Yargıtay 10. Hukuk Dairesi E.2008/973 K.2009/7358

506 S. SOSYAL SİGORTALAR KANUNU(MÜLGA) [ Madde 62 ]

506 S. SOSYAL SİGORTALAR KANUNU(MÜLGA) [ Madde 63 ]

"İçtihat Metni"

Davacı, davalının işten ayrılmadan tahsis talebinde bulunduğunu ve yaşlılık aylığı bağlandığını iddia ederek ödenen yersiz aylıkların tahsiline karar verilmesini istemiştir.

Mahkemece, 506 sayılı Kanunun 63. maddesinin B bendi gereğince yaşlılık aylığı almakta iken çalışmaya başlayanların yazılı talepte bulunmaları halinde aylıklarının kesilmeyeceği, ancak sosyal güvenlik destekleme primi kesileceği, davalının da bu kapsamda yaşlılık aylığı aldıktan sonra çalışmasını sürdürdüğü ve tüm primlerini ödediği gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.

Hükmün, davacı Kurum vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine, temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hâkimi A..... K...... tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kâğıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tespit edildi.

Davanın yasal dayanağı 506 sayılı Kanunun 62. ve 63. maddeleridir. 62. maddede sigortalı olarak çalıştığı işten ayrıldıktan sonra yazılı istekte bulunan ve yaşlılık aylığına hak kazanan sigortalıya bu isteğinden sonraki aybaşından başlanarak yaşlılık aylığı bağlanacağı hükme bağlanmıştır.

63. maddede ise; yaşlılık aylığı almakta iken sigortalı olarak bir işte çalışmaya başlayanların yazılı talepte bulunmaları halinde aylıkların ödenmesine devam edileceği, ancak sosyal güvenlik destekleme primi kesileceği düzenlenmiştir.

Hukuk Genel Kurulu ve Dairemizin yerleşmiş içtihatlarında 506 sayılı Kanunun 63. maddesine göre tüm sigorta kollarından prim ödenerek çalışan sigortalının gerçek iradesine üstünlük tanınması gerektiği, tüm sigorta kolları prim oranının sosyal güvenlik destek primi oranlarından yüksek olması karşısında, Kurumun sigortalının isteğini dikkate alarak, alınan primleri sosyal güvenlik destek primi olarak kabul edip mahsup işlemi yapması ve böylece, yaşlılık aylığı almakta iken gerçekleşen çalışmaya geçerlilik tanıması gerektiği ve bunun sosyal güvenlik ilkelerine uygun olacağı üzerinde durulmuştur.

Davaya konu somut olayda, davalı 31.08.2001 tarihinde işten ayrıldığını bildirerek tahsis talebinde bulunmuş ve 01.09.2001 tarihinden itibaren kendisine yaşlılık aylığı bağlanmıştır. Ne var ki; hizmet cetvelinden davalının 2001/2 dönemde 104 gün hizmetinin bulunduğu ve 2001/3 dönemde de çalışmalarının aynı işyerinde devam ettiği anlaşılmaktadır. Mahkemece, yapılan araştırma hüküm kurmaya yeterli değildir.

Dönem bordrolarının celbi ile, davalının işten ayrılıp ayrılmadığı ve tüm sigorta kollarında prim ödeyip ödemediği araştırılmalı, beyan ettiğinin aksine işten ayrılmadan yaşlılık aylığı almaya devam ettiğinin anlaşılması halinde, ayrıldığı tarihten itibaren aylık bağlanması gerektiği hususu nazara alınarak, yersiz ödenen miktar tespit edilip buna göre davanın kabulüne karar verilmelidir.

Tahsis talebinden önce işten ayrıldığının anlaşılması halinde ise; davacının tüm sigorta kollarından prim ödemesine bağlı olarak sosyal güvenlik destekleme priminin mahsubu ile, aylık almaya devam edeceği nazara alınarak şimdiki gibi davanın reddine karar verilmelidir.

Mahkemece, açıklanan maddi ve hukuki esaslar gözetilmeksizin, eksik araştırma, inceleme ve yanılgılı değerlendirme sonucu yazılı biçimde hüküm kurulması, usul ve yasaya aykırı olup, bozma nedenidir.

O hâlde, davacı Kurum vekilinin bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır.