Yargıtay 1. Hukuk Dairesi E.2023/4459 K.2024/4493

Taraflar arasında İlk Derece Mahkemesinde görülen ve istinaf incelemesinden geçen yargılamanın iadesi davasında verilen karar hakkında yapılan temyiz incelemesi sonucunda Dairece, Bölge Adliye Mahkemesi kararının bozulmasına karar verilmiştir.

Mahkemece, bozmaya uyularak yeniden yapılan yargılama sonucunda, yargılamanın iadesi talebinin reddine karar verilmiştir.

Mahkeme kararı, yargılamanın iadesi talep eden ... vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Yargılamanın iadesini talep edenler (Davacılar); ... ilçesi, ... köyünde bulunan 672 parsel sayılı taşınmazın mülkiyetinin ...'ın mirasçıları olarak kendilerine intikal ettiğini, ...

Asliye Hukuk Mahkemesinin 2000/406 Esas, 2001/493 Karar sayılı kararına göre anılan taşınmazın kıyı kenar çizgisi içinde kaldığından bahisle tapu kaydının iptali ile tescil harici bırakılmasına karar verildiğini, kararın temyiz edilmeksizin kesinleştiğini, mirasbırakanları ...'ın taşınmazı 29.03.1988 tarihinde ...'den satın aldığını, taşınmazın ilk maliki olan ... adına İzmir Gezici Kadastro Mahkemesinin 956/497 Esas, 962/515 Karar sayılı kararıyla 239 parsel sayılı taşınmaz olarak 14.06.1963 tarihinde hükmen tescil edildiğini, kararın Yargıtay 7. Hukuk Dairesinin 12629/206 sayılı kararıyla onanarak kesinleştiğini,

bu davada Hazine ile anılan taşınmazın ilk maliki ...'nın taraf olduklarını, buna göre, 672 parsel sayılı taşınmazın, 239 parsel sayılı taşınmazdan ifrazıyla ilk malik ... adına tapu kütüğüne işlendiğini, Hazine tarafından benzer nitelikte 674 parsel sayılı taşınmaz için de dava açılmış ise de ...

Asliye Hukuk Mahkemesi'nin 2000/443 Esas, 2003/249 Karar sayılı kararı ile kesin hüküm nedeniyle davanın reddine karar verildiğini, kararın Yargıtay denetiminden geçerek kesinleştiğini ileri sürerek dava konusu yere ilişkin iki farklı kesinleşmiş, çelişkili karar bulunması nedeniyle ikinci karar olan Mahkemenin 2000/406 Esas, 2001/493 Karar sayılı kesinleşen kararının yürütmesinin durdurulmasına, davanın yeniden görülmesine, yargılamanın iadesi yapılarak kesinleşen kararın kaldırılmasına, davanın kesin hüküm nedeniyle reddine karar verilmesini istemişlerdir.

II. CEVAP

Yargılamanın iadesi talep edilen (Davalı) Hazine vekili, ... 1. Asliye Hukuk Mahkemesinin 2000/406 Esas, 2001/493 Karar sayılı kararına ilişkin yargılamanın iadesi yoluyla iptali ve yürütmenin durdurulması taleplerinin öncelikle hak düşürücü süre, zamanaşımı, husumet ve kesin hüküm nedeniyle reddine karar verilmesi gerektiğini belirterek Mahkemenin aksi kanaatte olması halinde haksız ve hukuki dayanaktan yoksun taleplerin reddini savunmuştur.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ, BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ, BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ 1. İlk Derece Mahkemesince; 239 parsel sayılı taşınmazın tesciline esas mahkeme kararının 2000/406 Esas sayılı dava yönünden kesin hüküm niteliğinde olmasına rağmen kesin hükme aykırı şekilde davacı Hazine'nin davasının kabul edildiği ve kararın kesinleştiği, bu haliyle yargılamanın iadesi sebebinin oluştuğu gerekçesiyle yargılamanın iadesi talebinin kabulüne karar verilmiştir. Karara karşı süresi içinde davalı (yargılamanın iadesi talep edilen) Hazine vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

2. Bölge Adliye Mahkemesince; yargılamanın iadesi talebinin kabulüne karar verilmesinde isabetsizlik bulunmadığı, ancak harçtan muaf olan Hazine aleyhine harca hükmedilmesinin isabetsiz olduğu gerekçesiyle harç yönünden başvurunun kabulü ile sair taleplerin reddine, İlk Derece Mahkemesi hükmü kaldırılarak, harç yönünden düzeltilmek suretiyle yeniden hüküm kurularak yargılamanın iadesi talebinin kabulüne karar verilmiştir. Karara karşı süresi içinde davalı (yargılamanın iadesi talep edilen) Hazine vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

3. Dairenin 12.12.2022 tarihli ve 2022/7344 Esas, 2022/8099 Karar sayılı kararı ile.

İzmir Gezici Kadastro Mahkemesinin 956/497 Esas, 962/515 Karar sayılı davasında, Hazine adına yapılan kadastro tespitine ... tarafından, taşınmazın kendisine ait tapu kaydının sınırları içerisinde kaldığı gerekçesiyle tespitin iptali ile adına tescil istemiyle itiraz edildiği, yapılan yargılama neticesinde çekişmeli taşınmazın geldi kaydı olan 239 parsel sayılı taşınmazın ... adına tapuya kayıt ve tesciline karar verildiği, yargılamanın iadesine konu ...

Asliye Hukuk Mahkemesinin 2000/406 Esas, 2001/493 Karar sayılı dosyasında ise, çekişmeli taşınmazın kıyı kenar çizgisi içerisinde kaldığı gerekçesiyle tapu kaydının iptali istemi ile açılan davanın kabulüne ilişkin verilen kararın temyiz edilmeksizin 08.01.2002 tarihinde kesinleştiği, her iki davanın hukuki sebebi farklı olduğundan, kanunda belirtilen şartların oluştuğundan söz edilemeyeceğine değinilerek davacıların yargılamanın iadesi talebinin reddine karar verilmesi gerektiği gerekçesiyle Bölge Adliye Mahkemesi kararının bozulmasına karar verilmiştir.

4. Bölge Adliye Mahkemesinin 30.05.2023 tarihli ve 2023/512 Esas, 2023/835 Karar sayılı kararıyla; bozmaya uyularak yapılan yargılama neticesinde, bozma kararında belirtilen gerekçe benimsenmek suretiyle yargılamanın iadesi talebinin reddine karar verilmiştir.

IV. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Mahkemenin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde yargılamanın iadesi talep eden ... vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Yargılamanın iadesi talep eden ... vekili temyiz dilekçesinde özetle; davanın hukuki sebebinde yanılgıya düşüldüğünü, ... Gezici Arazi Mahkemesince kök 239 parselin bir kısmının kıyı kenar çizgisi içinde olduğu gerçeği göz önüne alınarak karar verildiğini, verilen kararın, öncelikle Yargıtay'ın önceki verdiği kesin karara ve mahkeme kararlarının bağlayıcılığı gerçeğine aykırı olduğunu bildirerek ve önceki beyanlarını tekrarla mahkeme kararının bozulmasını talep etmiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Dava; yargılamanın iadesi istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 374 üncü ve 375 inci maddeleri.

3. Değerlendirme 1. Temyiz olunan nihai kararın bozulması 6100 sayılı Kanun'un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2. Temyizen incelenen Mahkeme kararının bozmaya uygun olduğu, kararda ve kararın gerekçesinde hukuk kurallarının somut olaya uygulanmasında bir isabetsizlik bulunmadığı, bozmaya uyulmakla karşı taraf yararına kazanılmış hak durumunu oluşturan yönlerin ise yeniden incelenmesine hukukça imkân bulunmadığı anlaşılmakla; temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

V. KARAR

Açıklanan sebeplerle; Yargılamanın iadesi talep eden vekilinin yerinde görülmeyen tüm temyiz itirazlarının reddi ile usul ve kanuna uygun olan kararın ONANMASINA,

Aşağıda yazılı 247,70 TL bakiye onama harcının temyiz edenden alınmasına,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,