Yargıtay 1. Hukuk Dairesi E.2016/4973 K.2019/2267

Taraflar arasında görülen tapu iptali ve tescil davası sonunda, yerel mahkemece davanın reddine ilişkin olarak verilen karar davacılar vekili tarafından yasal süre içerisinde temyiz edilmiş olmakla dosya incelendi, Tetkik Hakimi ...'in raporu okundu, açıklamaları dinlendi, gereği görüşülüp düşünüldü;

-KARAR-

Dava, muris muvazaası hukuksal nedenine dayalı tapu iptali ve tescil isteğine ilişkindir.

Davacılar, mirasbırakanları İbrahim'in ...3. Noterliğinin 18/03/1993 tarih ve 03246 yevmiye sayılı ölünceye kadar bakma sözleşmesi ile maliki olduğu dava konusu 673, 815, 1504, 663, 758, 797 ve 802 parsel sayılı taşınmazları davalı gelini ...'ye bıraktığını, anılan taşınmazların 06/03/2007 tarihinde davalı adına tescil edildiğini, temlikin muvazaalı ve mal kaçırma amaçlı olduğunu ileri sürerek miras payları oranında iptal ve tescile karar verilmesini istemişler, aşamada davacılar Süheyla ve Hülya davalarından feragat etmişlerdir.

Davalı, ölünceye bakma akdinin gereğini yerine getirdiğini, devrin muvazaalı olmadığını belirterek davanın reddini savunmuştur.

Mahkemece, muvazaa iddiasının kanıtlanamadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.

Dosya içeriği ve toplanan delillerden; mirasbırakan İbrahim'in, tam malik olduğu 673, 815, 1504 sayılı parseller ile 663, 758, 797, 802 sayılı parsellerdeki payını ve dava dışı 1 ve 49 sayılı parselleri kendisine ölünceye kadar bakması şartı ile davalı gelini ...'ye bıraktığı, mirasbırakanın 6/7 payı bulunan 649 sayılı ve 15/32 payı bulunan dava dışı 36 sayılı parsellerin 07.06.2013 tarihinde mirasçılar adına intikalinin sağlanıp 3. kişi,ye devredildiği, ölünceye kadar bakma akdine konu dava dışı 1 ve 49 parsel sayılı taşınmazların dosya kapsamında değerinin belirlenmediği,

dava konusu 663 sayılı parselde davalının 15/32 payı var iken 06.07.2012 tarihinde dava dışı kişiye temlik ettiği, 1914 doğumlu mirasbırakanın 15.08.1994 tarihinde öldüğü ve geriye dava dışı oğlu... ile kendisinden sonra ölen kızı ...'in davacı kızları ..., ... ve ...ile dava dışı kızı ...ile murisin kendisinden sonra ölen oğlu ...'in davacı eşi ... ile davacı çocukları ..., ... ile dava dışı ...'nin kaldıkları anlaşılmaktadır.

Bilindiği üzere ölünceye kadar bakıp gözetme sözleşmesi, taraflarına karşılıklı hak ve borçlar yükleyen bir bağıttır. (B.K.m.5ll, TBK 611.).Başka bir anlatımla ivazlı sözleşme türlerindendir. Bu sözleşme ile bakım alacaklısı, sözleşme konusu malın mülkiyetini bakım borçlusuna geçirme; bakım borçlusuda bakım alacaklısına yasanın öngördüğü anlamda ölünceye kadar bakıp gözetme yükümlülüğü altına girer.(B.K.m.5l4, TBK 614).Hemen belirtmek gerekir ki, bakıp gözetme koşulu ile yapılan temliki işlemin geçerliliği için sözleşmenin düzenlendiği tarihte bakım alacaklısının özel bakım gereksinimi içerisinde bulunması zorunlu değildir. Bu gereksinmenin sözleşmeden sonra doğması ya da alacaklının ölümüne kadar çok kısa bir süre sürmüş bulunması da sözleşmenin geçerliliğine etkili olamaz.

Kural olarak bu tür sözleşmeye dayalı bir temlikinde muvazaa ile illetli olduğunun ileri sürülmesi her zaman mümkündür. En sade anlatımla muvazaa, irade ile beyan arasında kasten yaratılan aykırılık olarak tanımlanabilir. Böyle bir iddia karşısında, aslolan tarafların akitteki gerçek ve müşterek amaçlarının saptanmasıdır.(B.K.m.l8, TBK 19).

Şayet bakım alacaklısının temliki işlemde bakıp gözetilme koşulunun değil de, bir başka amacı gerçekleştirme iradesini taşıdığı belirlenirse (örneğin mirasçılarından mal kaçırma düşüncesinde ise), bu takdirde akdin ivazlı (bedel karşılığı) olduğundan söz edilemez; akitte bağış amacının üstün tutulduğu sonucuna varılır. Bu halde de Yargıtay İçtihadı Birleştirme Büyük Genel Kurulu'nun l.4.l974 gün ve l/2 sayılı İnançları Birleştirme Kararı olayda, uygulama yeri bulur.

Miras bırakanın, ölünceye kadar bakıp gözetme karşılığı yaptığı temlikin muvazaa ile illetli olup olmadığının belirlenebilmesi içinde, sözleşme tarihinde murisin yaşı, fiziki ve genel sağlık durumu, aile koşulları ve ilişkileri, elinde bulunan mal varlığının miktarı,temlik edilen malın,tüm mamelekine oranı,bunun makul karşılanabilecek bir sınırda kalıp kalmadığı gibi bilgi ve olguların gözönünde tutulması gerekir.

Somut olaya gelince, ölünceye kadar bakma akdi kapsamındaki dava dışı 1 ve 49 parsel sayılı taşınmazların akıbeti ve değerleri belirlenmemiş ve böylece mirasbırakanın malik olduğu taşınmazlar ile davalıya temlik edilen taşınmaz değerleri arasında oran kurulmak suretiyle miras bırakanın yaptığı temlikin makul sınırlar içinde kalıp kalmadığı duraksamaya yer vermeyecek şekilde tespit edilmeden sonuca gidilmiştir.

Hal böyle olunca, temlike konu ve mirasbırakanın temlik dışı bıraktığı terekesinin değeri belirlenerek yapılan temlikin hoşgörü sınırları ve makul nispette olup olmadığı saptanarak bir karar verilmesi gerekirken noksan soruşturma ile yetinilerek yazılı olduğu üzere hüküm kurulmuş olması doğru değildir.