Yargıtay 10. Hukuk Dairesi E.2011/7580 K.2012/10501

Dava, hizmet tespiti istemine ilişkindir.

Mahkeme, ilâmında belirtildiği şekilde davanın kabulüne karar vermiştir.

Hükmün, davalılar vekilleri tarafından temyiz edilmesi üzerine, temyiz isteklerinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hâkimi ... tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tespit edildi.

Davacı, davalı ... (... Teknik) ünvanlı işyerinde 01.10.2007-03.04.2009 tarihleri arasında geçen sigortalı çalışmalarının tespitine karar verilmesini istemiştir.

Davalı işveren ise, davacının ihtilaf konusu 01.10.2007-31.03.2008 tarihleri arasında başka bir işyerinde çalıştığını, davacı tarafından dosyaya ibraz edilen belgelerin kendileri tarafından düzenlenmediğini ve belgelerde bulunan imzaların kendilerine ait olmadığını belirterek, davanın reddine karar verilmesini istemiştir. Davacının hizmet cetvelinden; uyuşmazlığa konu 01.10.2007-31.03.2008 tarihlerinde dava dışı...

Metal Limited Şirketinde çalıştığı sabit olup, davalı işyerinden bildirilmiş herhangi bir çalışması bulunmamaktadır. Mahkemece. 31.03.2008 tarihine kadar olan bildirimlerin, tasfiye halindeki dava dışı...

Metal Limited Şirketi'ne ait eylemli çalışma karşılığı olmayan bildirimler olduğu ve iki farklı işyerinden aynı dönem içerisinde hizmet bildiriminin yapılmasının mümkün olduğu gerekçeleriyle, istem aynen hüküm altına alınarak, davacının davalı işyerinde 01.10.2007-03.04.2009 tarihleri arasında çalıştığının tespitine karar verilmiştir.

Davanın yasal dayanağı, 5510 sayılı Yasanın Geçici 7. maddesi kapsamında uygulama alanı bulan 506 sayılı Yasanın 79/10 maddesidir. 506 sayılı Yasanın 6. maddesinde ifade edildiği üzere “sigortalı olmak hak ve yükümünden kaçınılamaz ve feragat edilemez”.

Anayasal haklar arasında yer alan sosyal güvenliğin yaşama geçirilmesindeki etkisi karşısında, sigortalı konumunda geçen çalışma sürelerinin saptanmasına ilişkin davaların, kamu düzenine ilişkin olduğu, bu nedenle özel bir duyarlılık ve özenle yürütülmesinin zorunlu ve gerekli bulunduğunun gözetilmesi zorunludur.

Bu bağlamda, hak kayıplarının ve gerçeğe aykırı sigortalılık süresi edinme durumlarının önlenmesi, temel insan haklarından olan sosyal güvenlik hakkının korunabilmesi için, bu tür davalarda tarafların gösterdiği kanıtlarla yetinilmeyip, gerek görüldüğünde re’sen araştırma yapılarak kanıt toplanabileceği de göz önünde bulundurulmalıdır.

Eldeki dosyada, davalı işyerinin faaliyet alanı "nikelaj-aliminyum-doğrama işleri" üzerine olup, 25.06.2008 tarihinde 506 sayılı Yasa kapsamına alındığı, ihtilaf konusu döneme ilişkin olarak ilki 29.11.2007, sonuncusu ise 08.11.2008 tarihine ait olmak üzere 20 adet "fiyat teklif mektubu" nun "hazırlayan" kısmında davacının adı yazılı olup, bu teklif formlarından 16.06.2008 ve 08.11.2008 tarihli olanlarda davalı işyerinin kaşesi ve işverenin imzasının bulunduğu.

01.01.2008 tarihli belirsiz süreli iş sözleşmesi ile 01.07.2008 tarihli gizlilik sözleşmelerinin yer aldığı. 30.06.2008 tarihli "organizasyon şemasında davacının "fabrika müdürü", 11.03.2009 tarihli toplantı tutanağında da çeşitli konularda "sorumlu" olarak gösterildiği.

2008 yılına ait bir kısım yazışmalarda, davacının fabrika müdürü sıfatıyla imzasının bulunduğu; işveren tarafından hazırlanan "2008-2010 dönemi stratejik yol haritası" başlıklı raporda temsil yetkisinin davacıya ait olduğunun belirtildiği. 04.02.2008 tarihli personel listesinde de davacının "fabrika müdürü-satın alma-müşteri ilişkileri-yönetim temsilcisi" olarak gösterildiği anlaşılmaktadır.

Anılan yazılı belgelerin tamamı davacı tarafından ibraz edilmiş olup, fotokopiden ibarettir. Davalı işveren tarafından, bu belgelerin ve belgelerdeki imzaların kendilerine ait olmadığı belirtilerek, belge asıllarının getirtilmesi ve imza incelemesi yaptırılması istendiği halde, mahkemece, bu hususta herhangi bir araştırmanın yapılmadığı görülmüştür.

Davacı, 28.04.2010 tarihli dilekçesinde; ... Metal Limited Şirketi'nin sahibi olduğunu, 2007/Ağustos ayında şirketin tasfiye sürecine girdiğini, davalının iş yerini devraldığını, birlikte çalışma teklifinde bulunulması üzerine 01.10.2007 tarihinden itibaren davalı işyerinde çalışmaya başladığını, şirketin tasfiye sürecinde sigortalılığının bir süre durduğunu, bu nedenle Kurum kayıtlarında 2008/3. ayına kadar kendi şirketi üzerinden sigortasının gözüktüğünü belirtmiştir.

Öte yandan; gerek iş bu davada, gerekse işçi alacaklarına ilişkin Bursa 5. İş Mahkemesi'nin 2009/809 Esas sayılı dosyasında dinlenen tanıklar, davacıya ait... Metal Limited Şirketi kapandıktan ve anılan şirkete ait makineler davalı işyeri tarafından satın alındıktan sonra, davacının davalı işyerinde çalışmaya başladığını, davalı tarafından makinelerin satın alınmasının yanında bir kısım şirket çalışanlarının da davalı işyerinde çalışmaya devam ettiğini beyan etmişlerdir.

Mahkemece, davacının kendisine ait olduğunu söylediği ve fakat hizmet cetvelinden, uyuşmazlığa konu 01.10.2007-31.03.2008 tarihleri arasında Kuruma bildirimi yapılan hizmetlerinin bulunduğu dava dışı... Metal Limited Şirketi'ne ait işyeri ile davalı işyeri arasında ne tür bir ilişkinin bulunduğu, devir olgusunun gerçekleşip-gerçekleşmediği araştırılmamıştır.

Mahkemece yapılacak iş; davacı tarafından ibraz edilen belge asıllarını yöntemince araştırarak, imza incelemesi yaptırmak; 01.10.2007-31.03.2008 tarihleri arasında... Metal Limited Şirketi'nin ortaklarının kimler olduğunu, şirketin hangi tarihte tasfiye sürecine girdiğini Ticaret Sicil Memurluğu'ndan sormak; ... Limited Şirketi'ne ait işyeri dosyasını getirterek, davalı işyeri ile arasında varsa bağlantıyı belirlemek, aralarında devir olup olmadığını tartışmak ve davacının Bağ-Kur kaydı olup-olmadığını araştırarak, çakışan 01.10.2007-31.03.2008 tarihleri arasında geçen hizmetin hangi işyerinde geçtiğini hiçbir kuşku ve duraksamaya yer bırakmayacak şekilde belirlemekten ibarettir.

Açıklanan maddi ve hukuki olgular gözetilmeksizin, eksik inceleme ve araştırma sonucunda yazılı şekilde hüküm kurulmuş olması, usûl ve yasaya aykırı olup, bozma nedenidir.

O halde, davalılar vekillerinin bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır.