Yargıtay 1. Hukuk Dairesi E.2025/2760 K.2025/6247

Bölge Adliye Mahkemesi kararı adli yardım talepli olarak davacı vekili ve katılma yoluyla davalılar vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı; paydaşı olduğu 1 36... parsel, 1 36... parsel ve 1 37... parsel sayılı taşınmazların davalılara satımı ve satış bedeli olan 460.000,00 TL'yi 2018 yılı Ocak ayı sonunda ödeyecekleri konusunda anlaştıklarını, ancak davalıların sürekli kendisini oyalayarak bedeli ödemediğini ileri sürerek tapu iptali ve tescile,

olmazsa ödenmeyen satış bedelinin denkleştirici adalet ilkesine göre dava tarihi itibariyle belirlenecek olan miktarının 31.01.2018 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte şimdilik 460.000,00 TL'sinin davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak ödenmesine karar verilmesini adli yardım talepli olarak istemiş, 09.11.2022 tarihli ara karar ile adli yardım talebi reddedilmiş, dava açılış harçları yatırıldıktan sonra davacının tekrar adli yardım talebi üzerine Mahkemenin 28.11.2022 tarihli ara kararı ile talep kabul edilmiştir.

Davacı vekili 05.03.2024 tarihli dilekçe ile ıslah suretiyle talebini tapu iptali ve tescil, olmazsa öncelikle satışa konu edilen taşınmazlardaki payının dava tarihi itibariyle gerçek piyasa değerinin tespiti ile şimdilik 3.625.280,11 TL'nin 31.01.2018 tarihinden itibaren bankalarca mevduata uygulanacak en yüksek faiz ile birlikte davalılardan tahsili, olmazsa ödenmeyen satış bedelinin denkleştirici adalet ilkesine göre dava tarihi itibariyle belirlenecek olan miktarın şimdilik 460.000,00 TL'sinin 31.01.2018 tarihinden itibaren bankalarca mevduata uygulanan en yüksek faizi ile birlikte tahsiline karar verilmesini istemiştir.

II. CEVAP

Davalılar; ihtirazi kayıt dermeyan edilmedikçe satılan şeyin istirdadının istenemeyeceğini, iradenin sakatlanmadığını, davalı ... kayıt maliki olmadığından davanın pasif husumetten reddi gerektiğini belirterek davanın reddini savunmuşlardır.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; devrin davacının iradesine uygun olduğu, satış bedelinin ödenmediği gerekçesiyle tapu iptali ve tescil talebinin reddine, bedel isteğinin kabulü ile 3.625.280,11 TL'nin dava tarihi olan 08.11.2022 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılardan alınarak davacıya verilmesine karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı taraf vekilleri tarafından istinaf başvurusunda bulunulması üzerine Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; davacı tarafından davalı ...'a yapılan temlikin iradi olduğu, hile iddiasının kanıtlanamadığı, satış bedelinin sonradan ödenmesinin taraflarca kararlaştırılabileceği, satılan taşınmazların zilyetliğinin de satış bedeli ödenmeden alıcı davalıya devredildiği, satıcı davacının davalının temerrüdü nedeniyle sözleşmeden dönme hakkını saklı tuttuğuna ilişkin bir iddia ve ispatının dosya kapsamında bulunmadığı,

resmi senette de bu yönde bir kayıt bulunmadığı uyuşmazlık bedelden kaynaklandığından tapu iptali ve tescil talebinin reddine karar verilmesinde isabetsizlik bulunmadığı, satış bedelinin 460.000,00 TL olarak kararlaştırıldığı, bedel ödenmediğinden davacı satıcıya taşınmazların rayiç bedelini değil ödenmeyen bedelin davalı alıcıdan tahsilini isteme hakkı vereceği,

geçerli sözleşmelerde denkleştirici adalet ilkesinin de uygulanma olanağının bulunmadığı ve satış bedelinin davalılardan temerrüt tarihi olan 01.02.2018 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte tahsiline karar verilmesi gerektiği gerekçesiyle istinaf başvurusunun 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu (HMK)'nun 353/1-b.2 maddesi gereğince kabulü ile tapu iptali ve tescil talebinin reddine, 460.000,00 TL'nin temerrüt tarihi olan 01.02.2018 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılardan tahsiline karar verilmiştir.

V.TEMYİZ

A. Temyiz Sebepleri

Davacı vekili temyiz dilekçesinde; tapu iptali ve tescil talebinin reddinin yerinde olmadığını, bedel ödenmediğinden tescilin yolsuz olduğunu, bedel ödeneceğine ilişkin oyalandığını, zor durumundan istifade edildiğini, davalıların sorumluluklarını yeri getirmeyerek zarara neden olduklarından güncel değerin ödenmesi gerektiğini, bedel ödemeden yıllardır taşınmazları kullandıklarını, bankalarca mevduata uygulanacak en yüksek faize karar verilmesi gerektiğini, kararın mülkiyet hakkının ihlali ile davalıların haksız zenginleşmesine neden olacağını belirterek bozulmasını talep etmiştir.

Davalılar vekili katılma yoluyla temyiz dilekçesinde; belirsiz alacak davasında davanın tam ıslahında hukuki yararı olmadığını, satış bedelini istediğinden talebin belirsiz alacak olmadığını, geçerli sözleşmelerde denkleştirici adalet ilkesinin uygulanmayacağını, resmi senette ödendiği görülen 30.000,00 TL’nin dikkate alınmadığını, davacının iradesinin fesada uğratılmadığını belirterek kararın bozulmasını talep etmiştir.

B. Değerlendirme ve Gerekçe

Dava, hile hukuki sebebine dayalı tapu iptali ve tescil, olmazsa taşınmazların rayiç değerlerinin tahsili, aksi halde satış bedelinin denkleştirici adalet ilkesine göre tahsili istemine ilişkindir.

Dosya içeriğinden; dava konusu 1 36... , 6 ve 1 37... parsel sayılı taşınmazların ½ payı davacı adına kayıtlı iken 12.01.2018 tarihli satış akdi ile toplam 30.000,00 TL bedelle davalı ...’a devredildiği, dosya arasına alınan 2018 tarihli "sözleşme tutanağı" başlıklı davalılar ... ve ... imzalı belgede dava konusu taşınmazların 460.000,00 TL'ye alındığı, parasının Ocak ayı sonunda ödeneceğinin yazılı olduğu anlaşılmaktadır.

Bölge Adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun'un 371. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle; Taraf vekillerinin temyiz itirazlarının reddi ile temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun'un 370/1 hükmü uyarınca ONANMASINA,

Davacı vekili kararı adli yardım talepli temyiz ettiğinden ve adli yardım talebi İlk Derece Mahkemesince kabul edildiğinden; başlangıçta alınmayan 3.033,70 TL temyiz başvuru harcı ile 615,40 TL onama harcının temyiz eden davacıdan alınmasına,

Aşağıda yazılı 23.566,60 TL bakiye onama harcının temyiz eden davalılardan alınmasına,