Yargıtay 1. Hukuk Dairesi E.2024/3969 K.2025/4112

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davalı ... vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili; ...............................Mahallesi 544 parselin doğusu ve 616 parselin güney ve güneydoğusu ile çevrili taşınmazın tamamının zilyedinin 1972 yılından beri davacı olduğunu, o tarihten beri nizasız - fasılasız zilyetliğinin devam ettiğini belirtip imar - ihya etmek suretiyle tarıma elverişli hale getirilen taşınmazın tapuda davacı adına tesciline karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalı ... vekili; çekişme konusu taşınmazın tescil harici alan iken Sincan Asliye Hukuk Mahkemesinin 1998/478 Esas, 1999/161 Karar ve 16.03.1999 tarihli kararı ile Hazine adına tesciline karar verildiğini, söz konusu Mahkeme kararının 21.05.1999 tarihinde kesinleştiğini ve 1941 parsel numarası ve 51.527, 61... olarak 17.09.1999 tarihinde Hazine adına tescil edildiğini, Hazine adına tescil edilen 1941 parsel nolu dava konusu edilen taşınmazın 3402 sayılı Kadastro Kanunu'nun 22/a maddesi uyarınca yenileme sonucu 4583 ada, 41 parsel ve 50.408, 22... olarak Hazine adına tescil edilip, halen Hazinenin mülkiyetinde olduğunu ileri sürerek davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı ... Belediye Başkanlığı vekili; dava konusu taşınmazın eski 1941 parsel, 3402 sayılı Kanun'un 22/a maddesi gereği yapılan yenileme sonucu 45 83... parsel olduğunu, söz konusu parselin imar planı dışında bulunduğunu, taşınmazın imar-ihya yolu ile kazanılabilmesi için 3402 sayılı Kadastro Kanunu'nun 17. ve 14. maddelerinde yer alan şartların gerçekleşmiş olması gerektiğini, dava konusu taşınmazın tapuda kayıtlı olduğundan imar - ihya yolu ile iktisabının söz konusu olamayacağını, davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı ... vekili, dava konusu taşınmazın Ankara Büyükşehir Belediye Meclisinin 16/02/2007 gün ve 525 sayılı kararıyla onaylanan 1/25000 ölçekli 2023 Başkent Ankara Nazım İmar Planı kapsamında olduğunu, 3402 sayılı Kadastro Kanunu'nun 14... .maddelerinde zilyetlik ve imar - ihya ile taşınmaz kazanımına ilişkin olumlu - olumsuz şartların düzenlendiğini, 17. maddenin son fıkrasında ''il, ilçe ve kasabaların imar planlarının kapsadığı alanlarda kalan taşınmaz mallarda bu hüküm uygulanmaz'' şeklinde açık hüküm bulunduğunu, taşınmazın imar planı kapsamında kaldığından imar - ihya ve zilyetlikle kazanımın mümkün olmadığını öne sürerek davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI, İSTİNAF, BOZMA VE BOZMA SONRASI BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ KARARI

Ankara Batı 1. Asliye Hukuk Mahkemesinin 12.02.2019 tarihli ve 2017/33 Esas, 2019/63 Karar sayılı kararıyla; taşınmaz Sincan Asliye Hukuk Mahkemesinin 16/03/1999 tarihli ve 1998/478 Esas, 1999/161 Karar sayılı kararı ile ham toprak vasfı ile 51.527, 61... olarak Maliye Hazinesi adına 17.09.1999 tarih ve 8007 yevmiye ile tescil edilmiş ise de davacının bu dava dosyasında taraf olmadığından zilyetlik nedeniyle tescil davası açabileceği, mahalli bilirkişi, tanık beyanı ve teknik bilirkişi raporlarına göre dava konusu taşınmazın tapulama çalışmalarında ekilemez arazi olarak tescil harici bırakılan yerlerden olduğu,

mera tahsis kararının bulunmadığı, fen bilirkişisi tarafından belirlenen toplam 6116, 76... alanın 1977, 1988, 1990, 1991, 1995 yılı hava fotoğraflarına göre davacı ... tarafından masraf ve emek sarfı ile imar - ihya edilerek tarıma elverişli hale getirildiği, dava tarihinden itibaren geriye dönük hesaplama yapıldığında, 6116, 76... alanın 20 yıldan fazla süre ile ekonomik amaca uygun, nizasız - fasılasız olarak davacı ... tarafından zilyet sıfatı ile tarla olarak kullanıldığı, ayrıca 1977 tarihli hava fotoğraflarına göre dava konusu taşınmazın (6116, 76... ) tarımsal faaliyet yapılmış bir yer olduğu,

sabit sınırların arazi üzerinde mevcut olduğu, yani Maliye Hazinesine tescil tarihinden (17.09.1999) itibaren geriye doğru hesaplama yapıldığında 22 yıldır tarımsal faaliyet yapılmış olduğu, TMK'nın 713/1 maddesi ile Kadastro Kanunu'nun 13 , 14... . maddelerindeki şartların gerçekleştiği gerekçesiyle davacının davasının kabulüne, ................Mahallesi 45 83... parsel sayılı taşınmazda bilirkişi ...'in 09.10.2018 tarihli rapor ve krokisinde (A) ile belirtilen 6116,

76... 'lik kısmının tapu kaydının iptali ile iptal edilen kısmın köyün en son parsel numarası verilmek suretiyle davacı ... adına tapuya kayıt ve tesciline dair karar verilmiştir. İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalılar Hazine ve Sincan Belediye Başkanlığı vekilleri ayrı ayrı istinaf başvurusunda bulunmuştur.

Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 13. Hukuk Dairesinin 19.12.20 19... /1301 Esas, 2019/1939 Karar sayılı kararıyla; dava konusu edilen taşınmazın tesis kadastrosu sırasında tapulama harici bırakılarak tutanak düzenlenmediği, sonradan hükmen 21.05.1999 tarihinde 1941 sayılı parsel altında Hazine adına tapuya tescil edildiği, jeodezi ve fotogrametri uzmanının 1977, 1988, 1990, 1991, 1999, 20 08... yıllarına ait hava fotoğraflarına göre yaptığı değerlendirmede, teknik bilirkişi krokisinde (A) harfi ile gösterilen alanın tarımsal faaliyet yapılmış bir yer olduğu, sabit sınırların arazi üzerinde mevcut olduğu,

Hazine adına tapu kaydının oluştuğu 1999 tarihinden geriye 20 yılı aşkın süredir davacı tarafın nizasız ve fasılasız malik sıfatıyla zilyetliğinde bulundurduğu, davacı lehine TMK'nın 713. maddesinde ve 3402 sayılı Kadastro Kanunu'nun 14... . maddelerinde öngörülen olağanüstü zamanaşımı şartlarının gerçekleştiği, Mahkemenin vakıa ve hukuki değerlendirmesinde usul ve esas yönünden yasaya aykırılık bulunmadığı, ne var ki davanın tapu iptali - tescil istemine ilişkin olduğu, tapu iptal ve tescil davalarının kayıt maliki aleyhine açılması gerektiği ,dava konusu 1941 (yeni 45 83... ) parsel sayılı taşınmazın kayden davalı Hazineye ait olduğu,

bu durumda davalı Belediyelerin yasal hasım olduğundan söz edilemeyeceği, davalı Belediyeler aleyhindeki davanın pasif husumet yokluğu nedeniyle reddine karar verilmesi gerekirken, yanılgılı değerlendirmeyle kabul kapsamına alınmış olmasının doğru olmadığı gerekçesiyle davalı Hazinenin istinaf başvuru talebinin reddine, davalı ...

Belediye Başkanlığının istinaf başvuru talebinin kabulüne, Ankara Batı 1.Asliye Hukuk Mahkemesinin 12.02.2019 tarih ve 2017/33-2019/63 Esas, Karar sayılı kararının HMK’nın 353/1-b/2. maddesi gereğince kaldırılmasına, davacının Hazineye yönelik davasının KABULÜNE, dava konusu ...............

Mahallesi 45 83... parsel sayılı taşınmazda bilirkişi ...'in 09.10.2018 tarihli rapor ve krokisinde (A) ile belirtilen 6116, 76... 'lik kısmının tapu kaydının iptali ile iptal edilen kısmın köyün en son parsel numarası verilmek suretiyle davacı ... adına tapuya kayıt ve tesciline, davacı tarafından Sincan Belediye Başkanlığı ile Ankara Büyükşehir Belediyesi Başkanlığı aleyhine açılan davanın husumet yokluğu nedeniyle reddine dair karar verilmiştir.

Karara karşı davalı ... vekili temyiz başvurusunda bulunmuştur. Dairenin 09.03.2022 tarih ve 2021/4171 Esas, 2022/1926 Karar sayılı kararı ile eksik inceleme ile karar verildiği açıklanmış, hava fotoğraflarından yararlanılmak ve üç kişilik ziraat bilirkişi kurulundan rapor alınmak suretiyle taşınmazla ilgili zilyetlik ve imar - ihya araştırması yapılması gereğine değinilerek hüküm bozulmuştur.

Bölge Adliye Mahkemesince bozmaya uyularak yapılan yargılama sonucunda; çekişmeli taşınmaz bölümü üzerinde davacı lehine zilyetlikle edinim koşullarının oluştuğu gerekçesi ile davanın kabulüne, ...............Mahallesi 45 83... parsel sayılı taşınmazın fen bilirkişi ............... tarafından düzenlenen 29.02.2024 tarihli rapor ve krokisinde (A) harfi ile gösterilen 6.116,7 57... 'lik kısmının tapu kaydının iptali ile iptal edilen bu kısmın mahallenin en son parsel numarası verilmek suretiyle tarla vasfıyla davacı ... adına tesciline, Sincan Belediye Başkanlığı ile Ankara Büyükşehir Belediyesi Başkanlığı aleyhine açılan davanın husumet yokluğundan reddine karar verilmiştir.

IV. TEMYİZ

A. Temyiz Nedenleri

Davalı ... vekili temyiz dilekçesinde; verilen kararın usul ve yasaya aykırı olduğunu, çekişmeli taşınmazın Devletin hüküm ve tasarrufu altındaki yerlerden olduğunu, zilyetlikle edinim koşullarının davacı lehine oluşmadığını belirterek kararın bozulmasını istemiştir .

B. Değerlendirme ve Gerekçe

Dava, kadastro öncesi nedene dayalı tapu iptali - tescil istemine ilişkindir.

Çekişmeli taşınmaz bölümünün 1953 tarihinde yapılan tesis kadastrosu sırasında ziraate elverişsiz arazi vasfıyla tescil harici bırakıldığı, bilahare, Hazine tarafından ................Köyü Tüzel Kişiliği aleyhine açılan tescil davası sonunda Sincan Asliye Hukuk Mahkemesinin 16.03.1999 tarihli ve 1998/478-1999/161 Esas, Karar sayılı kararı ile davacı Hazinenin davasının kabulüne, fen bilirkişi tarafından düzenlenen 14.01.1999 tarihli raporunda (A) harfi ile gösterilen 51527, 61... yüz ölçümündeki kısmın Hazine adına tapuya tesciline karar verildiği,

kararın temyiz edilmeyerek 21.05.1999 tarihinde kesinleştiği, çekişmeli taşınmazın bölümünün hükmen ham toprak vasfıyla 1941 parsel numarası ile tapuya tescil edilen taşınmaz bölümü içerisinde kaldığı, yenileme çalışması neticesinde 1941 parsel sayılı taşınmazın 45 83... parsel numarasını aldığı anlaşılmıştır.

Bölge Adliye Mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun'un 371. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

Temyizen incelenen Bölge Adliye Mahkemesi kararının bozmaya uygun olduğu, kararda ve kararın gerekçesinde hukuk kurallarının somut olaya uygulanmasında bir isabetsizlik bulunmadığı, bozmaya uyulmakla karşı taraf yararına kazanılmış hak durumunu oluşturan yönlerin ise yeniden incelenmesine hukukça imkân bulunmadığı anlaşılmakla; temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

V. KARAR

Açıklanan sebeplerle; Davalı ... vekilinin yerinde görülmeyen temyiz itirazlarının reddiyle usul ve yasaya uygun olan Bölge Adliye Mahkemesi kararının HMK’nın 370. maddesi uyarınca ONANMASINA,

492 sayılı Harçlar Kanunu'nun değişik 13. maddesinin j bendi gereğince temyiz eden davalı Hazineden harç alınmasına yer olmadığına,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,