Yargıtay 1. Hukuk Dairesi E.2024/2971 K.2025/4258

Bozmaya uyularak verilen Mahkeme kararı davalı Hazine vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı ... Ağustos 307 tarih, 80 sıra numaralı tapu kaydı ile mülk edinmeye yönelik zilyetlik iddiasıyla çekişmeli 279 parsel sayılı taşınmazın tapu kaydının iptali ile adına tescilini talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalı Hazine vekili; kadastro sırasında çekişmeli taşınmazın tespitine esas ocak 19 45... sıra numaralı tapu kaydına tutunarak davanın reddini savunmuştur.

III. MAHKEME KARARI

Mahkeme kararıyla, dava konusu taşınmazın Hazine adına tapuda kayıtlı olduğu ve Hazine mülkiyetinde bulunduğu gerekçesiyle davanın reddine hükmedilmiştir.

IV. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Mahkemenin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı Hazine vekili tarafından temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Bozma Kararı

Yargıtay (Kapatılan) 16. Hukuk Dairesinin 23.12.2019 tarih, 2016/14937 Esas- 2019/8775 Karar sayılı kararıyla; Mahkemece yapılan araştırma ve incelemenin yetersiz olduğu belirtilerek doğru sonuca varılabilmesi için davacının dayandığı tapu kaydı ile davalının tutunduğu ve taşınmazın tespitine esas alınan tapu kaydının kapsamlarının yöntemince belirlenmesi, her iki kaydın taşınmazı kapsadığının anlaşılması halinde eski tarihli ve doğru esasa dayalı tapu kaydına itibar edilmesi, taşınmazın davacının dayandığı tapu kaydının kapsamı dışında fakat Hazine tapusunun kapsamında kalması halinde ise yöntemince zilyetlik araştırması yapılması gereğine değinilerek kararın bozulmasına hükmedilmiştir.

C. Mahkemesince Bozmaya Uyularak Verilen karar

Mahkemece bozma kararına uyularak yapılan yargılama sonucu; davacının dayandığı ve eski tarihli olan tapu kaydının çekişmeli taşınmazı kapsadığı aynı zamanda davacının taşınmaz üzerinde malik sıfatıyla zilyetliğini de ispatladığı gerekçesiyle davanın kabulüne, dava konusu taşınmazın tapu kaydının iptaliyle hüküm yerinde gösterilen hissenin davacı adına tapuya kayıt ve tesciline, bakiye hissenin davalı uhdesinde bırakılmasına karar verilmiştir.

D. Bozma Sonrası Mahkeme Kararına Karşı Temyiz Yoluna Başvuranlar Mahkemenin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı Hazine vekili tarafından temyiz isteminde bulunulmuştur.

E. Temyiz Sebepleri

Davalı Hazine vekili; kadastro tutanaklarına göre taşınmaz üzerinde zilyetlik sürdürenlerin fuzuli işgalci olduğunun tespit edildiği, hukuken korunmaya değer hakka dayanmayan işgalci sıfatına haiz zilyedin taşınmazı mülk edinemeyeceğini, davalı Hazinenin eldeki davanın açılmasında bir kusuru olmadığı halde aleyhine vekalet ücretini hükmedilmesinin isabetsiz olduğunu belirterek kararın bozulmasını talep etmiştir.

F. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Dava, kadastro öncesi nedene dayalı tapu iptali ve tescili isteğine ilişkindir.

2. Değerlendirme 1.Kadastro sonucunda .................... Mahallesi çalışma alanında bulunan 279 parsel sayılı taşınmaz tapu kaydı uyarınca Hazine adına tespit ve tescil olunmuştur.

2. Dosya kapsamı ve toplanan delillere göre; davacı ... kazandırıcı zaman aşımı zilyetliğine dayalı olarak dava açmış, bunun yanında dava dışı taşınmaza revizyon gören Ağustos 307 tarih, 80 sıra numaralı tapu kaydına dayanarak tapu iptali ve tescil isteminde bulunmuştur. Mahkemece yazılı şekilde davanın kabulüne hükmedilmiş ise de yapılan araştırma ve inceleme hüküm kurmak için yeterli olmadığı gibi, bozma gereklerine de riayet edilmemiştir.

Şöyle ki, davacı dayanağı tapu kaydı dava dışı parsele revizyon gördüğü halde bu yön üzerinde durularak tapu kaydının kapsamı yöntemince belirlenmemiş, taşınmazın tespitine esas alınan Ocak 1945 tarih, 43 sıra numaralı tapu kaydı toprak tevzi çalışmaları sonucunda oluşmakla haritası mevcut olduğu halde kaydın haritasından istifade edilmesi suretiyle kapsamı belirlenmemiş, yine tespite esas tapu kaydının dayanağı kayıt ve belgeler getirtilmek suretiyle toprak tevzi sırasında hangi nedenle Hazine adına belirtildiği tespit edilmemiştir.

Öte yandan, kayıt uygulamasının akıbetine göre 3402 sayılı Kadastro Kanunu'nun 14... . maddeleri uyarınca zilyetlik araştırması yapılmamış, tüm bunlar dışında çekişmeli taşınmaz üzerinde kamulaştırma yapıldığı anlaşılmasına karşın tespitin kesinleşmesinden evvel beyanlar hanesine konulan şerh dikkate alınarak kamulaştırma yapan idarenin davada yer alması gerektiği düşünülmemiştir. Bu şekilde eksik araştırma ve inceleme sonucunda hüküm kurulamaz.

3. Hâl böyle olunca; doğru sonuca ulaşılabilmesi için Mahkemece öncelikle, çekişmeli taşınmaz üzerinde kamulaştırma yapan idare belirlenerek davaya taraf edilmesi suretiyle varsa savunma ve delilleri sorulmalı, ardından davalının dayandığı ve tespite esas alınan Ocak 1945 tarih ve 43 sıra numaralı tapu kaydının 4753 sayılı Yasa hükümlerine göre oluştuğu anlaşıldığından,

bu tapu kaydının oluşumuna esas belirtmelik tutanakları, tablendikatif cetveli, belirtmelik haritası, toprak tevzi haritası ve varsa diğer belgeler ile çekişmeli taşınmazı kapsar şekilde komşu parsellere ait kadastro tespit tutanakları ve varsa dayanakları eksiksiz bir şekilde getirtilmeli, ayrıca davacı tarafın dayandığı tapu kaydının oluşumuna esas belgeler ile tesisinden itibaren tüm tedavülleri ve varsa haritası ile revizyon gördüğü taşınmazın tutanağı dosya arasına celp edilmeli, tarafların dayandıkları tapu kayıtları zemine uygulanarak kapsamları belirlenmeli,

bu uğurda özellikle davalı dayanağı tapu kaydının haritasının bulunduğu gözetilerek 3402 sayılı Kadastro Kanunu'nun 20/A maddesi gereğince haritası uyarınca hudut tayin edilmeli, kayıt uygulaması sırasında davacının dayandığı tapu kaydının dava dışı taşınmaza revizyon gördüğü gözetilmeli, tapu kayıtlarının çakışması halinde, eski tarihli ve sahih tapu kaydına itibar edileceği gözetilerek hangi tapu kaydına hangi sebeple üstünlük tanındığı gerekçeli kararda açıklanmalı; davacı dayanağı tapu kaydının çekişmeli taşınmaza uymadığı,

revizyon gören kaydın ise taşınmaza aidiyetinin belirlendiği durumda ise davacının tapu kaydının yanında zilyetliğe de dayandığı gözetilerek taşınmazın kadastro tespitine esas alınan Hazine tapusunun oluştuğu tarihe kadar Kadastro Kanunu'nun 46/1, 14 ve devamı maddelerinde sözü edilen kazandırıcı zamanaşımı zilyetliği nedeniyle mülk edinme koşullarının davacı taraf lehine gerçekleşip gerçekleşmediği değerlendirilerek sonuca göre bir karar verilmelidir.

Mahkemece bu hususlar gözetilmeksizin, eksik araştırmayla yetinilerek yazılı olduğu üzere hüküm kurulmuş olması isabetsizdir.

V. KARAR

Açıklanan sebeplerle; Davalı Hazine vekilinin temyiz itirazlarının kabulüyle 6100 sayılı Kanun'un geçici 3. maddesi yollaması ile 1086 sayılı HUMK'un 428. maddesi gereğince hükmün BOZULMASINA,

Temyiz eden davalı Hazine harçtan muaf olduğundan bu hususta karar verilmesine yer olmadığına,

Dosyanın Yumurtalık Asliye Hukuk Mahkemesine gönderilmesine,

Kararın tebliğinden itibaren 15 gün içinde karar düzeltme yolu açık olmak üzere,