Yargıtay 1. Hukuk Dairesi E.2023/1595 K.2024/2343

Taraflar arasındaki muris muvazaası nedenine dayalı tapu iptali ve tescil davasından dolayı yapılan yargılama sonunda, İlk Derece Mahkemesince davanın reddine karar verilmiştir.

Kararın davacı vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvurunun esastan reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davacı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; ortak mirasbırakan ...'in, davacı dahil 4 kardeşten mal kaçırmak amacıyla ... ili, Düzyurt Mahallesi, 142 ada 3 parsel, 142 ada 1 parsel, 134 ada 33 parsel sayılı taşınmazlarını oğlu ...'e muvazaalı satış yaptığını, sonrasında davalı ve başka şahıslara devir yapıldığını, mirasbırakanca yapılan devir işlemlerinin mirasbırakanın mal varlığı düşünüldüğünde ekonomik gereksinimlerle satılmadığını, bu bakımdan yapılan devir işlemlerinin nesnel koşullarının bulunmadığını, ... ile ... dışında kalan davacının da aralarında bulunduğu 4 kardeşin saklı paylarının çiğnendiğini,

davalının da taşınmazı satın alacak ekonomik gücünün bulunmadığını ileri sürerek mirasbırakan ...'in danışıklı işlemleri sonucu anılan taşınmazların tapu kayıtlarının iptali ile payı oranında davacı adına tesciline karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; dava konusu taşınmazların davacıların babası ...'in eşi mirasbırakan...'e ait olduğunu, ...'in vefatı ile mirasçıları eş ve çocuklar olarak hisse sahibi olduğunu, ...'in eş olarak sahip olduğu 1/4 miras payına tekabül eden hisse oranında tasarruf yaptığını, dava dışı ...'e ve ardından davalıya devredilen hisselerin içeriğinde mirasbırakan ... dışında çocukların babalarından sahip oldukları miras payları sebebiyle hak kazandıkları hisselerin mevcut olduğunu, mirasbırakandan devralınan taşınmazların davacı ile ...'in ticari faaliyetleri için kullanıldığını,

birçok taşınmaza borçları sebebiyle haciz konulup bazılarının da satılmak zorunda kalındığını, davalının devrettiği hisselerini geri alabilmek ve miras payını kurtarabilmek amacıyla ...'den taşınmazları geri alıp bir kısmını da dava dışı kardeşleri...'e devrettiğini, mirasbırakan ... tarafından ...'e yapılan devirde ve davalıya yapılan devirde herhangi bir muvazaa ya da mal kaçırma kastının bulunmadığını, davacı ve dava dışı ...'in borçları sebebiyle 2017 yılı içerisinde devir öncesinde bir çok kez onlara davalının para da gönderdiğini,

davacı ve ...'in borçları sebebiyle hesaplarının blokeli olduğu dönemlerde bu ödemeleri onlar adına davacının gelini ... ve dava dışı ...'in gelini ... adına kayıtlı hesaplara yaptığını, dava konusu olabilecek hisse oranı, mirasbırakan tarafından devredilen hisseler ve bu hisselerde davacının miras payı oranına tekabül eden kısım olduğunu, mirasbırakanın sahip olduğu 142 ada 3 parsel sayılı taşınmazın olduğunu, öncelikle tedavüllü tapu kayıtlarının celbi, dosyanın bilirkişiye tevdii ile tapu kayıtlarının dökümü yapılmak suretiyle mirasbırakan tarafından devredilen hisse miktarının tespit edilmesini,

yaptırılacak bilirkişi incelemesi ile iddialarının doğruluğunun kanıtlanacağını belirterek davanın reddini savunmuştur.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararıyla; tüm tanık beyanları ile sabit olduğu üzere mirasçılardan ... ile davacının ortak olduğu ticari işletme dolayısıyla kredi temini ve ticari hayatın devamı yönünde ihtiyaç hasıl olduğundan davacının da bilgisi dahilinde dava konusu taşınmazdaki mirasbırakan ... payı ile birlikte dava dışı mirasçılara ait hisselerin ...'e devrinin yapıldığı, haciz tehdidinden kurtulmak gayesi ve davalı tarafça ödenen borçlar dolayısıyla ...'in hisseleri davalı ...'e devrettiği, mirasbırakanın aktifinde dava konusu olmayan taşınmazların da yer aldığı,

beşeri ilişki bakımından davacı ile mirasbırakanın mal kaçırmasını gerektirir husumetin bulunmadığı, davanın niteliği itibariyle temlikin mirasçılardan mal kaçırma amaçlı olduğunu ispat külfetinin davacı tarafa ait olduğu, ispat külfeti kendisinde bulunan davacı tarafça sunulan deliler kapsamında mirasbırakanın mal kaçırma gayesi ile hareket ettiğinin ispatlanamadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri

Davacı vekili; yargılama aşamasında sadece tanık anlatımlarına göre değerlendirme yapıldığından özellikle dava dışı ...'in sahibi olduğu perde fabrikasına davalının ortak olup olmadığı hususunda gerekli araştırmalar yapılmadan karar verildiğini, dinlenen tanıkların anlatımları detaylı olarak incelenmeden tüm işlemlerin davacının da aralarında bulunduğu 4 kardeşten mal kaçırma amacıyla danışıklı olarak yapıldığını, ... ile ... dışında kalan dört kardeşin saklı paylarının çiğnendiğini, davalının taşınmazı satın alacak ekonomik gücünün bulunmadığını, satış işlemlerinin görünürde yapıldığını,

bağış amacının düşünülmesi durumunda biçimsel koşullara uyulmadan taşınmazların devirlerinin yapıldığını, toplanan kanıtlarla açık biçimde saptanmış olmasına karşın dosyanın bütünüyle hatalı değerlendirme ile varılan yargının hatalı olduğunu, davanın reddi durumunda davalı yararına vekalet ücretinin maktu vekalet ücreti olması gerektiğini, Mahkemece davalı yararına nispi vekalet ücreti takdir edilmesinin usul ve yasaya aykırılık teşkil edildiğini belirterek İlk Derece Mahkemesi kararının istinaf incelemesi sonucu kaldırılarak talepleri doğrultusunda yeniden hüküm kurulması istemiyle istinaf kanun yolu başvurusunda bulunmuştur.

C. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararıyla; İlk Derece Mahkemesi kararında davanın esasıyla ilgili hükme etki edecek tüm delillerin toplandığı, kanunun olaya uygulanmasında ve gerekçede hata edilmediği, ihtilafın doğru olarak tanımlandığı, davanın niteliği gereği vekalet ücretinin nisbi olacağı ve Mahkemece vekalet ücretinin doğru hesaplandığı, açıklanan nedenlerle inceleme konusu kararın usul ve esas yönünden hukuka uygun olduğu gerekçesiyle davacı vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine, karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davacı vekili, istinaf dilekçesinde yer alan itiraz nedenlerini yinelemiş, Bölge Adliye Mahkemesince yapılan değerlendirmenin hatalı olduğunu ileri sürerek kararın bozulmasını istemiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Dava, muris muvazaası hukuki sebebine dayalı tapu iptali- tescil ve terditli tenkis isteğine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk 01.04.1974 tarih 1/2 sayılı İçtihadı Birleştirme Kararı; Türk Medeni Kanunu'nun (TMK) 706 ncı; Türk Borçlar Kanunu'nun 237 nci ve Tapu Kanunu'nun 26 ncı maddeleri.

3. Değerlendirme

Dosya kapsamından; davaya konu 142 ada 3 parsel, 142 ada 1 parsel, 134 ada 33 parsel sayılı taşınmazların mirasbırakan ...'in ölümü ile eşi mirasbırakan ... ve evlatları ..., ..., ..., ..., ... ve ... adlarına 20.08.2004 tarihinde tescil edildiği, daha sonra mirasbırakan ... ile ... ve ...'in, adlarına kayıtlı hisselerini 20.08.2004 tarihinde ...'e satış yoluyla devrettikleri ve diğer hissedarlardan ..., ... ve ...'in adlarına kayıtlı hisselerini 03.12.2004 tarihinde ...'e satış yoluyla devrettikleri ve ... de bu taşınmazları 20.04.2017 tarihinde... oğlu davalı ...'e sattığı, davalı ...'in 134 ada 33 parsel sayılı taşınmazı 18.06.2018 tarihinde kardeşi...'e, 142 ada 3 parsel sayılı taşınmazı ise 27.08.2019 tarihinde kızı Büşra'ya satış yoluyla devrettiği anlaşılmıştır.

Çekişmeli 142 ada 1 parsel sayılı taşınmaz yönünden temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

Çekişmeli 142 ada 3 parsel ve 134 ada 33 parsel sayılı taşınmazlar yönünden temyiz incelemesine gelince; tarafların iddia, savunma ve dayandıkları belgelere, uyuşmazlığın hukuki nitelendirilmesi ile uygulanması gereken hukuk kurallarına, dava şartlarına, yargılamaya hâkim olan ilkelere, ispat kurallarına ve temyiz olunan kararda belirtilen gerekçelere göre davacı vekilinin aşağıdaki paragrafların kapsamı dışındaki temyiz itirazları yerinde değildir.

Yukarıda belirtildiği üzere 142 ada 3 parsel sayılı taşınmazın tapu malikinin ..., 134 ada 33 parsel sayılı taşınmazın tapu malikinin ise ... olduğu, eldeki davanın davalı ...'e karşı tapu iptali ve tescil davası olarak yöneltildiği, tazminat talebinin olmadığı,

tapu iptali ve tescil istemli davaların tapu kayıt malikine karşı açılması gerektiği gözetildiğinde 142 ada 3 parsel ve 134 ada 33 parsel sayılı taşınmazlar yönünden davanın pasif husumet yokluğu nedeniyle reddedilmesi gerekirken, ispat edilemediği gerekçesiyle yazılı şekilde karar verilmesi isabetsiz ise de davanın reddine ilişkin verilen karar, sonucu itibariyle doğru olduğuna göre bu yanlışlığın giderilmesi yeniden yargılama yapılmasını gerektirmediğinden, İlk Derece Mahkeme kararının 142 ada 3 parsel ve 134 ada 33 parsel sayılı taşınmazlarla ilgili kararının gerekçe kısmının düzeltilerek onanması,

6100 sayılı Kanun’un 370 inci maddesinin dördüncü fıkrası hükmü gereğidir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeple; İlk Derece Mahkemesince verilen karar açıklanan gerekçeyle sonucu itibariyle doğru olduğundan, davacı vekilinin temyiz itirazlarının kabulü ile 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 373/1 inci maddesi uyarınca... Bölge Adliye Mahkemesi 1. Hukuk Dairesinin kararının ORTADAN KALDIRILMASINA, İlk Derece Mahkemesi kararının gerekçesi düzeltilmek suretiyle 6100 sayılı HMK’nın 371 inci maddesi uyarınca DÜZELTİLEREK ONANMASINA,

İstek halinde peşin alınan temyiz harcının ilgiliye iadesine,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,