Yargıtay 1. Hukuk Dairesi E.2022/4020 K.2024/482

...Köyü Tüzel Kişiliği DAVA TARİHİ : ... HÜKÜM : Kabul

Taraflar arasında görülen kadastro öncesi hukuki nedene dayalı tapu iptali ve tescil davasında verilen karar hakkında yapılan temyiz incelemesi sonucunda, Yargıtay (Kapatılan) 16. Hukuk Dairesince Mahkeme kararının bozulmasına karar verilmiştir.

Mahkemece bozmaya uyularak yeniden yapılan yargılama sonucunda; davanın kabulüne karar verilmiştir.

Mahkeme kararı davalı Hazine vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hakimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra, dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı dava dilekçesinde; ... ilçesi ...köyünde bulunan 241 ada 79 parsel sayılı taşınmazın bir kısmının yaklaşık 55 yıldır kendi zilyetliğinde olmasına rağmen kadastro çalışmaları sonucunda davalı Hazine adına tespit ve tescil edildiğini ileri sürerek davalı Hazine adına kayıtlı 241 ada 79 parsel sayılı taşınmazın bir kısmının tapu kaydının iptali ile adına tescilini talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalı Hazine, yargılama sırasında davanın reddini savunmuştur.

III. MAHKEME KARARI

Mahkemenin 19.03.2015 tarihli ve 2013/47 Esas, 2015/79 Karar sayılı kararıyla; davacı yararına zilyetlikle mülk edinme koşullarının gerçekleştiği gerekçesiyle davanın kabulüne, dava konusu taşınmazın davalı adına olan tapu kaydının iptali ile 26.09.2014 tarihli fen bilirkişisi raporunda (A) harfiyle gösterilen bölümünün aynı adanın en son parsel numarasını takip eden numarası ile davacı adına, taşınmazın geri kalan bölümünün ise aynı parsel numarası ile hali arazi vasfı niteliğinde davalı Hazine adına tapuya kayıt ve tesciline karar verilmiştir.

IV. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ

A. Bozma Kararı

1.Mahkemenin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı ... temsilcisi temyiz isteminde bulunmuştur.

2.Yargıtay (Kapatılan) 16. Hukuk Dairesinin 22.02.2021 tarihli ve 2018/2605 Esas, 2021/1469 Karar sayılı kararıyla; dava konusu taşınmazın hali arazi vasfıyla davalı Hazine adına tespitinin yapıldığı ve imar-ihyaya muhtaç yerlerden olduğu dikkate alındığında taşınmazın imar-ihyaya konu edilip edilmediği, edilmiş ise imar-ihyasının yapılıp yapılmadığı, yapılmış ise ne kadarlık kısmının ne şekilde imar ve ihya edildiği ve zilyetlikle kazanım koşullarının davacı yararına oluşup oluşmadığı hususlarında araştırma yapılması gerektiği gerekçesiyle Mahkeme kararının bozulmasına karar verilmiştir.

B. Mahkemesince Bozmaya Uyularak Verilen Karar

Mahkemenin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararıyla; harita mühendisinin raporunda belirtildiği üzere dava konusu parsele bitişik komşu parsellerle ilişkilendirilerek dava konusu alanın tarımsal faaliyet yapılmış yer olduğu, kullanılmış kültür arazisi niteliğinde olduğu, taşınmazdaki zilyetliğin terk edilmediği, çevresindeki tarım arazileri ile bütünlük arz ettiği, böylece davacı lehine zilyetlikle mülk edinme koşullarının gerçekleştiği gerekçesiyle dava konusu 241 ada 79 parsel sayılı taşınmazın fen bilirkişi raporunda (A) harfi ile gösterilen 1.725,64 m²’lik bölümünün davalı Hazine adına olan tapu kaydının iptali ile davacı adına tesciline karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Mahkemenin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı Hazine vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davalı Hazine vekili temyiz dilekçesinde özetle; davacı lehine zilyetlikle mülk edinme koşullarının oluşmadığını belirterek Mahkeme kararının bozulmasını talep etmiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Dava, kadastro öncesi hukuki nedene dayalı tapu iptali ve tescil istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk Kadastro Kanunu'nun 14 üncü ve 17 nci maddesi,

3. Değerlendirme 1.Kadastro sonucu, ... ilçesi ...köyü çalışma alanında bulunan 241 ada 79 parsel sayılı 5.280,68 metrekare yüzölçümündeki hali arazi nitelikli taşınmaz, Devletin hüküm ve tasarrufu altında bulunan yerlerden olduğu belirtilerek hali arazi vasfıyla davalı Hazine adına tespit ve tescil edilmiştir. Davacı ..., dava konusu taşınmazın bir kısmıyla ilgili kazandırıcı zamanaşımı zilyetliğine dayanarak tapu kaydının iptali ve adına tescili istemiyle dava açmıştır.

2. Mahkemece, davacı lehine zilyetlikle mülk edinme koşullarının gerçekleştiği gerekçesiyle dava konusu 241 ada 79 parsel sayılı taşınmazın fen bilirkişi raporunda (A) harfi ile gösterilen 1.725,64 m²’lik bölümünün davalı Hazine adına olan tapu kaydının iptali ile davacı adına tesciline karar verilmişse de, hükme yeterli bir araştırma ve inceleme yapıldığını söyleyebilme olanağı yoktur. Şöyle ki, mahalli bilirkişilerin dava konusu taşınmazın kullanıldığını görmediklerine dair beyanı ile bilirkişi raporları çelişmiş, bu çelişki giderilmeye çalışılmamış, dosya arasında bulunan dava konusu taşınmaza ilişkin fotoğraflar ile ziraat mühendisi bilirkişi kurulunun tespitlerinin uyumlu olmadığı anlaşılmıştır.

3. Hal böyle olunca; doğru sonuca varılabilmesi için Mahkemece mahallinde elverdiğince yaşlı, tarafsız ve yöreyi iyi bilen, davada yararı bulunmayan, taşınmazların bulunduğu köyde ikamet eden şahıslar arasından seçilecek 3 kişilik mahalli bilirkişi kurulu ile fen (teknik), jeodezi ve fotogrametri mühendisi, daha önceki bilirkişilerden farklı 3 kişilik ziraat mühendisi bilirkişi kurulunun katılımıyla yeniden keşif yapılmalıdır.

4. Yapılacak keşifte, dinlenilecek mahalli bilirkişilerden dava konusu taşınmazın öncesinin ne olduğu, kime ait bulunduğu, kimden kime nasıl intikal ettiği, kim ya da kimler tarafından hangi tarihten itibaren ve ne şekilde kullanıldığı hususlarında maddi olaylara dayalı ayrıntılı bilgi alınmalı, beyanları arasındaki çelişkiler gerektiğinde yüzleştirme yapılmak suretiyle giderilmeye çalışılmalıdır.

5. Fen bilirkişiden keşif ve uygulamayı denetlemeye elverişli, taşınmaza komşu parselleri de göstermek sureti ile hazırlanmış ayrıntılı kroki ve rapor alınmalı; ziraat bilirkişi kurulundan dava konusu taşınmazların toprak yapısı, eğimi, bitki deseni, üzerinde sürdürülen ekonomik amaca uygun zilyetlik bulunup bulunmadığı ve ekonomik amaca uygun zilyetlik varsa hangi tarihten beri ve hangi tasarruflar ile sürdürüldüğünü açıklayıp tarımsal niteliğini belirten, taşınmazın değişik yönlerden çekilmiş fotoğrafları ile desteklenmiş bilimsel esaslara ve somut verilere dayalı ayrıntılı ve gerekçeli rapor alınmalı;

tespit tarihinden 15-20-25 yıl öncesine ait hava fotoğrafları jeodezi ve fotogrametri uzmanı bilirkişiye tevdi edilerek stereoskop aletiyle incelenmeleri neticesinde taşınmazın sınırlarını ve niteliğini, öncesinin ne olduğunu, imar-ihyaya konu edilip edilmediğini, imar-ihya tamamlanmış ise tamamlandığı tarih ile sürdürülen zilyetliğin başlangıcını, şeklini ve süresini belirtir şekilde rapor alınarak toplanacak tüm kanıtlar birlikte değerlendirilip ulaşılacak sonuca göre bir hüküm kurulmalıdır.

6. Diğer yandan, dava konusu taşınmazın Hazine adına kayıtlı olduğu, davalı ... Tüzel Kişiliğinin kayıt maliki olmadığı gibi yasal hasım da bulunmadığı, bu durumda davalı ... Tüzel Kişiliğinin pasif husumet ehliyetinin bulunmadığı gözetilmek suretiyle bir karar verilmesi gerekmektedir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle; Davalı Hazine vekilinin temyiz itirazlarının kabulü ile hükmün, 6100 sayılı HMK'nın geçici 3 üncü maddesi yollamasıyla 1086 sayılı HUMK'un 428 inci maddesi uyarınca BOZULMASINA,

Temyiz eden davalı Hazine harçtan muaf bulunduğundan, bu hususta karar verilmesine yer olmadığına,

Dosyanın Mahkemesine gönderilmesine,

1086 sayılı HUMK'un 440/III-1 inci maddesi uyarınca karar düzeltme yolu kapalı olmak üzere,