Yargıtay 10. Hukuk Dairesi E.2011/79 K.2012/8519

Dava, yersiz ödendiği ileri sürülen sigorta primi tutarlarının yasal faiziyle birlikte geri alınması istemine ilişkindir. Mahkemece, davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Hükmün, davalı SGK Başkanlığı avukatı tarafından temyiz edilmesi üzerine, temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hâkimi ... tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tespit edildi.

1996 yılının Ekim ayında düzenlenen giriş bildirgesinde yer alan bilgilere dayanılarak davalı Kurumca 03.01.1996 tarihi itibarıyla 1479 sayılı Kanun hükümleri kapsamında zorunlu sigortalı olarak (1.) basamak üzerinden tescil edilen davacının 29.05.2006 günü Kuruma başvurarak 1982 – 15.01.2001 döneminde gerçekleşen 506 sayılı Kanuna tabi zorunlu sigortalılık süreleri yönünden basamak intibakı yapılarak fark prim borcunun 5458 sayılı Kanun hükümlerine göre yeniden yapılandırılması isteminde bulunduğu,

anılan talebine ilişkin Kurumca herhangi bir işlem yapılmayan davacının söz konusu intibakı 2009 yılının Şubat ayında gerçekleştirilerek 1479 sayılı Kanun gereğince tahakkuk ettirilen borcunu 20.02.2009 günü ihtirazi kayıtla ödediği ve 01.03.2009 tarihinden itibaren kendisine yaşlılık aylığı bağlandığı anlaşılmakta olup, sigorta prim borcunun 5458 sayılı Kanun hükümleri uygulanmak suretiyle hesaplanarak buna göre fazla ödediği tutarların istirdadı istemini içeren davanın mahkemece yapılan yargılamasında borç 5510 sayılı Kanunun geçici 24’üncü maddesine göre saptanıp talebin kısmen hüküm altına alındığı belirgindir.

Davanın yasal dayanağı olan ve 01.04.2006 günü yürürlüğe giren Sosyal Güvenlik Prim Alacaklarının Yeniden Yapılandırılması ve Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılması Hakkında 5458 sayılı Kanunun 2’nci maddesinde, 1479 sayılı Kanuna göre, 31.03.2005 tarihine kadar tahakkuk ettiği halde bu Kanunun yürürlüğe girdiği güne kadar ödenmemiş olan prim ve sosyal güvenlik destek primi borçlarının, anılan Kanunun yürürlüğe girdiği tarihten itibaren iki ay içerisinde Kuruma yazılı olarak başvurmak koşuluyla, 2 ve 3’üncü madde hükümlerine göre yeniden yapılandırılacağı yönünde düzenleme yapılmış,

Bağ - Kur Genel Müdürlüğü’nün 30.05.2006 gün ve 2006/327 sayılı kararıyla, anılan Kanunun 3’üncü maddesinin birinci fıkrasının verdiği yetki çerçevesinde, prim borçlarının yeniden yapılandırma başvuru süresi 30.06.2006 tarihine kadar bir ay süre ile uzatılmıştır.

Diğer taraftan, 26.05.2008 günü Resmi Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe giren 5763 sayılı İş Kanunu ve Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılması Hakkında Kanununun 26’ncı maddesiyle 5510 sayılı Kanuna eklenen “Sosyal güvenlik prim yapılandırılması bozulanlara ilişkin hükümler” başlığını taşıyan geçici 23’üncü maddede, 5458 sayılı Kanunun 1 ve 2’nci maddeleri kapsamına giren borçları yeniden yapılandırılmasına karşın aynı Kanunun 3’üncü maddesi uyarınca yeniden yapılandırma haklarını, bu maddenin yürürlüğe girdiği tarihi izleyen ayın sonuna kadar kaybedenlerin,

bu maddenin yürürlüğe girdiği günü izleyen iki ay içinde Kuruma yazılı olarak başvurmaları durumunda, bozulmuş olan yeniden yapılandırma anlaşmalarının, 5458 sayılı Kanuna göre yapılmış olan başvuru tarihi ve taksitlendirme süresi dikkate alınmak suretiyle ihya edileceği öngörülmüş, 5763 sayılı Kanunun 27’nci maddesiyle 5510 sayılı Kanuna eklenen “Sosyal güvenlik alacakları” başlıklı geçici 24’üncü maddede de, 1479 sayılı Kanuna göre sigortalı olanların 31.03.2008 tarihine kadar olan prim ve sosyal güvenlik destek prim borçlarının, bu maddenin yürürlüğe girdiği günü izleyen iki ay içinde yazılı olarak başvurulması kaydıyla,

bu maddede belirtilen koşullarla peşin veya yirmi dört aya kadar eşit taksitler halinde ödeneceği belirtilmiştir.

Ayrıca, 5797 sayılı “Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu İle Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılması Hakkında Kanun”un 4’üncü maddesiyle 5510 sayılı Kanuna eklenen ve 19.08.2008 tarihli Resmi Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe giren geçici 25’inci maddede ise, 5510 sayılı Kanunun geçici 24’üncü maddesi kapsamına giren borçları anılan madde hükümlerine göre yapılandırılmamış olan sigortalıların, bu maddenin yürürlüğe girdiği tarihten itibaren yirmi gün içinde yazılı olarak Kuruma başvurmaları kaydıyla,

söz konusu madde kapsamına giren borçlarının bu maddede belirtilen koşullarla peşin veya on iki aya kadar taksitler halinde ödeneceği hüküm altına alınmıştır.

Yukarıdaki yasal düzenlemeler ışığı altında inceleme konusu dava değerlendirildiğinde; 5458 sayılı Kanunda yer alan sigorta prim borçlarının yeniden yapılandırılması hak ve olanağından yararlanmak için yasal süresinde Kuruma başvuran davacının, anılan talebi hakkında işlem yapılmaması karşısında Kurum nezdinde veya yargı yoluyla herhangi bir girişimde bulunmadığı, bu yönde yapılandırma kapsamında prim ödemesi gerçekleştirmediği ve bu anlamda, söz konusu Kanun hükmü gereklerini yerine getirmediği belirgin olduğu gibi, 2008 yılında yürürlüğe giren 5510 sayılı Kanunun geçici 23, 24, 25. madde hükümlerinden faydalanmak için başvurusunun da bulunmadığı, dolayısıyla, Kurumca 2009 yılında tahsis aşaması öncesinde çıkartılan prim aslı ve gecikme zammı borcunun yasal ve yerinde olduğu açıktır.

Bu maddi ve hukuki olgular göz önünde bulundurularak davanın reddine karar verilmesi gerekirken, mahkemece eksik inceleme ve yanılgılı değerlendirme sonucu yazılı gerekçeyle istemin kısmen hüküm altına alınması, usul ve yasaya aykırı olup, bozma nedenidir.

O halde, davalı Kurum vekilinin bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır.