Yargıtay 1. Hukuk Dairesi E.2022/4500 K.2023/5526

Taraflar arasındaki kadastro öncesi nedene dayalı tapu iptal ve tescil davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın hukuki yarar yokluğu ve aktif husumet yokluğu nedeniyle reddine karar verilmiştir.

Kararın davacı tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince İlk Derece Mahkemesi kararı kaldırılarak aktif dava ehliyeti yokluğu nedeniyle davanın usulden reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı asli müdahil tarafından temyiz edilmekle;kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı; ... ili,... ilçesi, ... köyü 208 ada 3 parsel sayılı taşınmazın kadastro çalışmaları sonucunda Hazine adına tespit ve tescil edildiğini, çekişmeli taşınmazın okulun bahçesi ile lavabo ve tuvaleti olarak kullanıldığını, belirterek tapu kaydının iptali ile okul adına tapuya tesciline karar verilmesini istemiştir.

II. CEVAP

Davalı Hazine; davaya cevap vermemiştir.

İhbar olunan ... vekili; davacının i bu davayı açma hakkının olmadığını, davanın 3402 sayılı Kadastro Kanunu'nun 12/3 üncü maddesinde yazılı on yıllık hak düşürücü süre dolduktan sonra açıldığını, dava konusu 208 ada 3 parsel sayılı taşınmazın malikinin Hazine olduğunu, tapu kaydının beyanlar hanesinde de taşınmaz üzerindeki binanın Ersan Aybar'a ait olduğunun belirtildiğini, davanın İdareye ihbar edilmesinin haksız ve hukuki dayanaktan yoksun bulunduğunu belirterek davanın reddini savunmuştur.

Feri müdahil ...; tapu kaydının beyanlar hanesinde belirtilen taşınmaz üzerindeki binanın kendisine ait olduğunu bildirerek davanın reddini savunmuştur.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin 12.01.2021 tarihli ve 2019/1 Esas, 2021/6 Karar sayılı kararıyla; köy tüzel kişiliği adına köyde yaşayan kişilerin menfaati olması halinde köyde yaşayan sakinler tarafından dava açılabileceği Yargıtay ve Bölge Adliye Mahkemesi kararları ile sabit olduğu, davada keşif esnasında mahalli bilirkişi beyanları, bilirkişi raporuna ekli fotoğraflar, mahkeme gözlemi taşınmaz üzerindeki mevcut okulun yaklaşık 20 yıldır kullanılmadığı, zilyetliğin de bulunmadığı, davacının tescil talebinde korunması gereken mülkiyet ve irtifak hakları yönünden de hukuki yararının olmadığını, İhbar olunan ... tarafından da bir talepte bulunulmadığı gerekçesi ile davanın hukuki yarar yokluğu ve aktif husumet yokluğundan davanın usulden reddine karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı davacı ... istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Nedenler

Davacı ... istinaf başvuru dilekçesinde; çekişmeli taşınmazın köy tüzel kişiliğine ait olduğunu ... tarafından çekişmeli taşınmazla ilgili açılan davanın da ret kararıyla sonuçlandığını, belirterek İlk Derece Mahkemesi kararının kaldırılmasını istemiştir.

C.Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin 24.02.2022 tarihli ve 2021/1396 Esas, 2022/181 Karar sayılı kararıyla; davanın köy halkından olan gerçek kişiler tarafından açıldığu, köy adına dava açmak ve açılan davayı takip yetkisi ile köy aleyhine açılan davalarda köyü temsil yetkisinin 442 sayılı Köy Kanunu'nun 37/7 nci maddesi uyarınca köy muhtarına ait olduğu, köy muhtarının hukuki bir engelinin çıkması (husumet, menfaat çatışması vb.) durumunda ise bu yetkinin aynı Kanunu'nun 33/b maddesine göre köy derneğinin seçeceği temsilciye tanındığı, köyden bazı kişilerin köyün menfaatini ileri sürerek köy adına veya köyü temsilen dava açma yetkileri bulunmadığı,

davanın hukuki yarar yokluğundan değil aktif dava ehliyeti yokluğu nedeniyle usulden reddine karar verilmesi gerektiği belirtilerek davacı ...'nun istinaf kanun yolu başvurusunun kabulü ile İlk Derece Mahkemesi kararı kaldırılarak kaldırılan hükmün yerine geçmek üzere davanın aktif dava ehliyeti yokluğu nedeniyle usulden reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı ... temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davacı ... temyiz başvuru dilekçesinde; önceki beyanlarını tekrarlayarak kararın bozulmasını karar verilmesini istemiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık, kadastro öncesi nedene dayalı tapu iptal ve tescil istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 114 üncü ve 115 inci maddeleri

3. Değerlendirme 1.Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanunu'nun 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2. Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup davacı tarafından temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle; Davacının temyiz itirazının reddi ile Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun'un 370 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,

Aşağıda yazılı temyiz giderinin temyiz edene yükletilmesine,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,