Yargıtay 1. Hukuk Dairesi E.2016/16778 K.2020/409

Taraflar arasında görülen tapu iptali ve tescil davası sonunda, yerel mahkemece davanın kabulüne ilişkin olarak verilen karar davalı vekili tarafından yasal süre içerisinde duruşma istekli temyiz edilmiş olmakla, duruşma günü olarak saptanan 23.01.2020 Perşembe günü için yapılan tebligat üzerine temyiz eden davalı vekili Avukat ... ile temyiz edilen davacı vekili Avukat ... geldiler, duruşmaya başlandı, süresinde verildiği ve kayıt olunduğu anlaşılan temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten sonra gelen vekillerin sözlü açıklamaları dinlendi, duruşmanın bittiği bildirildi, iş karara bırakıldı. Bilahare Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen rapor okundu, düşüncesi alındı. Dosya incelenerek gereği görüşülüp düşünüldü:

-KARAR-

Dava, inançlı işlem hukuksal nedenine dayalı tapu iptali ve tescil isteğine ilişkindir.

Davacı, adına kayıtlı ... parsel sayılı taşınmazdaki ... nolu bağımsız bölümü, dava dışı ... Gayrimenkul Pazarlama Danışmanlık Hizmetleri Ltd. Şti adına vekaleten imzalanan 31/05/2012 tarihli sözleşme ve ek sözleşme kapsamında teminat teşkil etmek üzere davalıya satış suretiyle temlik ettiğini, icra takibi ile karşı karşıya kalmasından dolayı bu zor durumundan faydalanan davalı ve şirketin, borcun taraflarından ödenerek taşınmazın satışını durdurabilecekleri telkini üzerine ve borcun yapılandırılması, tasfiye ve kredilendirilmesi amacıyla taşınmazı devrettiğini, yapılan işlemin muvazaalı olduğunu, gerçek bir satış iradesi bulunmadığını ileri sürerek dava konusu taşınmazın tapu kaydının iptali ile adına tescilini istemiştir.

Davalı, emlak alım-satım işi ile iştigal etmesinden dolayı, dava konusu taşınmazı ve dava dışı başka bir taşınmazı ileride satarak kar elde etmek amacıyla bedelini ödemek suretiyle satın aldığını, davacının bahsettiği sözleşmelerde imzasının olmadığını, bu nedenle sözleşmelerin kendisini bağlamadığını, taşınmazın satışından elde ettiği para ile davacının borçlarını ödediğini belirterek davanın reddini savunmuştur.

Mahkemece, iddianın sübut bulduğu gerekçesi ile davanın kabulüne karar verilmiştir.

Dosya içeriğinden ve toplanan delillerden, çekişme konusu ... parsel sayılı taşınmaz üzerindeki dubleks mesken nitelikli ... nolu bağımsız bölümün tamamı davacı ... adına kayıtlı iken, davacıya vekaleten dava dışı ... tarafından 01.06.2012 tarihli satış işlemi ile davalı ...’e temlik edildiği, davacının dava dışı ... Gayrimenkul Pazarlama Danışmanlık Hizmetleri Ltd. Şti adına vekaleten imzalanan 31/05/2012 tarihli sözleşme ve ek sözleşme kapsamında teminat teşkil etmek üzere taşınmazının devredildiğini, gerçek iradesinin satış olmadığını ileri sürerek eldeki davayı açtığı anlaşılmaktadır.

İnanç sözleşmesi, inananla inanılan arasında yapılan, onların hak ve borçlarını belirleyen, inançlı muamelenin sona erme sebeplerini ve devredilen hakkın, inanılan tarafından inanana geri verme (iade) şartlarını içeren borçlandırıcı bir muameledir. Bu sözleşme, taraflarının hak ve borçlarını kapsayan bağımsız bir akit olup, alacak ve mülkiyetin naklinin hukuki sebebini teşkil eder.

Taraflar böyle bir sözleşme ve buna bağlı işlemle genellikle, teminat teşkil etmek ve iade edilmek üzere, mal varlığına dahil bir şey veya hakkı, aynı amacı güden olağan hukuki muamelelerden daha güçlü bir hukuki durum yaratarak, inanılana inançlı olarak kazandırmak için başvururlar.

Diğer bir anlatımla, bu işlemle borçlu, alacaklısına malını rehin edecek, yani yalnızca sınırlı ayni bir hak tanıyacak yerde, malının mülkiyetini geçirerek rehin hakkından daha güçlü, daha ileri giden bir hak tanır.

Bilindiği üzere, Uygulamada mesele, 05.02.1947 tarih 20/6 sayılı İçtihadı Birleştirme kararı ile ilişkilendirilip, bu karar dayanak yapılmak suretiyle çözüme gidilmektedir.

İçtihadı Birleştirme kararının sonuç bölümünde ifade olunduğu üzere, inançlı işleme dayalı olup dinlenilirliği kabul edilen iddiaların ispatı, şekle bağlı olmayan yazılı delildir. İnanç sözleşmesi olarak adlandırılan bu belgenin sözleşmeye taraf olanların imzasını içermesi gereklidir. Bunun dışındaki bir kabul, hem İçtihadı Birleştirme kararının kapsamının genişletilmesi, hemde taşınmazların tapu dışı satışlarına olanak sağlamak anlamını taşıyacağından kendine özgü bu sözleşmelerle bağdaştırılamaz.

Somut olaya gelince; davacının yazılı delil olarak dayandığı 31.05.2012 tarihli Taşınmaz Satış Sözleşmesi ve yine 31.05.2012 tarihli “Taşınmaz Satış Sözleşmesi Ek” başlıklı belgelerin davacı ... ile dava dışı ... Gayrimenkul Pazarlama Danışmanlık Hizmetleri Ltd. Şti arasında imzalandığı, söz konusu belgelerde davalının imzasının bulunmadığı anlaşılmaktadır.

Hal böyle olunca; inançlı işleme dayalı iddianın anılan İçtihadı Birleştirme kararı kapsamında belirtilen şekilde yazılı delille ispatlanamadığı gözetilerek davanın reddine karar verilmesi gerekirken yanılgılı değerlendirme ile yazılı olduğu üzere hüküm kurulması doğru değildir.