Yargıtay 1. Hukuk Dairesi E.2025/5676 K.2025/5788

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davalı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı ... vekili; dava konusu 42... parsel sayılı taşınmazın ".. ve ..." vasfıyla ... Köyü Tüzel Kişiliği adına kayıtlı iken Köy Tüzel Kişiliğinin sona ermesiyle Hazine adına tescil edilmesi gerekirken davalı ... Belediyesi adına tescil edilmesinin hukuki bir dayanağının bulunmadığını ileri sürerek tapu iptali ile Hazine adına tescilini istemiştir.

II. CEVAP

Davalı ... Belediyesi vekili; 5216 sayılı Büyükşehir Belediyesi Kanunu'nun büyükşehir belediyelerinin görevlerini belirlediği 7. maddenin "n" bendi uyarınca mabetler için bina ve tesisler yapmanın davalı ...'nin görev ve sorumluluğu kapsamına girdiğini, taşınmazın devrine ilişkin işlemin hukuka uygun olduğunu belirtip davanın reddini savunmuştur.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin ilâm başlığında tarih ve sayısı belirtilen kararıyla.

11.05.1988 tarihli ve 19811 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan Sınır Anlaşmazlığı, Mülki Ayrılma ve Birleşme ile Köy Kurulması ve Kaldırılması Hakkında Yönetmeliğin "Köy Tüzel Kişiliğinin Sona Ermesi Halinde Köyün Hak ve Alacakları" başlıklı 42. maddesinin A/4. bendinde "Kamu hizmetlerinde kullanılan namazgah, mezarlık, yunak, köy odası, köy bütçesinden veya yardımlarla yapılan cami, okul, sağlık evi ve benzeri tesislerin mülkiyeti ise, tüzel kişiliğin sona ermesi ile sahipsiz mal niteliğinde olduğundan, Hazine'ye geçer" hükmünün bulunduğu, dava konusu taşınmazın imar planında "cami alanı" olarak ayrıldığı,

tapu kaydında "cami ve avlusu" vasfıyla tescilli olduğu ve üzerinde cami bulunduğu hususları göz önüne alınarak ... Köy Tüzel Kişiliğinin sona ermesiyle birlikte caminin bulunduğu taşınmazın mülkiyetinin Hazine'ye devredilmesi gerektiği gerekçesiyle davanın kabulüne karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı vekili tarafından istinaf başvurusunda bulunulması üzerine Bölge Adliye Mahkemesinin ilâm başlığında tarih ve sayısı belirtilen kararıyla; İlk Derece Mahkemesince davanın kabulüne karar verilmesinde ve hükmün fer'ilerinde usul ve esas yönünden yasaya aykırı bir durum bulunmadığı gerekçesiyle istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Sebepleri

Davalı vekili; savunmalarını yinelemiş, merkezi idarenin görev alanına giren malların tümünün merkezi idareye devredileceğine ilişkin görüşün Anayasa'ya ve mahalli idarelerin varoluş nedeni olan demokrasi ilkesine aykırı olduğunu, mahalli idare olan köy tüzel kişiliğine ait taşınmazın mahalli idare olan belediyeye devrinden daha doğal bir şey olmadığını, öte yandan davalı ... davanın açılmasına sebebiyet vermediğinden hükmün yargılama gideri ve vekalet ücretine ilişkin kısmının da hatalı olduğunu, nispi vekalet ücretine hükmedilmesinin doğru olmadığını, hukuki dayanaktan yoksun davanın reddine karar verilmesi gerekirken kabulünün usul ve yasaya aykırı olduğunu belirtip kararın bozulmasını istemiştir.

B. Değerlendirme ve Gerekçe

Dava, yolsuz tescil hukuki nedenine dayalı tapu iptali ve tescil isteğine ilişkindir.

Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (HMK) 371. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

Dosya içeriği ve toplanan delillerden; dava konusu Samsun ili, ... ilçesi, ... Mahallesi 42... parsel sayılı taşınmazın 688, 55... yüz ölçümü ve "cami ve avlusu" niteliği ile davalı ... Belediyesi adına kayıtlı olduğu, taşınmazın imar planında "cami alanı" olarak yer aldığı ve üzerinde cami bulunduğu; evveliyatında, 28.07.1970 tarihinde kesinleşen kadastro tespiti neticesinde 28 parsel numarası ile ... Köy Tüzel Kişiliği adına tescil edildiği, davalı ...'nin talebi üzerine 22.04.1986 tarihli "devir" işlemi ile davalı ... adına kayıtlandığı, 05.02.1991 tarihinde imar işlemine tabi tutulduğu anlaşılmaktadır.

Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup davalı vekili tarafından temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeple; Davalı vekilinin temyiz itirazlarının reddi ile temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının HMK'nın 370/1 hükmü uyarınca ONANMASINA,

Aşağıda yazılı 697.677,02 TL bakiye onama harcının temyiz edenden alınmasına,