Yargıtay 1. Hukuk Dairesi E.2025/5518 K.2025/6075

Mahkemece bozmaya uyularak verilen karar, davalı Hazine vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı dava dilekçesinde; Siirt ili ... ilçesi ... Mahallesinde bulunan 2 33... ve 65 parsel ile 2 33... parsel sayılı taşınmazların kadastro çalışmaları sırasında hatalı olarak mera vasfı ile Hazine adına tescil edildiğini ileri sürerek satın alma ve kazandırıcı zamanaşımı zilyetliğine dayanarak taşınmazların tapu kaydının iptali ile adına tapuya tescilini istemiştir.

Yargılama sırasında davacı ...'un ölümü nedeniyle mirasçıları davaya dahil olmuşlardır.

II. CEVAP

Davalı Hazine temsilcisi yargılama sırasında davanın reddini savunmuştur.

III. MAHKEME KARARI VE BOZMA

Pervari 23.12.2015 tarihli 2009/226 Esas ve 2015/487 Karar sayılı kararıyla davanın kısmen kabulüne dair verilen karar, davalı Hazine temsilcisinin temyizi üzerine Yargıtay (Kapatılan)16. Hukuk Dairesinin 16.10.20 19... /11803 Esas, 2019/6464 Karar sayılı kararı ile; "çekişmeli taşınmazlardan 2 33... parsel sayılı taşınmazın mera parseli olduğu halde Mahkemece yöntemince mera araştırması yapılmadığı, taşınmazların önceki ve şimdiki nitelikleri, zilyetlik durumları, zilyetliğin sürdürülüş biçimi, ham toprak vasfındaki taşınmazlar yönünden imar-ihyaların tamamlanıp tamamlanmadığı, tamamlanmış ise kullanım süresinin ne kadar olduğunun yeterince araştırılması gerektiği" belirtilerek karar bozulmuştur.

Mahkemenin 01.04.2022 tarih ve 2020/1 15... /305 Karar sayılı kararı ile davanın kısmen kabul kabulüne dair verilen karar, tarafların temyizi üzerine Yargıtay 1. Hukuk Dairesinin 13.05.2024 tarih ve 2023/1014 Esas, 2024/3439 Karar sayılı ilamıyla bozulmuştur.

Mahkemenin 16.10.2024 tarih ve 2024/1 53... /207 Karar sayılı kararı ile davanın açılmamış sayılmasına dair verilen karar, tarafların temyizi üzerine Yargıtay 1. Hukuk Dairesinin 30.04.2025 tarih ve 2025/12 79... /2352 Karar sayılı ilamıyla bozulmuştur.

IV. BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ

Mahkemenin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; çekişmeli taşınmazların uzun süredir tarım arazisi olarak kullanıldığı, imar ve ihya edildiği, 2 33... parsel sayılı taşınmazda (A) harfi ile gösterilen kısmın mera vasfında olmadığı, tüm mahallenin ortak kullanımında bir yer olmadığı, taşınmazların kullanım yönünden bir bütünlük gösterdiği gerekçesiyle davanın kısmen kabulüne, çekişmeli 2 33... ve 65 parsel sayılı taşınmaz ile 2 33... parsel sayılı taşınmazda fen bilirkişi raporunda (A) harfi ile gösterilen 18.828, 33... 'lik kısmın tapu kaydının iptali ile miras payları oranında ... mirasçıları ... ve arkadaşları adına tapuya tesciline karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Sebepleri

Davalı Hazine vekili temyiz dilekçesinde özetle, kısmen kabul kararının usul ve yasaya aykırı olduğunu, eksik inceleme ve araştırma ile karar verildiğini, davacı tarafın iddiasını ispat edemediğini belirterek ve re'sen belirlenecek nedenlerle kararın bozulmasını talep etmiştir.

B. Değerlendirme ve Gerekçe

Dava, kadastro öncesi nedene dayalı tapu kaydının iptali ve tescil istemine ilişkindir.

Kadastro sonucu, ... ilçesi ... Mahallesi çalışma alanında bulunan 2 33... ve 65 parsel sayılı sırasıyla 1.223, 32... .560, 62... yüz ölçümündeki taşınmazlar, Devletin hüküm ve tasarrufu altında bulunan yerlerden oldukları belirtilerek ham toprak vasfıyla Hazine adına tespit ve tescil edilmiş; 2 33... parsel sayılı 793.187, 73... yüz ölçümündeki taşınmaz ise mera vasfıyla sınırlandırılarak özel siciline kaydedilmiştir.

Mahkemece yazılı şekilde davanın kısmen kabulüne karar verilmiş ise de varılan sonuç dosya kapsamında uygun düşmemektedir. Dosya kapsamına göre dava konusu 2 33... parsel taşınmazın kadim mera vasfıyla sınırlandırıldığı, 2 33... ve 65 parsel sayılı taşınmazların ise öncesinin imar-ihyaya muhtaç yerlerden olduğu anlaşılmaktadır.

Bilindiği üzere meralar, mülkiyeti Hazineye, kullanım hakkı köy ya da kasaba halkına ait, hayvanların otlatılması ve otundan yararlanılması için tahsis edilen veya kadimden beri bu şekilde kullanılan kamu orta malı niteliğindeki taşınmazlardır. Meraların ve öncesi mera olan taşınmazların üzerinde sürdürülen zilyetliğin süresi ne olursa olsun kazandırıcı zamanaşımı zilyetliği yoluyla mülk edinilmeleri mümkün değildir. Öte yandan, kural olarak objektif nitelikteki eylemli duruma aykırı düşen subjektif nitelikteki yerel bilirkişi ve tanık sözleri ile bilirkişi raporlarına değer verilmesi olanaksızdır.

Somut olayda; mahallinde taşınmazlar başında alınan görüntülerden çekişmeli taşınmaz bölümünün mera bütünlüğü içerisinde kalan ve sonradan sürülerek açılan yerlerden olduğu, davacının iddiasına konu bölümler ile taşınmazın kalanı arasında ayırıcı unsura tesadüf edilmediği, şu halde davacının kullandığı bölümün meradan sökülerek elde edildiği, çekişmeli 2 33... ve 65 parsel sayılı taşınmazlarda kullanımın olmadığı anlaşılmaktadır. Bu verilere göre hükme dayanak yapılan yerel bilirkişi ve tanık sözleri ile uzman ziraat mühendisi bilirkişi kurulunun dava konusu taşınmazların mera olmadığı yolundaki raporunun yasal bir dayanağı bulunmamaktadır.

Ham toprak vasfındaki 2 33... ve 65 parsel sayılı taşınmazlar hakkında fotogrametri uzmanı bilirkişi tarafından hazırlanan raporda 1987, 19 88... yıllarına ait hava fotoğraflarında imar-ihyanın olabileceği belirtilmiş, 3 kişilik ziraat mühendisi bilirkişi raporunda taşınmazların öncesinde hangi vasıfta olduğu belirtilmeden, keşif tarihinde 2. sınıf tarım arazisi vasfında oldukları belirtilmiş ise de 20 yıl ekonomik amaca uygun malik sıfatıyla zilyet edilmediği anlaşılmaktadır.

Hal böyle olunca; çekişmeli taşınmazlar yönünden davanın reddine karar verilmesi gerekirken maddi gerçekliğe aykırı yerel bilirkişi ve tanık sözleri ile bilirkişi raporlarına itibar edilerek yazılı şekilde davanın kısmen kabulüne karar verilmesi doğru görülmemiştir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle; Davalı Hazine vekilinin temyiz itirazlarının kabulüyle 6100 sayılı Kanun'un geçici 3. maddesi yollaması ile 1086 sayılı HUMK'un 428. maddesi gereğince Mahkeme kararının BOZULMASINA,

Temyiz eden davalı Hazine harçtan muaf bulunduğundan bu konuda karar verilmesine yer olmadığına,

Dosyanın Pervari Asliye Hukuk Mahkemesine gönderilmesine,