Yargıtay 10. Hukuk Dairesi E.2013/1968 K.2013/18204

Dava, hizmet tespiti istemine ilişkindir.

Mahkeme, ilamında belirtildiği şekilde davanın reddine karar vermiştir.

Hükmün, davacılar vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine, temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hâkimi ... tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tespit edildi.

Davacı mirasçılar, 25.02.2011 günlü iş bu dava ile, 19.12.2008 tarihinde vefat eden murislerinin, davalı muhtarlık nezdinde köy bekçisi,köyün sulama-ziraat koruma ve muhtarlık yazım işlerinde kesintisiz ve sürekli çalıştığını beyanla,22.07.1981-30.04.2008 tarihleri arası dönemde kesintisiz çalıştığının tespitini, ayrıca ölüm tarihinden itibaren de ölüm aylığı bağlanması gerektiğinin tespitini istemiştir.

Mahkemece, davacılar murisinin en son çalışma olgusunun 1998 yılı itibarıyla son bulması ve bu tarihten itibaren 5 yıllık hak düşürücü süre geçtiğinden bahisle davanın reddine karar verilmiş ise de; hüküm, eksik inceleme ve araştırmaya dayalıdır.

Muhtarlık faaliyetinden dolayı 28.04.2009 tarihinden itibaren 506 sayılı Yasa kapsamına alındığı anlaşılan davalı işverene ait işyerinden, davalı Kuruma verilmiş işe giriş bildirgesi veya bildirimli bir çalışması bulunmadığı anlaşılan davacılar murisi Necmittin Ay’ın 19.12.2008 tarihinde vefat ettiği anlaşılmaktadır.

5510 sayılı Yasanın Geçici 7. maddesi uyarınca davanın yasal dayanağı 506 sayılı Yasanın 79/10. Maddesi olup,bu tür sigortalı hizmetlerin saptanmasına ilişkin davalar kamu düzeniyle ilgili olduğundan özel bir duyarlılık ve özenle yürütülmelidi

-

Kamu kuruluşlarındaki çalışanlar ile çalışmaların kayıtlara geçirilmesi ve ücret ödemelerinin belgelere dayandırılması asıldır.Çalışmaların geçtiği işyerinin kamuya ait olması ve ücret ödeme belgelerinde sigorta priminin kesilmiş olması durumunda, kuruma herhangi bir bildirimin yapılmamış olması halinde dahi, hak düşürücü süreden bahsedilemeyecektir.

Bu bakımdan, öncelikle, davacılar murisinin, kayıtlarda görünmeyen çalışmalarının hangi nedenlerle kayıtlara geçmediği ya da bildirim dışı kaldığı hususu yeterince araştırılmalı; bu çalışmalara ilişkin kurum tespitleri(müfettiş veya yoklama memuru raporları, mahalli denetim tutanakları, yoklama fişleri v.s) sorularak celbedilmeli, varsa işçilik alacaklarına ilişkin dava dosyası celbedilmeli ve işçilik hakları davasında dinlenilen tanık anlatımları ile işbu davada bilgi ve görgülerine başvurulan tanık beyanları karşılaştırılarak varsa çelişkiler giderilmeli,

davalı işverenin kamu kurumu olduğu ve kamu kuruluşlarındaki çalışanların kayıtlara geçirilmesinin ve ücret ödemelerinin belgelere dayandırılmasının asıl olduğu da göz önünde tutularak, çalışmanın geçtiği iddia edilen döneme ilişkin işveren nezdindeki tüm ücret tediye bordroları ve konuya ilişkin tüm belgeler denetime elverişli şekilde eksiksiz olarak getirtilmeli; şayet işveren hiçbir kayıt ibraz edemiyorsa, bunun sebebi sorularak ve fiili imkansızlık varsa, davacının murisi ile birlikte çalışan bordro tanıkları dinlenilerek, varsa, tarafların göstereceği tüm deliller toplanarak, gerektiğinde bilirkişi incelemesi yaptırıldıktan sonra,

çalışmanın varlığı,sürekliliği ve süresi yöntemince araştırılmalı ve toplanan tüm kanıtlar yeniden değerlendirildikten sonra elde edilecek sonuca göre bir karar verilmelidir.

Mahkemece bu maddi ve hukuki olgular göz ardı edilerek, eksik araştırma ve inceleme sonucu yazılı şekilde hüküm kurulması, usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir. O hâlde, davacı vekilinin bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır.