Yargıtay 1. Hukuk Dairesi E.2024/2313 K.2024/3654

Taraflar arasındaki kadastro öncesi nedene dayalı tapu iptali ve tescil davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın reddine karar verilmiştir.

Kararın davacı vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvurunun esastan reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davacı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı ... vekili; Kütahya ili, Tavşanlı ilçesi, ... Mahallesi çalışma alanında bulunan 273 ada 1 parsel sayılı taşınmazın kadastro çalışmaları sırasında kamu orta malı olarak sınırlandırıldığını, ancak taşınmazın öncesinde köy ve belde tüzel kişiliğine ait olup kamu orta malı vasfında olmadığını ileri sürerek taşınmazın tapu kaydının iptali ile davacı adına tesciline karar verilmesini istemiştir.

II. CEVAP

Davalı Hazine vekili; davanın hak düşürücü süreden sonra açıldığını, taşınmazın Devletin hüküm ve tasarrufu altındaki yerlerden olup özel mülkiyete konu olamayacağını belirterek davanın reddini savunmuştur.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

Tavşanlı Kadastro Mahkemesinin 2020/39 Esas sayılı dosyasında 25.12.2020 tarihli tensip tutanağı ile dava dilekçesinde taşınmazın eksik ölçüldüğünden bahisle kadastro güncelleme çalışmalarına itiraz edildiği, ayrıca tapu iptali ve tescil talebinde de bulunulduğu belirtilerek,

davacının tapu iptali ve tescil talebi yönünden dosyanın tefrik edilmesine karar verilmiş, tefrik işlemi sonrasında dava Tavşanlı Kadastro Mahkemenin 2020/53 sayılı esasına kaydedilmiş, bu dosya üzerinden mahkemenin görevsizliğine, dosyanın görevli Asliye Hukuk Mahkemesine gönderilmesine karar verilmiş, anılan karara karşı davacının istinaf başvurusu Bölge Adliye Mahkemesince esastan reddedilmiş, görevsizlik kararının kesinleşmesi üzerine dosya Tavşanlı 2. Asliye Hukuk Mahkemesinin 2021/149 sayılı esasına kaydedilmiştir.

Tavşanlı 2. Asliye Hukuk Mahkemesinin 09.11.2021 tarihli ve 2021/149 Esas, 2021/269 Karar sayılı kararı ile kadastro tespitinden itibaren 10 yıllık hak düşürücü sürenin geçtiği gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri

Davacı vekili istinaf dilekçesinde özetle; kararın usul ve yasaya aykırı olduğunu, öncesinde Köy Tüzel Kişiliğine ait olan beldenin 1998 yılından itibaren belde tüzel kişiliğine geçtiğini, dava konusu taşınmazın uzun yıllar davacı ... sınırları içerisinde olup, Hazinesine geçecek vasıfta olmadığını, davalının taşınmazda bir hak ve ilgisi bulunmadığını, Kadastro Mahkemesi ve Asliye Hukuk Mahkemesince taleplerin reddedilerek davacı aleyhine iki defa vekalet ücretine hükmedildiğini, dava konusu alanda tekrar ölçüm yapılarak Kadastro Müdürlüğünce mülkiyet hususunda da tespit yapıldığını, davanın süresi içinde açıldığını belirterek kararın kaldırılmasını istemiştir.

C. Gerekçe ve Sonuç

Bursa Bölge Adliye Mahkemesi 10. Hukuk Dairesinin 09.11.2021 tarihli ve 2021/149 Esas, 2021/269 Karar sayılı kararıyla; dava konusu taşınmazın kadastro tespitinin 15.05.1964 tarihinde yapılarak 04.06.1968 - 05.07.1968 tarihleri arasında askı ilanına çıkartıldığı ve tesis kadastrosu tespitinin itiraz edilmeksizin 26.08.1968 tarihinde kesinleştiği, 3402 sayılı Yasa'nın 12/3 üncü maddesi gereğince kadastro öncesi hukuki sebeplere dayalı olarak hak iddialarının kadastro tutanaklarının kesinleşme tarihinin üzerinden 10 yıl geçtikten sonra ileri sürülmesinin mümkün olmadığı,

buna göre kadastro tespitinin kesinleştiği tarih ile dava tarihi arasında 10 yıllık hak düşürücü sürenin geçtiği, İlk Derece Mahkemesi kararında bir isabetsizlik bulunmadığı gerekçesiyle davacı vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davacı vekili temyiz dilekçesinde özetle, istinaf dilekçesindeki beyanlarını tekrar ederek Bölge Adliye Mahkemesi kararının bozulmasını talep etmiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Dava, kadastro öncesi hukuki nedene dayalı tapu iptali ve tescil istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk Kadastro Kanunu'nun 12/3 üncü maddesi.

3. Değerlendirme 1. Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun'un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2. Kadastro çalışmaları sonucu; Kütahya ili, Tavşanlı ilçesi, ... Mahallesi çalışma alanında bulunan 632 (yeni 273 ada 1) parsel sayılı 8.650,00 m2 yüz ölçümündeki taşınmazın, senetsizden, harmanyeri vasfı ile kamu orta malı olarak olarak 15.05.1964 tarihinde tespit edildiği, tespite itiraz edilmeksizin kadastro tutanağının 05.07.1968 tarihinde kesinleştiği, davanın ise 3402 sayılı Kadastro Kanunu'nun 12/3 üncü maddesinde düzenlenen 10 yıllık hak düşürücü süre geçtikten sonra 05.10.2020 tarihinde açıldığı anlaşılmıştır.

3. Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup davacı vekili tarafından temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle; Davacı vekilinin temyiz itirazlarının reddiyle Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun'un 370 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,

Aşağıda yazılı bakiye 157,75 TL temyiz harcının temyiz eden davacıdan alınmasına,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,