Yargıtay 1. Hukuk Dairesi E.2021/2439 K.2021/6591

Taraflar arasında görülen tapu iptali ve tescil davası sonunda, yerel mahkemece davanın reddine ilişkin olarak verilen karar davacılar vekili tarafından yasal süre içerisinde temyiz edilmiş olmakla dosya incelendi, Tetkik Hakimi ... 'ın raporu okundu, açıklamaları dinlendi, gereği görüşülüp düşünüldü;

-KARAR-

Dava, muris muvazaası hukuksal nedenine dayalı tapu iptali ve tescil olmadığı takdirde tenkis isteğine ilişkindir. Davacılar, mirasbırakan babaları ...’ın ... parsel sayılı taşınmazını davalı torunları ... ve ...’e ölünceye kadar bakım akti ile temlik ettiğini, temlikin mirastan mal kaçırma amaçlı ve muvazaalı olduğunu, davalıların bakım borcunu yerine getirmediğini ileri sürerek tapu kaydının iptali ile miras payları oranında adlarına tesciline olmadığı takdirde tenkise karar verilmesini istemişlerdir. Davalılar, bakım borcunu yerine getirdiklerini, temlikin muvazaalı olmadığını belirterek davanın reddini savunmuşlardır.

Mahkemece, davanın reddine dair verilen karar Dairece ″... mirasbırakanın çekişme konusu taşınmaz dışında başkaca taşınmazlarının da bulunduğu, mirasbırakanın 181, 285 ve ... parsel sayılı taşınmazlarını 30.06.1989 tarihinde 1/2’şer pay ile davacı oğlu ... ile davalıların babası ...’e bağış yolu ile temlik ettiğinin anlaşılması karşısında; çekişmeye konu edilen taşınmazın tüm malvarlığı içindeki oranı dolayısı ile makul sınırlar içinde kalıp kalmadığı ve mirasbırakan tarafından diğer mirasçılara kazandırma yapılıp yapılmadığı açıklığa kavuşturulmuş değildir.

Hâl böyle olunca, mirasbırakana ait tüm taşınmazların araştırılarak, değerlerinin belirlenmesi, ölünceye kadar bakma akti ile temlik edilen çekişmeli taşınmazın değerinin mirasbırakanın tüm malvarlığı içindeki oranı belirlenerek temlikin makul sınırlar içinde kalıp kalmadığının yukarıda açıklanan ilkeler doğrultusunda değerlendirilmesi, bu arada mirasbırakan tarafından davacılara ve diğer mirasçılara kazandırma yapılıp yapılmadığının, yapılmışsa değerlerinin saptanması,

mirasbırakanın gerçek amaç ve iradesinin tereddüde yer bırakmayacak şekilde açıklığa kavuşturulması ve hasıl olacak sonuca göre karar verilmesi gerekirken, anılan hususlar göz ardı edilerek yazılı şekilde karar verilmiş olması doğru değildir. ...″ gerekçesi ile bozulmuş, bozmaya uyularak yapılan yargılama neticesinde muris tarafından bakım borcunun yerine getirilmediğine yönelik ölene kadar itirazının olmadığı, bu nedenle muris harici mirasçıların da davalıların bakım borcunu yerine getirmediği iddiasının dinlenemeyeceği, murisin mal kaçırma iradesinin veyahut muvazaa iddiasının davacılar tarafından ispatlanamadığı,

yapılan temlikin makul sınırlar içinde kaldığı, ölünceye kadar bakma akdi ivazlı akitlerden olduğundan tenkise konu edilemeyeceği gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.

Bilindiği üzere, bozmaya uyulmakla taraflar yararına usuli kazanılmış hak oluşacağı kuşkusuzdur.

Ne var ki, mahkemece bozma gereklerinin tam olarak yerine getrildiğini söyleyebilme olanağı yoktur.

Hemen belirtmek gerekir ki, mirasbırakanın saptanması gereken gerçek iradesinin temlik tarihindeki iradesi olmak gerektiği izahtan varestedir. Nitekim, anılan husus Daire bozma kararında da vurgulanmıştır.

O halde, dava konusu ... ada ... parsel sayılı taşınmaz ile temlik tarihi olan 03.05.2000 itibariyle mirasbırakanın elinde bulunan temlik dışı taşınmazlarının tespit edilip keşfen değerlerinin belirlenmesi, yapılan temlikin makul ölçülerde kalıp kalmadığının tüm delillerle birlikte değerlendirilmesi suretiyle gerçek amaç ve iradenin açıklığa kavuşturulması zorunludur.

Somut olayda; bilirkişilere temlik tarihi itibariyle değer belirlemesi yaptırılmadan sonuca gidilmiştir.

Hâl böyle olunca, mirasbırakanın temlike konu taşınmazı ile temlik dışı taşınmazlarının temlik tarihindeki değerlerinin belirlenmesi yönünden bilirkişilerden rapor alınaması ve tüm delillerle birlikte değerlendirilerek sonucuna göre bir karar verilmesi gerekirken, yazılı biçimde hüküm kurulması doğru değildir.