Yargıtay 1. Hukuk Dairesi E.2025/2494 K.2025/2876

Bölge Adliye Mahkemesi ek kararı davacı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı; babasından ve ilk eşinden kalan miras mallarını satarak dava konusu 21985 ada 1 parsel sayılı taşınmazı satın aldığını ancak daha sonra ilk eşinden olma çocuklarıyla arasında mal paylaşımı sebebiyle husumet doğduğunu, karşılıklı olarak birbirlerine birçok dava açtıklarını, bu husumet nedeniyle taşınmazının elinden gideceği korkusuyla dava konusu 21985 ada 1 parsel sayılı taşınmazı davalıların mirasbırakanı olan ikinci eşi ...'a devrettiğini, ayrıca banka hesabında bulunan 5.000,00 TL'yi de yine eşinin hesabına yatırdığını, ...'ın ev hanımı olup bu taşınmazı satın alacak gücünün bulunmadığını, temlikin bedelsiz olduğunu ileri sürerek tapu kaydının iptali ile adına tescilini, eşinin banka hesabındaki mevcut bakiyenin de kendisine ödenmesini istemiştir.

II. CEVAP

Davalı ...; iddiaların doğru olmadığını, mirasbırakan annesinin ilk eşinden kalan parasının ve ziynet eşyalarının bulunduğunu, dava konusu taşınmazı alabilecek ve birikim yapabilecek durumunun olduğunu belirterek davanın reddini savunmuştur.

Diğer davalılar davaya cevap vermemişlerdir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

Davanın açıldığı Karşıyaka 4. Aile Mahkemesince; davanın muvazaaya dayalı tapu iptali-tescil ve alacak isteğine ilişkin olduğu, Asliye Hukuk Mahkemesinde görülmesi gerektiğinden bahisle görevsizlik kararı verilmiş, davacı vekilinin temyizi üzerine, Yargıtay (kapatılan) 17. Hukuk Dairesince karar onanmış, kesinleşen görevsizlik kararı üzerine dosya Karşıyaka 4. Asliye Hukuk Mahkemesine gönderilmiştir.

Karşıyaka 4. Asliye Hukuk Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile, inançlı işlem iddiasına dayalı tapu iptal-tescil davasının yemin eda etmeyen davalılar yönünden ispatlandığı gerekçesiyle kısmen kabulüne, banka hesabındaki para yönünden açılan alacak davasının ise ispatlanamadığından reddine karar verilmiştir.

Davacı vekili tarafından karara karşı kanun yoluna başvurulması üzerine İlk Derece Mahkemesince dosyanın Yargıtay'a gönderilmesine karar verilmiş, Dairenin 30.04.2024 tarihli kararıyla; Yargıtay (kapatılan) 17. Hukuk Dairesince işin esası hakkında herhangi bir karar verilmediği, yalnızca görev yönünden denetim yapıldığı, dosyanın ''istinaf'' kanun yoluna tabi olduğu gerekçesiyle istinaf incelemesi yapılmak üzere ilgili Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesi için tetkiksiz iade kararı verilmiştir.

IV. İSTİNAF

Dairenin tetkiksiz iade kararından sonra dosyanın gönderildiği Bölge Adliye Mahkemesinin 11.09.2024 tarihli kararı ile; İlk Derece Mahkemesi kararının 04.04.2023 tarihinde davacı vekiline tebliğ edildiği, davacı vekilinin 19.04.2023 tarihli dilekçesiyle kararın istinaf edildiği, istinaf başvurusunun süresinde olmadığı gerekçesiyle davacı vekilinin istinaf başvurusunun süre nedeniyle usulden reddine karar verilmiştir.

Kararın davacı vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine, İlk Derece Mahkemesince 14.10.2024 tarihli ek karar ile; Bölge Adliye Mahkemesince süreden redde ilişkin 11.09.2024 tarihli kararın kesin olarak verildiği gerekçesiyle temyiz talebinin reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesince de 05.02.2025 tarihli ek karar ile; davacı vekili tarafından 11.09.2024 tarihli Bölge Adliye Mahkemesi kararı temyiz edilmiş ise de verilen kararın kesin olduğu ve temyiz kabiliyetinin bulunmadığı gerekçesiyle davacı vekilinin temyiz talebinin reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Sebepleri

Davacı vekili ek karara yönelik temyiz dilekçesinde özetle; Bölge Adliye Mahkemesince verilen 05.02.2025 tarihli ek kararın ve süreden redde ilişkin asıl kararın usul ve yasaya aykırı olduğunu, İlk Derecece Mahkemesinin asıl kararında kanun yolu ve süresinin hatalı gösterildiğini, ancak hatalı gösterilen bu süre içerisinde kanun yoluna başvurduklarını, bu nedenle kararı süresinde istinaf ettiklerinin kabul edilmesi gerektiğini, işin esası yönünden de davanın kabulüne karar verilmesi gerektiğini belirterek kararın bozulmasını istemiştir.

B. Değerlendirme ve Gerekçe

Dava, inançlı işlem hukuki nedenine dayalı tapu iptali-tescil ve alacak isteğine ilişkindir.

Hemen belirtilmelidir ki, Yargıtay İçtihadı Birleştirme Büyük Genel Kurulunun 28.04.2023 tarihli ve 2021/5 Esas 2023/2 Karar sayılı ilamı ile; hâkimin uyuşmazlıkta uygulanacak kanun hükmünü tespit ederek re'sen uygulama ve bu çerçevede kanun yolu süresini de taraflara doğru gösterme yükümlülüğünün kamu düzenine ilişkin olduğu,

mahkemece hatalı şekilde kanun yolu süresinin yanlış gösterilmesi nedeniyle kanunda belirtilen süre içerisinde kanun yollarına başvurma hakkının kullanılamaması lehine olan taraf için usule ilişkin kazanılmış bir hakkın doğduğunun kabul edilemeyeceği, zîra usule ait kazanılmış hak esasının bir istisnası olarak kamu düzeni ile ilgili konularda usulî kazanılmış haktan söz edilemeyeceği hususu vurgulanmış, hukuk davalarında hükümde kanun yolu süresinin hatalı gösterilmesi halinde hatalı gösterilen kanun yolu süresi içinde yapılan kanun yolu başvurusunun incelenmesi gerektiğine karar verilmiştir.

Somut olayda.

İlk Derece Mahkemesi kararının istinaf kanun yoluna tabi olmasına rağmen, İlk Derece Mahkemesince 15.02.2023 tarihli kararında ''...kararın taraflara tebliğinden itibaren 15 gün içerisinde Yargıtay başvuru yolu açık olmak üzere..." denilmek suretiyle kanun yolu ve süresi konusunda tarafları yanıltacak şekilde hüküm oluşturulduğu, davacı vekilinin ise hükümde gösterilen 15 günlük süre içerisinde kanun yolu başvurusunda bulunduğu halde Bölge Adliye Mahkemesince 11.09.2024 tarihli kararıyla istinaf başvurusunun yasal süresi içerisinde olmadığından başvurunun usul yönünden reddine kesin olarak karar verildiği,

anılan kararın davacı vekilince temyiz edilmesi üzerine, İlk Derece Mahkemesinin 14.10.2024 tarihli ek kararı ile davacı vekilinin temyiz talebinin kararın kesin olduğundan bahisle reddine karar verildiği, aynı zamanda Bölge Adliye Mahkemesince de 05.02.2025 tarihli ek karar ile hükmün kesin olduğu gerekçesiyle davacı vekilinin temyiz isteğinin reddine karar verildiği anlaşılmaktadır.

Hal böyle olunca; Bölge Adliye Mahkemesince Yargıtay İçtihadı Birleştirme Büyük Genel Kurulunun 28.04.2023 tarihli ve 2021/5 Esas 2023/2 Karar sayılı kararı gözetilerek davacı vekili tarafından, hatalı gösterilen kanun yolu süresi içerisinde yapılan istinaf başvurusunun incelenmesi gerekirken, istinaf başvurusunun süreden reddine karar verilmesi doğru olmadığı gibi bu kararın temyizi üzerine İlk Derece Mahkemesince yetkisi olmadığı halde 14.10.2024 tarihli ek karar ile davacı vekilinin temyiz talebinin kararın kesin olduğundan bahisle reddine karar verilmesi ve Bölge Adliye Mahkemesince de 05.02.2025 tarihli ek karar ile hükmün kesin olduğu gerekçesiyle davacı vekilinin temyiz isteğinin reddine karar verilmiş olması doğru değildir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle; Davacı vekilinin temyiz itirazlarının değinilen yönlerden kabulü ile;

İlk Derece Mahkemesinin 14.10.2024 tarihli ek kararı ile Bölge Adliye Mahkemesinin 05.02.2025 tarihli ek kararının ORTADAN KALDIRILMASINA,

Bölge Adliye Mahkemesinin 11.09.2024 tarihli kararının BOZULMASINA,