Yargıtay 10. Hukuk Dairesi E.2013/13942 K.2013/16835

Davacı, ... ... sigortasına giriş tarihi olan 03.06.1968 tarihinin, ...’de sigorta başlangıcı olarak tespitini istemiştir.

Mahkeme, ilâmında belirtildiği şekilde davanın kabulüne karar vermiştir.

Hükmün, davalı Kurum avukatı tarafından temyiz edilmesi üzerine, temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hâkimi ... tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tespit edildi.

09.06.2006 tarihli yurt dışı borçlanma başvurusu üzerine ... sigorta sicil numarası üzerinden ... tescili yapılan ve aynı sicilden 22.07.2011 tarihinden itibaren 5510 sayılı Yasanın 4/1-a maddesi kapsamında sigortalı çalışmaları bulunan davacı için, ...’da geçen 03.06.1968-31.01.1987 tarihleri arası 6.153 günlük yurt dışı süreleri üzerinden borçlanma tahakkuku yapıldığı anlaşılırken; anılan borçlanma tutarına ilişkin olarak yapılmış bir ödemenin varlığı ise anlaşılamamaktadır.

Öte yandan 18.06.2007 günlü tercümeli TR 4 belgesine göre, ... ... Sigortasına 03.06.1968 tarihi itibarıyla giriş yapan ve 03.06.1968 tarihinden itibaren yurt dışı sigortalı çalışmaları açıkça görünen davacı, anılan yurtdışı çalışmasına yönelik 3201 sayılı Yasa kapsamında henüz bir borçlanma yapmaksızın kuruma verdiği 29.03.2012 günlü dilekçeyle,...-... ... Güvenlik Sözleşmesinin 29/4.maddesi hükmü gereği, ...’deki sigortalılık girişinin, ... ... Sigortasına giriş tarihi olan 03.06.1968 olarak alınmasını istemiş ise de; 3201 sayılı Yasanın 5.madde hükmü gerekçe gösterilerek, anılan istem davalı Kurumca red edilmiştir.

Davacı, ... ... Sigortasına giriş tarihi olan 03.06.1968 tarihinin, ...-... arasında aktedilen ... Güvenlik Sözleşmesi hükümleri gereğince, ...’de ilk sigortalı giriş tarihi olarak kabul edilmesi gerektiğinin

tespitini istemiş olup; anılan sözleşme hükmü gözetilerek davanın kabulüne karar verilmiştir.

Davada uyuşmazlık, yurt dışında geçirilen sürelerini ... güvenlikleri bakımından borçlanma yasaları (mülga 2147 ve 3201 sayılı Yasalar) kapsamında borçlanarak değerlendirmemiş bulunan ve 03.06.1968 tarihi itibarıyla ... ... Sigortasına giriş yapan davacının, ... Cumhuriyeti ile Federal ... Cumhuriyeti arasında bağıtlanan ... Güvenlik Konusunda Yapılan Sözleşmenin 29/4.madde hükmü gereğince, ... ... Sigortasına giriş tarihinin, ... sigortasına giriş tarihi olarak esas alınıp alınamayacağına ilişkindir.

... Cumhuriyeti vatandaşlarının yurt dışında geçen çalışma sürelerinin ... güvenlikleri bakımından değerlendirilebilmesi amacıyla,çalışan sayısının yoğunluğu, ekonomik ve ticari ilişkilerin gelişmişlik düzeyi gibi kriterler dikkate alınarak çok sayıda devletle ... güvenlik sözleşmesi imzalanmış ve anayasal yönteme uygun biçimde yürürlüğe konulmuş olup, bunlardan birisi de “... Cumhuriyeti ile Federal ... Cumhuriyeti Arasında ... Güvenlik Konusunda Yapılan Sözleşme’dir.”

Gerçekten anılan ... Güvenlik Sözleşmesinin 29.maddesinin 4.bendi “Bir kimsenin ... sigortasına girişinden önce bir ... ... sigortasına girmiş bulunması halinde, ... ... Sigortasına girişi, ... Sigortasına giriş olarak kabul edilir.” Hükmüne yer vermiş ise de, söz konusu madde hükmünü, yurt dışında geçen çalışma sürelerinin, ... güvenlikleri bakımından borçlanma yasaları kapsamında borçlanılarak değerlendirilmiş olma haliyle birlikte değerlendirmek gerekir.

Nitekim 3201 Sayılı Yurt Dışında Bulunan ... Vatandaşlarının Yurt Dışında Geçen Sürelerinin ... Güvenlikleri Bakımından Değerlendirilmesi hakkındaki Yasanın, amaç ve kapsamı düzenleyen 1. maddesine göre de; yasada gösterilen yurt dışı sürelerin, aynı yasada belirtilen ... güvenlik kuruluşlarına prim ödenmemiş olması ve istek halinde, 3201 sayılı Yasa hükümlerine göre ... güvenlikleri bakımından değerlendirileceği öngörülmüştür.

Yukarıdaki açıklamalar çerçevesinde; ... ... Sigortasına 03.06.1968 tarihi itibarıyla sigortalılık girişi bulunan ve 03.06.1968-31.01.1986 tarihleri arası dönemde ...’da yurt dışı süresi bulunan davacının, anılan yurt dışı süresine ilişkin olarak henüz yapılmış geçerli bir borçlanmanın bulunmamış olması karşısında, ... sigortasına giriş tarihinin, ... sigortasına giriş tarihi olarak alınabilmesi mümkün değildir.

Şu halde yapılması gereken iş; davacı tarafa yöntemine uygun şekilde verilecek mehille, ... ... sigortasına giriş olan 03.06.1968 tarihini içerecek şekilde ve 5510 sayılı Yasanın 4/1-a madde kapsamında öngörülen sigortalılık niteliğinde olmak üzere yurt dışı borçlanması usulünce sağlanmalı ve borçlanmanın varlığı halinde, sigorta başlangıcına hükmedilmelidir.

Mahkemece, bu maddi ve hukuki olgular gözönünde tutulmaksızın, eksik inceleme ve hatalı değerlendirmeyle yazılı şekilde hüküm kurulması, usul ve yasaya aykırı olup, bozma nedenidir.

O hâlde, davalı Kurum vekilinin bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır.