Yargıtay 1. Hukuk Dairesi E.2025/3437 K.2025/6056

İlk Derece Mahkemesince bozmaya uyularak verilen karar davacılar vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I.DAVA

Davacılar vekili dava dilekçesinde; Çanakkale ili, ... ilçesi, ... köyü kain 3 63... , 8, 9 ve 10 parsel sayılı taşınmazların davacılar murisi ...'ya ait olduğunu, 2004 yılında vefatıyla taşınmazların davacılara kaldığını, ancak kadastro çalışmaları sırasında davalı ... adına tespit ve tescil edildiğini, davacıların kadastro çalışmaları sırasında Gökeçeada'da bulunamadıklarından tespite itiraz edemediğini ileri sürerek davalı adına olan tapu kayıtlarının iptali ile davacılar adına miras payları oranında tescilini talep etmişlerdir.

II. CEVAP

Davalı ... vekili cevap dilekeçesinde; kazandırıcı zamanaşımı şartlarının oluşmadığını, zilyetliğin terk edilip edilmediğinin incelenmesi gerektiği belirterek davanın reddini istemiştir.

III. İLK DERECE MAHKEME KARARI

İlk Derece Mahkemesinin 09.06.2021 tarihli kararı ile; dinlenen mahalli bilirkişi ve tanıkların davaya konu taşınmazların davacıların üst soyundan intikal ettiği ve eklemeli zilyetliğin sürdüğünü beyan ettikleri, bilirkişi raporlarından taşınmaz üzerinde tarımsal üretim faaliyetlerinin gerçekleştirildiğinin anlaşıldığı gerekçesiyle davanın kabulüne karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

İlk Derece Mahkemesi kararına karşı süresi içinde davalı ... temsilcisi tarafından istinaf başvurusunda bulunulması üzerine Bursa Bölge Adliye Mahkemesi 10. Hukuk Dairesinin 07.09.2022 tarihli ve 2021/1956 Esas, 2022/1111 Karar sayılı kararıyla; kadastro tutanaklarında "maliki bilinemediğinden" ifadesinin kullanılmasının taşınmazların özel mülkiyete tabi olduğunu gösterdiği, bilirkişi raporlarından taşınmazların imar-ihyasının tamamlanmasının 1966 yılından önce olduğu ve hava fotoğraflarında taşınmazların tarımsal amaçlı olarak işlendiği ve keşif tarihinden 45-50 yıl öncesinde tarım yapıldığının anlaşıldığı, kazandırıcı zamanaşımı koşullarının gerçekleştiği gerekçesiyle başvurunun esastan reddine karar verilmiştir.

V. BOZMA KARARI VE SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ

A. Bozma Kararı

Bölge Adliye Mahkemesi kararının süresi içinde davalı ... vekilince temyiz edilmesi üzerine Dairenin 16.10.2023 tarihli ve 2022/7451 Esas, 2023/5521 Karar sayılı kararıyla; davacılar murisi ...'nun 1977'de Yunanistan'a gitmesinden sonra taşınmazların dileyen kişilerce çayır olarak kullanıldığı, malik sıfatıyla fiili sahiplenmenin olmadığı,

ekonomik amaca uygun zilyetliğin kesintiye uğradığı ve terk olgusunun gerçekleştiği, taşınmazların ilk maliki ....'un da taşınmazları 1955 yılında Yunanistan'a giderken muris ...'nin kayınpederi (davacı ...'nın babası) ...'ya bıraktığı, taşımazın ilk malikten haricen satın alındığı olgusu da ispatlanamadığından davanın reddi gerektiği;

kabule göre de bir kısım davacıların Yunan vatandaşı olması nedeniyle, murisin ölüm tarihi 2004 yılı itibarıyla Türkiye-Yunanistan arasında hukuki ve fiili karşılıklılık olup olmadığının ve tapu kayıtlarında yer alan 2565 sayılı Kanun'un 28. maddesi gereği belirtilen alan içerisinde olduğu şerhi değerlendirilmeden karar verilmesinin de isabetsiz olduğu belirtilerek Bölge Adliye Mahkemesi kararının ortadan kaldırılmasına, İlk Derece Mahkemesi kararının bozulmasına karar verilmiştir.

B.İlk Derece Mahkemesince Bozmaya Uyularak Verilen Karar

İlk Derece Mahkemesinin ilâm başlığında tarih ve sayısı belirtilen kararıyla.

Dışişleri Bakanlığı cevabi yazısına göre Türkiye ve Yunanistan arasında kanuni ve fiili karşılıklılık bulunduğunun, 2565 sayılı Kanun'un 28. maddesine göre belirtilen bölgelerde yabancıların mal iktisabına Cumhurbaşkanınca karar verilebileceğinin bildirildiği, taşınmazların muris ....'nin Yunanistan'a gidişiyle beraber ... ve ...'ya bırakıldığı, ancak bu kişilerin taşınmazların davacı ...'nın babası ...'ya ait olduğunu, kadastro tarihine kadar taşınmazlara ...'nın baktığını bildikleri, bu kişilerce taşınmazların tespit tarihine kadar çayır olarak kullanıldığı,

çayır kullanımının kanunun aradığı anlamda ekonomik amaca uygun zilyetlik sayılamayacağı, malik sıfatıyla zilyetliğin oluşmadığı ve kesintinin gerçekleştiği, kazandırıcı zamanaşımı zilyetliği şartlarının gerçekleşmediği gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.

VI.TEMYİZ

A.Temyiz Sebepleri

Davacılar vekili temyiz dilekçesinde; zilyetliğin iradi olarak terk edilmediğini, 1974 Kıbrıs Barış Harekatı nedeniyle muris .... ve ailesinin Yunanistan'a zorunlu olarak gittiğini, mirasçı davacıların 2012 yılında adaya geri döndüğünü, muris ...'nin giderken taşınmazları halası ...'ya bıraktığı, o öldükten sonra da komşuları ...'nın geçici süreyle ve davacılara ait olduğunu bilerek bu yerlere baktığını, taşınmazların çitle çevrili olduğu ve kullanıma açık bırakılmadığını, kullananların davacıların dedesi ...'ya ait olduğunu bilerek kullandıklarını, tespit tarihinden geriye 20 yıl boyunca tarımsal kullanım olduğunu,

1960'tan itibaren ... tarafından arpa ve çayır ekilerek kullanıldığını, Yunanistan ve Türkiye arasında miras yoluyla taşınmaz edinimi konusunda hukuki ve fiili mütekabiliyet bulunduğunu, davacı tarafın sunduğu delillerin kabul edilmediğini ve kararın eksik incelemeye dayandığını belirterek İlk Derece Mahkemesi kararının bozulmasını istemiştir.

B.Değerlendirme ve Gerekçe Dava, kadastro öncesi nedene dayalı tapu iptali ve tescil istemine ilişkindir.

1.Temyiz olunan nihai kararların bozulması 6100 sayılı Kanun'un 371. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2.Dosya kapsamından; Çanakkale ili, ... ilçesi, ... köyünde kain dava konusu 3 63... ,8,9,10 parsel sayılı taşınmazların 2004 yılında yapılan kadastro çalışmaları sırasında senetsizden, malikinin bilinemediği, zilyetlik iddiasında bulunulmadığı gerekçesiyle davalı ... adına tarla vasfıyla tespit edildikleri, askı ilan süresi içerisinde itiraz edilmeyen tespitlerin 29.05.2009 tarihinde kesinleştiği, davacılar tarafından 02.05.2019 tarihinde kadastro öncesi kazandırıcı zamanaşımı zilyetliği ve irsen intikâl hukuki sebeplerine dayalı tapu iptali ve tescil istendiği anlaşılmaktadır.

3.Temyizen incelenen karar; tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere ve bozma ilâmına uygun şekilde karar verilmesine göre usul ve kanuna uygun olup davacılar vekilinin temyiz dilekçesinde ileri sürülen sebepler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VII. KARAR

Açıklanan sebeple; Davacılar vekilinin temyiz itirazlarının reddi ile usul ve kanuna uygun olan İlk Derece Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun'un 370/1. maddesi uyarınca ONANMASINA,

Aşağıda yazılı 5.855,77 TL fazla yatırılan peşin harcın istek hâlinde temyiz eden davacılara iadesine,