Yargıtay 1. Hukuk Dairesi E.2017/4470 K.2020/4578

Taraflar arasında birleştirilerek görülen davada ilk derece mahkemesince asıl ve birleştirilen davanın kabulüne dair verilen kararın davalılar tarafından istinafı üzerine İzmir Bölge Adliye Mahkemesi 1. Hukuk Dairesince ferilere yönelik istinaf başvurusunun kabulü ile ilk derece mahkemesi kararının kaldırılarak davanın kabulü yönünde verilen 07.06.2017 tarih 2017/535 Esas 2017/775 Karar sayılı karar, asıl ve birleştirilen davada davalılar vekili tarafından yasal süre içerisinde adli yardım talepli ve duruşma istekli temyiz edilmiş olmakla;

duruşma günü olarak saptanan 29.09.2020 Salı günü için yapılan tebligat üzerine temyiz eden davalılar vekili Avukat ... ile temyiz edilen davacılar vekili Avukat Hasan Kurt geldiler davetiye tebliğine rağmen dahili davalı ... gelmedi yokluğunda duruşmaya başlandı, süresinde verildiği ve kayıt olunduğu anlaşılan temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten sonra gelen vekillerin sözlü açıklamaları dinlendi, duruşmanın bittiği bildirildi, iş karara bırakıldı.

Bilahare Tetkik Hakimi tarafından düzenlenen rapor okundu, düşüncesi alındı. Dosya incelenerek gereği görüşülüp düşünüldü:

-KARAR-

Asıl ve birleştirilen dava, muris muvazaası hukuksal nedenine dayalı tapu iptali ve tescil, olmadığı taktirde tenkis isteğine ilişkin olup; ilk derece mahkemesince asıl ve birleştirilen davanın kabulüne dair verilen kararın davalılar tarafından istinafı üzerine İzmir Bölge Adliye Mahkemesi 1. Hukuk Dairesince, davalıların ferilere yönelik istinaf başvurusu kabul edilerek davanın kabulü yönünde yeniden hüküm kurulmuş; karar, asıl ve birleştirilen davada davalılar tarafından adli yardım ve duruşma istekli olarak süresinde temyiz edilmiştir.

Hemen belirtmek gerekir ki; adli yardıma ilişkin usul ve esaslar 6100 Sayılı HMK’nun 334 ila 340. maddelerinde düzenlenmiş olup aynı kanunun 336/3. maddesine göre adli yardım talebi kanun yollarına başvuru sırasında Yargıtay’a da yapılabilir.

Öte yandan; aynı kanunun 336/2. maddesi hükmü gereğince; adli yardım talebinde bulunan kişinin iddiasının özeti ile birlikte iddiasını dayandıracağı delilleri ve yargılama giderlerini karşılayabilecek durumda olmadığını gösteren mali durumuna ilişkin belgeleri mahkemeye sunmak zorunda olduğu da açıktır.

Ne var ki somut olayda; asıl ve birleştirilen davada davalıların temyiz dilekçesi ekinde nispi temyiz harçlarını karşılayabilecek durumda olmadıklarına dair bir kısım meşguliyet belgesi ve işçi aylık ücret pusulası sundukları, ancak dosya kapsamı ve mevcut delil durumu nazara alındığında davalılar adına kayıtlı dava konusu taşınmazlar dışında dava dışı başkaca taşınmazların da bulunduğu, yine mirasbırakandan intikal eden dava dışı başkaca taşınmazlar olduğu, bu durumda HMK 334. ve devamı maddelerinde düzenlenen adli yardım koşulların oluşmadığı anlaşılmaktadır.

Hal böyle olunca; asıl ve birleştirilen davada davalıların yerinde görülmeyen adli yardım taleplerinin REDDİNE.

492 sayılı Harçlar Kanunu'na bağlı (I) sayılı tarifenin yargı harçları başlığını taşıyan bölümünün karar ve ilam harcı başlıklı III. kısmının 1. fıkrasında, konusu belli bir değerle ilgili bulunan davalarda esas hakkında karar verilmesi halinde hüküm altına alınan anlaşmazlık konusu değer üzerinden tarifede gösterilen oranda nispi karar ve ilam harcı; 2-a fıkrasında ise, 1. fıkra dışında kalan davalarla, taraf teşkiline imkan bulunmayan davalarda verilen esas hakkındaki kararlar ve davanın reddi kararlarında maktu karar ve ilam harcı; IV. kısmında da, temyiz başvuru harcı alınacağı hükme bağlanmıştır.

Öte yandan, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanununun(HMK'nın) 366. maddesi yollamasıyla aynı Kanun'un 344. maddesinde, kanun yoluna başvuru için gerekli harcın tamamının ödenmesi gerektiği belirtilmiş; harcın kısmen ya da tamamen ödenmemesi halinde yapılacak işlemin usul ve esasları gösterilmiş; 10.05.1965 tarihli ve 1/1 sayılı İçtihadı Birleştirme Kararıyla da, peşin ödenmesi gerekli temyiz harcının, hüküm altına alınan karar ve ilam harcının dörtte biri olacağı kabul edilmiştir.

Somut olaya gelince, asıl ve birleştirilen davada verilen hüküm davalılar vekili tarafından temyiz edilmiş olup, 29.08.2017 tarihinde yalnızca 154,30 TL temyiz başvuru harcı ve 31,40 TL maktu temyiz karar harcı yatırılmıştır. Oysa ki; bölge adliye mahkemesince asıl dava bakımından hükmedilen 45.895,00 TL nispi karar ve ilam harcının ¼ ü olan 11.473,75 TL nispi temyiz karar harcının, birleştirilen dava bakımından hükmedilen 137.685,00 TL nispi karar ve ilam harcının ¼ ü olan 34.421,25 TL nispi temyiz karar harcının, ayrıca asıl ve birleştirilen dava bakımından ayrı ayrı temyiz başvuru harcının davalılardan alınması ve temyiz sırasında yatırılan 154,30 TL temyiz başvuru harcı ile 31,40 TL maktu temyiz karar harcının mahsup edilmesi gerektiği açıktır.