Yargıtay 1. Hukuk Dairesi E.2021/7060 K.2023/5766

Taraflar arasındaki tescil davasından dolayı yapılan yargılama sonunda, Mahkemece bozmaya uyularak davanın kabulüne karar verilmiştir.

Mahkeme kararı davalı Hazine temsilcisi tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikler yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü;

I. DAVA

Davacı; Nefsidoğanlı Mahallesinde yer alan tescil harici taşınmazı 30 yılı aşkın bir zamandır nizasız, aralıksız, malik sıfatı ile zilyet olarak kullandığını ileri sürerek adına tesciline karar verilmesini istemiştir.

II. CEVAP

Davalılar; davanın reddini savunmuşlardır.

III. MAHKEME KARARI

Mahkemece, dava konusu kadastro harici yerin davacı tarafından imar-ihya edilerek ev ve bahçe haline dönüştürüldüğü ve 20 yıldan fazla bir süredir kullanıldığı, 3402 sayılı Kanun'un 14 ve 17 inci maddeleri kapsamında belirtilen şartlara uyduğu gerekçesiyle davanın kabulüne karar verilmiştir.

IV. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ

A. Bozma Kararı

1. Mahkeme kararına karşı süresi içinde davalı Hazine temsilcisi temyiz isteminde bulunmuştur.

2.Yargıtay (Kapatılan) 16. Hukuk Dairesinin 10.03.2020 tarihli ve 2016/17537 Esas, 2020/1124 Karar sayılı kararıyla; 6360 sayılı Kanun uyarınca ... ilinin mülki sınırlarının Büyükşehir Belediyesi sınırı olarak belirlendiği, bu bağlamda ... Büyükşehir Belediye Başkanlığının davaya dahil edilerek taraf teşkilinin sağlanması gerektiği belirlenerek davalı Hazine vekilinin sair temyiz itirazları incelenmeksizin karar bozulmuştur.

B. Mahkemece Bozmaya Uyularak Verilen Karar

Mahkemenin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararıyla; dava konusu edilen kadastro harici yerin davacı tarafından imar-ihya edilerek ev ve bahçe haline dönüştürüldüğü ve 20 yıldan fazla bir süredir kullanıldığı, ... Medeni Kanunu’nun 713/1 inci maddesi gereği aranan şartların oluştuğu belirlenerek davanın kabulüne, fen bilirkişisi tarafından düzenlenen 18.01.2016 tarihli krokili raporda (A) harfi ile gösterilen 1917,45 m²'lik ev ve bahçe niteliğindeki taşınmazın davacı Hüseyin oğlu ... adına tapuya tesciline karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuran

Mahkemenin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı Hazine temsilcisi temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davalı Hazine temsilcisi temyiz başvuru dilekçesinde; dava konusu taşınmazın Devletin hüküm ve tasarrufu altında olduğunu, davacının hangi tarihlerden itibaren taşınmazı kullandığının resmi kayıtlarla belgelenmesi gerektiğini, taşınmaza 5 adet ağaç dikilmekle ziraat arazisine dönüştüğünün ve imar-ihyanın tamamlandığının kabul edilemeyeceğini, taşınmazın zeminin kısmen betonla kaplı olduğunu, Mahkemece bu hususların dikkate alınmadan eksik incelemeye dayanarak hüküm kurulduğunu belirterek kararın bozulmasını istemiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Dava, tapusuz taşınmazın tescili istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk 3402 sayılı Kadastro Kanunu'nun 14 ve 17 inci maddeleri, 4721 sayılı ... Medeni Kanunu'nun 713/1 inci maddesi,

3. Değerlendirme ... ili, Pazarcık ilçesi, Nefsidoğanlı Mahallesi çalışma alanında bulunan davaya konu taşınmazın 10.01.1963 tarihinde tapulama harici olarak bırakıldığı, 25.11.2021 tarihinde taşınmaz üzerinde bulunan iki katlı betonarme evin davacının kullanımında olduğu beyanlar hanesinde belirtilerek 451 ada 11 parsel numarası ve 1944,61 yüz ölçümü ile arsa vasfında Hazine adına tescil edildiği anlaşılmaktadır.

Mahkemece, dava konusu taşınmaz üzerinde davacı yararına zilyetlikle mülk edinme koşullarının oluştuğu gerekçesiyle yazılı şekilde karar verilmiş ise de, yapılan araştırma, inceleme ve uygulama hüküm vermeye yeterli bulunmamaktadır.

Hemen belirtilmelidir ki; bir arazinin kullanım süresi ile niteliğini ve üzerindeki imar-ihya işlemlerinin tamamlandığı tarihi en iyi belirleme yöntemi hava fotoğrafı incelemesi olduğu halde hava fotoğraflarından yöntemine uygun şekilde yararlanılmamış, hava fotoğraflarının jeodezi ve fotogrametri uzmanı bilirkişi tarafından stereoskopik aletle incelenmesi gerektiği halde hava fotoğrafı incelemesi bu konuda uzman olup olmadığı anlaşılamayan orman mühendisi bilirkişi tarafından yapılıp hazırlanan rapora itibar edilerek karar verilmiştir.

Hal böyle olunca; doğru sonuca ulaşılabilmesi için Mahkemece öncelikle, Harita Genel Müdürlüğü web sitesinin hava fotoğrafı sorgulama sayfasına girilmek suretiyle taşınmazın bulunduğu köyü/mahalleyi/mevkiyi kapsayacak şekilde hangi yıllara ait hava fotoğrafları olduğu araştırılıp belirlenmek ve (denetimin sağlanması bakımından) ilgili sayfanın çıktısı dosya içerisine konulmak suretiyle buradan elde edilen verilere göre dava konusu taşınmazın çevresi ile birlikte dava tarihinden 15-20-25 yıl öncesine (bulunmadığı taktirde bu tarihlere en yakın tarihlere) ait farklı dönemlerde çekilmiş en az üç adet stereoskopik hava fotoğrafı Harita Genel

Müdürlüğünden tarihleri açıkça yazılmak suretiyle istenilerek temin edilebilen en eski ve yeni tarihli uydu fotoğrafları getirilip dosya ikmal edilmeli; ondan sonra, mahallinde yaşlı, tarafsız, yöreyi iyi bilen ve davada yararı bulunmayan şahıslar arasından seçilecek yerel bilirkişiler, taraf tanıkları, jeodezi ve fotogrametri mühendisi ve fen bilirkişisinin katılımıyla yeniden keşif yapılmalı;

Yapılacak keşifte dinlenilecek yerel bilirkişi ve tanıklardan dava konusu taşınmazın kim tarafından ne şekilde ve ne zamandan beri kullanıldığı, imar-ihyaya konu edilip edilmediği, edilmiş ise imar-ihyanın hangi tarihte başlayıp hangi tarihte bitirildiği etraflıca sorulup maddi olaylara dayalı olarak açıklattırılmalı, yerel bilirkişi ve tanık beyanları arasında doğacak çelişkiler gerektiğinde yüzleştirme yapılmak suretiyle yöntemince giderilmeye çalışılmalı; komşu taşınmazların dayanak kayıtlarının dava konusu taşınmazların yönünü ne okuduğu belirlenmeli;

Jeodezi ve fotogrametri mühendisinden yukarıda belirtilen tarihlerde çekilmiş stereoskopik hava fotoğrafları üzerinde stereoskop aletiyle inceleme yaptırılarak taşınmazın sınırlarını ve niteliğini, taşınmaz üzerinde imar-ihya tamamlanmış ise tamamlandığı tarih ile taşınmaz üzerinde sürdürülen zilyetliğin başlangıcını, şeklini ve süresini belirtir şekilde rapor alınmalı, sunulan raporda çekişmeli taşınmazın uydu fotoğrafları üzerindeki konumu gösterilmeli;

Fen bilirkişisine keşfi ve uygulamayı denetlemeye elverişli, ayrıntılı rapor ve harita düzenlettirilmeli; böylelikle davacı yararına, zilyetlikle iktisap koşullarının gerçekleşip gerçekleşmediği kesin olarak belirlenmeli ve bundan sonra tüm deliller birlikte değerlendirilerek sonucuna göre karar verilmelidir.

Mahkemece değinilen yönler göz ardı edilerek yazılı şekilde hüküm kurulması isabetsizdir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle; Davalı Hazine temsilcisinin temyiz itirazlarının kabulü ile hükmün BOZULMASINA,

Temyiz eden davalı Hazine harçtan muaf olduğundan bu hususta karar verilmesine yer olmadığına,

Dosyanın Mahkemesine gönderilmesine,

Kararın tebliğinden itibaren 15 gün içinde karar düzeltme yolu açık olmak üzere,