Yargıtay 10. Hukuk Dairesi E.2013/647 K.2013/19084

Dava, ödeme emrinin zamanaşımı nedeniyle iptali istemine ilişkindir.

Mahkeme, ilamında belirtildiği biçimde davanın kabulüne karar vermiştir.

Hükmün, davalı Kurum avukatı tarafından temyiz edilmesi üzerine temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hakimi Dr. ... tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra işin gereği görüşülüp düşünüldü ve aşağıdaki karar tesbit edildi.

Dava, prim ve idari para cezasından kaynaklanan ödeme emrinin zamanaşımı nedeniyle iptaline ilişkin olup, Mahkemece 3917 S. Yasanın yürürlüğe girdiği 08.12.1993 tarihi ve bundan sonraya ait prim ve gecikme zammı yönünden ; 6183 S. Yasanın zamanaşımına ait 102 ve ardından gelen maddeleri geçerli olacağı ve 102 madde hükmüne göre; 5 yıllık zamanaşımı süresinin dolduğu gerekçesiyle davanın kabulüne karar verilmiştir.

1) 2012/10024 takip sayılı; 1999/1-6 dönemine ilişkin prim borcundan kaynaklanan ödeme emri yönünden, Mahkeme kabulü isabetlidir.

2) 2012/10025 takip sayılı; 1998/8 dönemine ilişkin idari para cezasından kaynaklanan ödeme emri yönünden ise;

a)Davanın yasal dayanağını oluşturan 506 sayılı Kanunun 140 maddesinde idari para cezaları ile ilgili usul ve esaslar özel bir şekilde düzenlenmiştir. Anılan düzenleme uyarınca; idari para cezasını gerektiren şartlar oluştuğunda Kurum tarafından verilecek idari para cezası ilgiliye tebliğ edilmekle tahakkuk eder ve tebliğ tarihinden itibaren 15 gün içinde Kurumun ilgili ünitesine itiraz edilebilir. İtirazı reddedilenler, kararın kendilerine tebliğ tarihinden itibaren 30 gün içinde yetkili idare mahkemesine başvurabilirler. Bu süre içinde başvurunun yapılmaması halinde, idari para cezası kesinleşir ve Kurum alacağına dönüşür. Ne var ki; Mahkemeye başvurulması idari para cezasının takip ve tahsilini durdurmayacaktır.

6183 sayılı Yasanın 55.maddesi, vadesinde ödenmeyen kamu alacaklarının tahsili amacıyla ödeme emri düzenlenmesi olanağını öngörmüş olup; ödeme emrine konu edilen alacağın kesinleşmiş ve tahsil edilebilir aşamaya gelmiş olması zorunluluğu bulunmaktadır. Bu durumda ise, 506 sayılı Yasa 140 maddesi uyarınca başlamış olan itiraz prosedürünün bulunup bulunmadığı varsa sonucu araştırılarak, idari para cezasının kesinleşip kesinleşmediği belirlenmeli, kesinleşen idari para cezası miktarının tespitiyle,ancak bu miktara ilişkin ödeme emri yönünden, 6183 sayılı Yasanın 58. maddesinde sınırlı olarak sayılmış nedenlere dayalı olarak inceleme yapılmak suretiyle sonuca ulaşılması gereği gözetilmelidir.

b)Zamanaşımı konusunda gelince; idari para cezasına ilişkin borcun doğduğu tarihte yürürlükte bulunan, 506 sayılı Yasanın 06.05.1993 tarih ve 3910 sayılı Yasa ile değişik 140/son fıkrası “İdari para cezalarının tahakkuk ve tahsilatında 10 yıllık zamanaşımının uygulanacağının.” öngörülmesi karşısında Kurum gelirleri kapsamında olup süresi içerisinde ödenmediğinde Kurum alacağına dönüşen idari para cezaları yönünden zaman aşımı süresi; bu çevrede belirlenmelidir. Giderek 10 senelik zaman aşımı süresinin başlangıç tarihi olarak da idari para cezasına konu hukuksal aykırılığın gerçekleştiği gün esas alınmalıdır.

Mahkemece açıklanan maddi ve hukuki esaslara göre inceleme yapılması gerekirken yanılgılı değerlendirme ile yazılı şekilde hüküm kurulması usul ve kanuna aykırı olup bozma nedenidir.

O durumda davalı Kurum vekilinin bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır.