Yargıtay 10. Hukuk Dairesi E.2012/1868 K.2012/12720

Dava, sigortalılık başlangıç tarihinin tespiti istemine ilişkindir.

Mahkemece davanın kabulüne karar verilmiştir.

Hükmün, davalı SGK Başkanlığı avukatı tarafından temyiz edilmesi üzerine, temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hâkimi ... tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kâğıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tespit edildi.

21.06.1982 günü Avusturya’da işçi olarak çalışmaya başlayan, Türkiye’de 13.04.1992 – 31.12.1996 ve 27.02.2000 – 16.12.2001 dönemlerinde 1479 sayılı Kanun hükümleri kapsamında, anılan dönemlerle çakışmayan 01.01.1997 – 25.11.2009 tarihleri arasında 506 sayılı Kanuna tabi adına primi ödenmiş zorunlu sigortalılığı bulunan, 3201 sayılı Kanun hükümlerinden yararlanmak için herhangi bir başvurusu olmayan davacının istemi, yurt dışında çalışmaya başladığı 21.06.1982 tarihinin sigortalılık başlangıcına esas alınması gerektiğinin tespitine ilişkindir.

3201 sayılı Yurt Dışında Bulunan Türk Vatandaşlarının Yurt Dışında Geçen Sürelerinin Sosyal Güvenlikleri Bakımından Değerlendirilmesi Hakkında Kanunun “Süre Tespiti Ve Sigortalılığın Başlangıcı” başlığını taşıyan 5’inci maddesinin beşinci fıkrasında, sosyal güvenlik sözleşmesi yapılmış ülkelerdeki hizmetlerini bu Kanuna göre borçlananların, sözleşme yapılan ülkede ilk defa çalışmaya başladıkları tarihin, ilk işe giriş tarihi olarak dikkate alınmayacağı belirtilmiş ise de, 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanununun “Uzun Vadeli Sigorta Kolları Bakımından Sigortalılık Süresi” başlıklı 38’inci maddesinin ilk fıkrasında,

malûllük, yaşlılık ve ölüm sigortalarının uygulanmasında dikkate alınacak sigortalılık süresinin başlangıcının; sigortalının, mülga 5417 sayılı İhtiyarlık Sigortası Kanununa, mülga 6900 sayılı Malûliyet, İhtiyarlık ve Ölüm Sigortaları Hakkında Kanuna, 506 sayılı Kanuna, 1479 sayılı Kanuna, 2925 sayılı Kanuna, bu Kanunla mülga 2926 sayılı Kanuna ve 5434 sayılı Kanuna, 506 sayılı Kanunun geçici 20’nci maddesi kapsamındaki sandıklara veya bu Kanuna tâbi olarak malûllük, yaşlılık ve ölüm sigortalarına tabi olarak ilk defa kapsama girdiği tarih olarak kabul edileceği,

uluslararası sosyal güvenlik sözleşmeleri hükümlerinin saklı olduğu açıklandığından, haklarında 3201 sayılı Kanun hükümleri uygulanan sigortalıların durumlarının, anılan 38’inci madde kapsamında uluslararası sosyal güvenlik sözleşmeleri çerçevesinde irdeleme ve değerlendirmeye tabi tutulması gerekmektedir.

İnceleme konusu dava yönünden ise, davacı 3201 sayılı Kanun hükümlerinden faydalanmadığı gibi, bu konu taraflar arasında çekişme dışı olup, diğer taraftan Türkiye Cumhuriyeti İle Avusturya Cumhuriyeti Arasında Sosyal Güvenlik Hakkında Anlaşma’da uyuşmazlığa konu istemin kabulüne olanak tanıyan herhangi bir düzenlemeye yer verilmediği de açıktır.

Bu maddi ve hukuki olgular göz önünde bulundurularak davanın reddi yönünde hüküm kurulması gerekirken, mahkemece eksik inceleme ve yanılgılı değerlendirme sonucu talebin kabulüne karar verilmesi usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir.

O halde davalı Kurum vekilinin bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır.