaçlarını, niteliklerini, yöresel örf ve adetleri, toplumun doğal ihtiyaç ve gerçeklerini gözönünde bulundurarak, komşuların birbirlerine göstermekle yükümlü oldukları olağan katlanma ve hoşgörü sınırını aşan bir taşkınlığın bulunup bulunmadığını saptama,zararı giderici önlemlerden en uygununu bulma, kaçınılmaz müdahaleleri yapmak suretiyle özverileri denkleştirme durumundadır.

Bunun için de zararın niteliği, kapsamı ve ne surette giderileceği yönünde tarafların tüm delilleri toplandıktan, gerektiğinde yerinde keşif yapıldıktan sonra uzman bilirkişilerden bilim ve tekniğe uygun gerekçeli rapor alınması zorunludur.

Ne var ki mahkemece yukarıdaki ilkeleri kapsar biçimde bir inceleme yapıldığını söyleyebilme olanağı yoktur.

Hal böyle olunca; uzman bilirkişi heyeti ile birlikte yerinde yeniden keşif yapılarak komşuluk hukuku ilkeleri çerçevesinde taraf taşınmazlarının konumu, nitelikleri gözetilmek suretiyle davacının iddiasının değerlendirilmesi, ağaçların ekili mahsule zarar verip vermediğinin araştırılması, davacı bakımından bir zararın varlığının tespiti halinde, ağaçların kesilmesi dışında (örneğin seyrekleştirme, budama gibi…) başkaca önlemlerle zararın giderilip giderilmeyeceğinin duraksamaya yer bırakmayacak biçimde belirlenmesi, hak ve zarar dengesi de gözetilmek suretiyle adil olanın seçilip, ona hükmedilmesi gerekirken, eksik soruşturma ile yetinilerek yazılı şekilde karar verilmesi doğru değildir.