Yargıtay 1. Hukuk Dairesi E.2023/3414 K.2024/3893

Taraflar arasındaki asıl ve birleştirilen tapu iptali ve tescil istekli davalardan dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince asıl davanın kısmen kabulü ile kısmen reddine; birleştirilen davanın kabulüne karar verilmiştir.

Kararın davalı Hazine vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvurunun kısmen kabulüne, resen gözetilen nedenlerle İlk Derece Mahkeme kararının kaldırılmasına, asıl davanın kısmen kabulü ile kısmen reddine; birleştirilen davanın kabulüne karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davalı Hazine vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Asıl davada davacı ... vekili Konya ili, Beyşehir ilçesi ... Mahallesinde yapılan kadastro çalışmaları sonucu 262 ada 117, 121, 130, 134 ve 148 parsel, 263 ada 1 parsel, 272 ada 32 parsel, 296 ada 3 ve 369 ada 3 parsel sayılı taşınmazların tarla vasfı ile Hazine adına tespit edildiğini ancak taşınmazlara davacının zilyet olduğunu ileri sürerek, tapu kayıtların iptali ile davacı adına tescilini talep etmiştir.

Birleştirilen davada davacı vekili, Konya ili, Beyşehir ilçesi, ... Mahallesinde yapılan kadastro çalışmaları sonucu 263 ada 1 parsel sayılı taşınmazın tarla vasfı ile Hazine adına yazıldığını ancak taşınmazın 1/4 payında davacının zilyet olduğunu ileri sürerek, taşınmazın tapu kaydının 1/4 oranında iptali ile davacı adına tescilini talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalı Hazine vekili cevap dilekçesinde, asıl ve birleştirilen davaların ayrı ayrı reddini istemiştir..

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

Beyşehir Asliye Hukuk Mahkemesinin 20.03.2020 tarihli ve 2016/610 Esas, 2020/322 Karar sayılı kararı ile asıl davanın kabulüne, çekişmeli taşınmazların tapu kaydının iptali ile davacı adına tesciline karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı Hazine vekili tarafından istinaf başvurusunda bulunulmuştur.

B. Kaldırma Kararı

Konya Bölge Adliye Mahkemesi 1. Hukuk Dairesinin 09.11.2020 tarih ve 2020/694 Esas 2020/700 Karar sayılı kararıyla; eksik araştırma ve inceleme ile hüküm tesisinin usul ve yasaya aykırı olduğu gerekçesiyle davalı Hazine vekilinin istinaf başvurusunun kabulü ile 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanununun 353/1-a-6 maddesi gereğince İlk Derece Mahkemesi kararının kaldırılmasına karar verilmiştir.

C. İlk Derece Mahkemesince Kaldırma Kararı Sonrasında Verilen Karar İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile asıl davanın kısmen kabulüne, birleştirilen davanın kabulüne karar verilmiştir.

D. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı Hazine vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

E. İstinaf Sebepleri

Davalı Hazine vekili istinaf dilekçesinde özetle; dava konusu Beyşehir Gölü Koruma sahası ve Milli Parkı sınırları içerisinde kalan taşınmazlara yönelik olarak verilen taşınmazın Hazine adına olan tescilinin

iptali ile davacı adına tescil edilmesi kararının kaldırılması gerektiğini, bilirkişi raporundaki hatalı değerlendirmeye itibar edildiğini, dava konusu taşınmazların özel mülkiyete konu edilememesinin nedeninin 1.derece doğal sit alanında bulunması değil aynı zamanda milli park sahası içinde kalması olduğunu, bu hususun göz ardı edildiğini, eksik ve hatalı değerlendirme yapıldığını, taşınmazların aynı zamanda Milli Park sınırları içerisinde olduğunun göz ardı edildiğini ve 2873 sayılı Milli Parklar Kanunu'na aykırı hüküm kurulduğunu,

dava konusu taşınmazların Beyşehir Gölü Milli Parkı Koruma sahası içinde kaldığı hususunun bilirkişiler tarafından da tespit edilmesine rağmen bilirkişilerin görev sınırlarını aşarak taşınmazların zilyetlikle kazanılabilecekleri yönünde tespit ve yorumda bulunduklarını, hukuka aykırı olarak tanzim edilen raporlara dayanılarak hüküm kurulmasının yasaya aykırı olduğunu, raporlara karşı itirazlarının İlk Derece Mahkemesince tarafından kabul görmediğini, milli park olarak ilan edilmiş olan Beyşehir Gölü Milli Parkı sınırları içerisinde kalan taşınmazların zilyetlik yoluyla mülkiyetinin kazanılmasının ve tapuya tescilinin mümkün olmadığını,

Cumhurbaşkanlığı kararı ile Beyşehir Gölü Milli Park sınırlarının değiştiğini, idarenin yargılama giderleri ve karşı yan vekalet ücretine mahkum edilmesinin hukuka aykırı olduğunu, davanın açılmasına idarenin sebep olmadığını, Milli Park sınırlarının idarenin tasarrufundan bağımsız olarak değiştirildiğini İlk Derece Mahkemesi kararının kabule ilişkin kısmının kaldırılmasını ve talepleri doğrultusunda asıl ve birleştirilen davaların reddine karar verilmesini talep etmiştir.

F. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; orman nitelikli taşınmaz ile komşu olmadığından usulünce orman araştırmasına gerek bulunmayan, 26.11.2018 tarih ve 378 sayılı Cumhurbaşkanlığı kararı ile milli park sınırı dışına çıkarılan ve arkeolog bilirkişi raporu ile de üzerinde birinci grup olarak tescil ve ilan edilen kültür varlıklarının bulunmadığı saptanan dava konusu taşınmazlar üzerinde asıl ve birleştirilen davacılar yararına kadastro tespit tarihi itibari ile zilyetlikle mülk edinme koşullarının oluştuğu,

davalı aleyhine yargılama gideri takdirinde hukuka aykırı yön görülmediği ancak muhdesatın adiyeti yönünden çekişme olmayıp dava değeri zemin değeri üzerinden belirleneceğinden 272 ada 32 parsel üzerindeki muhdesatın değeri dava değerine eklenerek hazine aleyhine fazladan vekalet ücret takdir edilerek ve talep halinde kesinleşen kararın tapu müdürlüğüne gönderileceğine dair hüküm bulunmamasına rağmen yazılı şekilde hüküm kurulması doğru olmadığı gerekçesiyle davalı Hazine vekilinin istinaf talebinin yargılama giderleri yönünden kısmen kabulüne,

resen gözetilen nedenlerle HMK'nın 353/1-b.2 maddesi uyarınca İlk Derece Mahkeme Kararı kaldırılarak, asıl davanın kısmen kabulü ile kısmen reddine birleştirilen davanın kabulüne karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı Hazine vekili tarafından temyiz isteminde bulunulmuştur.

B. Temyiz Nedenleri

Davalı Hazine vekili temyiz dilekçesinde; istinaf dilekçesinde ileri sürdüğü itirazlarını tekrar ederek kararın bozulmasını talep etmiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Dava kadastro öncesi nedene dayalı tapu iptali ve tescil istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk 3402 sayılı Kadastro Kanununun 14 üncü maddesi, 4721 sayılı Türk Medeni Kanununun 713/1 inci maddesi, 2863 sayılı Kültür ve Tabiat Varlıklarını Koruma Kanununun 11 inci maddesi (Değişik ikinci cümle: 22/5/2007-5663/1 md.)

3. Değerlendirme Konya ili, Beyşehir ilçesi, .../... Mahallesinde yapılan kadastro çalışmaları sonucu 262 ada 117, 121, 130, 134 ve 148 parsel, 263 ada 1 parsel, 272 ada 32 parsel, 296 ada 3 ve 369 ada 3 parsel sayılı taşınmazlar beyanlar hanesinde" Korunması gerekli taşınmaz kültür varlığıdır." şerhi ile 2863 sayılı Kanunun 11.maddesinde 5626 sayılı kanunun 5 nci maddesiyle yapılan değişiklik uyarınca sit alanında kaldıklarından bahisle tarla/arsa vasfı ile Hazine adına tespit edilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun'un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup davalı Hazine vekilince temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle; Davalı Hazine vekilinin yerinde görülmeyen temyiz itirazlarının reddiyle usul ve yasaya uygun olan Bölge Adliye Mahkemesi kararının HMK’nın 370. maddesi uyarınca ONANMASINA,

492 sayılı Harçlar Kanunu'nun değişik 13. maddesinin j bendi gereğince Hazineden harç alınmasına yer olmadığına,

Dosyanın Beyşehir 1.Asliye Hukuk Mahkemesine, kararın bir örneğinin kararı veren Konya Bölge Adliye Mahkemesi 1. Hukuk Dairesine gönderilmesine,