Yargıtay 10. Hukuk Dairesi E.2011/10074 K.2012/14644

Dava, hizmet tespiti istemine ilişkindir.. Mahkemece, ilamında belirtildiği şekilde davanın kabulüne karar verilmiştir. Hükmün, davalılar avukatları tarafından temyiz edilmesi üzerine, temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hâkimi ... tarafından düzenlenen raporla dosyadaki belgeler okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tespit edildi. Davacının, davalılardan işverene ait hotel işyerinde, Şubat 2000 - 11.09.2008 tarihleri arasında muhasebe elemanı olarak asgari ücretin üzerinde bir kazanç ile kesintisiz çalıştığının tespitine karar verilmesini istemiştir. Mahkemece; davanın kabulüne karar verilmiştir.

5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanununun Geçici 7. maddesi uyarınca davanın yasal dayanağı 506 sayılı Kanunun 79/10. maddesidir.

Anılan Kanunun 6. maddesinde ifade edildiği üzere, “sigortalı olmak hak ve yükümünden kaçınılamaz ve vazgeçilemez.” Anayasal haklar arasında yer alan sosyal güvenliğin yaşama geçirilmesindeki etkisi gözetildiğinde, sigortalı konumunda geçen çalışma sürelerinin saptanmasına ilişkin davalar, kamu düzenine ilişkin olduğundan, özel bir duyarlılık ve özenle yürütülmesi zorunludur.

Bu bağlamda, hak kayıplarının ve gerçeğe aykırı sigortalılık süresi edinme durumlarının önlenmesi, temel insan haklarından olan sosyal güvenlik hakkının korunabilmesi için, bu tür davalarda tarafların gösterdiği kanıtlarla yetinilmeyip, gerek görüldüğünde, re’sen araştırma yapılarak kanıt toplanabileceği de göz önünde bulundurulmalıdır.

Tüm dosya kapsamından; davacının, davalı işverenin hotel işletmeciliği olan işyerinde 09.05.2000 tarihinde işe girdiği, sigorta hizmet cetvelinde ise, 09.05.2000 ile 09.09.2008 tarihleri arasında sezonluk çalışma bildirimlerin tam gün üzerinden yapıldığı, yine, davacının, 01.01.2008 tarihinde dava dışı işyerinden 1 günlük çalışmasının olduğu, davacı tanıklarının davacının askerlik hizmetini yerine getirdikten sonra davalı işverenin işyerinde çalıştığını beyan ettikleri anlaşılmıştır. Mahkemece, yapılan araştırma ve inceleme, hüküm kurmaya yeterli ve elverişli değildir.

1 - Davada uyuşmazlık konusu, davacının çalışmasının Kuruma yapılan bildirimlerdeki gibi sezonluk mu olduğu yoksa iddia edildiği gibi sürekli mi olduğudur. Davacının çalışmasının mevsimlik çalışma olup olmadığına ilişkin çelişki giderilmeli; buna ilişkin davalı işverenin merkezinde ve davacının kesintisiz çalışma iddiasında bulunduğu davalı işverenin işyerinde ayrı ayrı muhasebe departmanlarının bulunup bulunmadığı, bulunması halinde merkez muhasebe departmanın neresi olduğu,

davacının çalıştığını beyan ettiği muhasebe departmanında yapılan işlerin nitelik ve niceliği belirlenmeli, dava konusu dönemde muhasebe elemanı olarak çalıştığını iddia eden davacının imzasını taşıyan belge ve kayıtların taraflardan sorulmak suretiyle resmi Kurumlar nezdinde araştırma yapılmalı, davacı ile muhasebe departmanında birlikte çalışan ve işverenin bordrolarında kayıtlı kişiler ile,

aynı yörede komşu veya benzeri işleri yapan başka işverenler ve bu işverenlerin çalıştırdığı bordrolara geçmiş kişiler saptanarak bilgi ve görgülerine başvurulmalı, davacının 01.01.1998 tarihinde çalışmasının bulunduğu işyerinin davalı işveren ile organik bağının bulunup bulunmadığı,

aynı tarihte hem davalı işverenin işyerinde hem de bildirim yapılan işyerinde çalışma gerçekleşip gerçekleşemeyeceği, davacının davalı işverenin işyerinde çalışma iddiasına ilişkin kesinti oluşturup oluşturmayacağı belirlenmeli, davacının bağlı bulunduğu askerlik şubesinden askere sevk ve terhis tarihlerinin sorularak tespit edilmeli ve böylece bu konuda gerekli tüm soruşturma yapılarak uyuşmazlık konusu husus, hiçbir kuşku ve duraksamaya yer bırakmayacak biçimde çözümlenip; deliller hep birlikte değerlendirilip takdir edilerek varılacak sonuç uyarınca bir karar verilmelidir.

2 - Sigorta primine esas kazanç tutarına ilişkin hükme yönelik olarak; dava konusu dönemde davacının asgari ücretin üzerinde kazanç aldığının tespiti yönünden, ücrete ilişkin kabul gerekçesi yeterince tartışılmamış ve mevcut deliller hüküm kurmaya yeterli bulunmamıştır. Ücret konusunda, tespiti istenilen sürenin evvelinde ve sonrasında beyyine başlangıç sayılabilecek ödeme belgeleri ve sair bu nitelikte bir belge yoksa 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanununun 200.

(1086 sayılı Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanununun 288.) maddesinde yazılı sınırları geçen ücret alma iddialarında yazılı delil aranmalıdır. Zira, Hukuk Genel Kurulu’nun 2005/21-409 Esas, 2005/413 Karar sayılı kararlarında da belirtildiği gibi, Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanunu’nun 288. maddesindeki yazılı sınırları aşan ücret alma iddialarının yazılı delille ispat edilmesi gerekir.

Mahkemece, bu yönde yapılacak yeterli ve gerekli bir araştırmayla ulaşılacak sonuca göre karar verilmesi gerekirken, ... Otelciler Derneği'nin genel bilgi içeren yazısına dayanılarak, asgari ücretin üzerindeki prime esas kazanca karar verilmiş olması isabetsizdir.

O hâlde, davalıların vekillerinin bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır.