Yargıtay 1. Hukuk Dairesi E.2016/5805 K.2019/1517

Taraflar arasında görülen tapu iptali ve tescil davası sonunda yerel mahkemece davanın kabulüne ilişkin olarak verilen karar davalı vekilince yasal süre içerisinde temyiz edilmiş olmakla dosya incelendi, Tetkik Hakimi ...'ın raporu okundu, açıklamaları dinlendi, dosya incelendi, gereği görüşülüp düşünüldü;

-KARAR-

Dava, muris muvazaası hukuksal nedenine dayalı tapu iptali ve tescil istemine ilişkindir.

Davacı, mirasbırakanları ...'in 2324 ada 198 parsel sayılı taşınmazdaki 1/2 payını mirasçılardan mal kaçırmak amacıyla ve muvazaalı olarak 2. eşinden olma davalı oğluna satış suretiyle temlik ettiğini, davalının taşınmazın rayiç bedelini ödeyecek mali gücünün bulunmadığını ileri sürerek taşınmazın tapu kaydının iptali ile mirasbırakan adına tesciline, olmazsa saklı payı oranında adına tesciline karar verilmesini istemiştir.

Davalı, dava konusu dairenin yapımında çalıştığını, mirasbırakana ayrıca bedel de ödediğini belirterek davanın reddini savunmuştur.

Mahkemece, temlikin muvazaalı olduğu gerekçesiyle davanın kabulüne karar verilmiştir.

Dosya içeriği ve toplanan delillerden; mirasbırakan ...'in 07.01.2002 tarihinde ölümüyle, geriye mirasçı olarak eşi Hikmet, kızları ... ile davalı oğlu ...ve ...'den olma davacı oğlu İsmail'in kaldıkları, çekişme konusu 198 parsel sayılı taşınmazdaki 2/8 arsa payının mirasbırakan ... tarafından davalı ...'a 31.000 TL bedelle 11.03.1994 tarihinde satış suretiyle temlik edildiğini, bilahare kat irtifakı oluşumundan sonra 4 nolu bağımsız bölümün davalı adına tescil edildiği anlaşılmaktadır.

Hemen belirtmek gerekir ki; bu tür uyuşmazlıkların sağlıklı, adil ve doğru bir çözüme ulaştırılabilmesi, davalıya yapılan temlikin gerçek yönünün, diğer bir söyleyişle mirasbırakanın asıl irade ve amacının duraksamaya yer bırakmayacak biçimde ortaya çıkarılmasına bağlıdır.

Bir iç sorun olan gizlenen gerçek irade ve amacın tespiti ile durumun aydınlığa kavuşturulması genellikle zor olduğundan bu yöndeki delillerin eksiksiz toplanılması yanında birlikte ve doğru şekilde değerlendirilmesi de büyük önem taşımaktadır.

Bunun için de ülke ve yörenin gelenek ve görenekleri, toplumsal eğilimleri, olayların olağan akışı, mirasbırakanın sözleşmeyi yapmakta haklı ve makul bir nedeninin bulunup bulunmadığı, davalı yanın alım gücünün olup olmadığı, satış bedeli ile sözleşme tarihindeki gerçek değer arasındaki fark, taraflar ile mirasbırakan arasındaki beşeri ilişki gibi olgulardan yararlanılmasında zorunluluk vardır.

Öte yandan, muvazaa iddiasına dayalı davalarda mirasbırakanın kastının açık bir şekilde saptanması gerekmektedir. Bu kapsamda, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanununun (HMK) 190. maddesi ile TMK'nun 6. maddesi uyarınca herkes iddiasını ispatla mükelleftir. Bir başka ifade ile temlikin mirasçılardan mal kaçırma amaçlı olduğunu ispat külfeti davacı tarafa aittir.

Somut olaya gelince; davacı tanık delillerine dayanmamış, dinlenen davalı tanıkları ise muvazaanın varlığına ilişkin bir beyanda bulunmamışlar, davacı temlikin mal kaçırma amacıyla yapıldığını usulünce kanıtlayamamıştır.

Hal böyle olunca; davanın reddine karar verilmesi gerekirken yanılgılı değerlendirme ile yazılı olduğu üzere hüküm tesisi isabetsizdir.