Yargıtay 10. Hukuk Dairesi E.2015/11353 K.2015/16974

Dava, hizmet tespiti ve Kurum İşleminin İptali istemine ilişkindir. Mahkemece, ilamında belirtilen gerekçelerle davanın reddine karar verilmiştir. Hükmün, davacı vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine, temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldı, Tetkik Hakimi tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okunarak, temyiz konusu hükme ilişkin dava Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanununun 438. maddesinde sayılı ve sınırlı olarak gösterilen hâllerden hiçbirine uymadığından, davacı vekilinin Yargıtay incelemesinin duruşmalı olarak yapılmasına ilişkin isteğinin reddine karar verildikten sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tesbit edildi.

Davalılardan SS. .... Konut Yapı Koop. Şti’ne ait işyerinde 19.05.2004-09.06.2008 tarihleri arasında, davalılardan .... Emlak Ltd.

Şti’ne ait işyerinde de 07.12.2011-30.04.2012 tarihleri arasında Kuruma bildirilen ve Kurum tarafından iptal edilen çalışma sürelerinin fiili ve gerçek olduğunun tespiti ile bu hizmetlerin iptaline dair Kurum işleminin iptali talepli davanın yasal dayanağı 506 sayılı Kanunun 79/10. ve 5510 sayılı Kanunun 86/9. maddeleri olup anayasal haklar arasında yer alan sosyal güvenliğin yaşama geçirilmesindeki etkisi gözetildiğinde, sigortalı konumunda geçen çalışma sürelerinin saptanmasına ilişkin bu tür davalar kamu düzeni ile ilgili olduğundan özel bir duyarlılıkla ve özenle yürütülmeleri zorunludur.

Bu bağlamda, hak kayıplarının ve gerçeğe aykırı sigortalılık süresi edinme durumlarının önlenmesi, temel insan haklarından olan sosyal güvenlik hakkının korunabilmesi için, tarafların gösterdiği kanıtlarla yetinilmeyip gerek görüldüğünde kendiliğinden araştırma yapılarak delil toplanabileceği açıktır. Yargılama sırasında resmi belge veya yazılı delil esas ise de; somut bilgilere dayanması ve inandırıcı olmaları koşuluyla tanık beyanları ile de ispatı mümkündür.

Davacının Hizmet Döküm Cetveline göre, 19.5.2004-09.06.2008 tarihleri arasında ..... sicil nolu davalı kooperatife ait işyerinden tam süre ile bildirim yapılıp, bildirilen sürelerin Kurum tarafından iptal edildiği, 21.7.2008-03.08.2008 tarihleri arasında 14 gün .... sicil nolu ..... Sitesi yöneticiliği unvanlı işyerinden bildirildiği, bu süreye ilişkin iptal bulunmadığı, 04.08.2008-04.05.2011 tarihleri arasında ... sicil nolu N. Ç. unvanlı işyerinden bildirildiği, bildirilen bu sürelerin iptal edildiği, 07.12.2011 tarihinden 2012/4 dönemi sonuna kadar ise ..... sicil nolu .... Emlak unvanlı işyerinden bildirildiği, bildirilenlerin bu sürelerin iptal edildiği anlaşılmaktadır.

Mahkemece karar gerekçesinde de değinildiği gibi Kurumun denetim raporundaki davacının kadın olması sebebiyle inşaat işyerinde çalışmasının hayatın olağan akışına aykırı olduğu, inşaat işyerlerine ardı ardına giriş çıkış yapılması, davacının SGK denetmenlerinin çağırmasına rağmen ifade vermeye gelmemesi, davalı şirketlere ait işyerlerinin aynı adreste olması gibi çıkarıma dayalı tespitlerin yerinde olmadığı anlaşılmış, davalı ...

Emlak’a ait işyerinin 30.4.2012 tarihinde kanun kapsamından çıkarılmasından sonra ve davacının bildirimlerinin olmadığı bir dönemde 07.05.2012 tarihinde davalı şirketlere ait işyerinden bildirimlerinin iptaline konu (.... Emlak Şti’ne ait işyerinde yapılan) denetimle, davacının .... Emlak’ta çalışmasının fiili ve gerçek olmadığı gerekçesiyle hem bu işyerinden bildirilen hem de denetim tarihinde faal olmadığı anlaşılan ....

Koop’e ait işyerinden 2008 yılında bildirilen hizmetlerin iptaline ilişkin SGK denetmen raporundaki tespitler Dairemizce de hukuka uygun bulunmamıştır.

Mahkemece SGK denetim raporu diğer yönlerden hükme esas alınarak, denetim tarihinde .... Emlak Ltd. Şti’ne ait işyerinin tasfiye halinde olmayıp tasfiye kararının 2013 yılı Ocak ayında alınmış olduğu, davacı tanıklarının beyanlarında davacının kooperatife ait işyerinden sonra .... Emlak Ltd.

Şti’ne ait işyerinde çalıştığını beyan ettikleri, arada başka işyerinde çalıştığından bahsetmedikleri, davacı tarafından hizmetlerinin geçerli olduğuna dair delil ibraz edilmemiş olduğu gerekçesiyle, davacının davalı işverenlere ait işyerlerinden bildirilen çalışmaların gerçek olmadığı ve bu nedenle de Kurum işleminin yerinde olduğu kanaati ile davanın reddine karar verilmiş olup, dosyada yer alan bilgi ve belgeler karar vermeye elverişli görünmemektedir ve bu nedenle de Mahkemenin anılan red gerekçeleri de isabetli bulunmamıştır.

Bu bakımdan Mahkemece, davanın kamu düzenine ilişkin niteliği gereği davacının bildirdiği delillerle yetinilmeyip davayı aydınlatmaya yarayacak şekilde resen araştırma yapılmalı, davalı şirketlerin vergi ve ticaret sicil kayıtları ile Emlakçılar Odası gibi ilgili meslek kuruluşlarından alınacak kayıtları irdelenerek ve kolluk araştırması yapılarak işyerlerinin faaliyette oldukları dönemler belirlenmeli, kooperatife ait işyerinde inşaat yapıldığı, davacının bu işyerinde sekreter olarak çalıştığı, bazen de inşaatlara müşteri götürerek daireleri gezdirdiği, kooperatiften sonra açılan ....

Emlak’a ait işyerinde de yapılan evlerin satıldığı ve davacının da bu evlerin müşterilere tanıtımında çalıştığı iddia edilmekte olup, davacıyla ilgili varsa tüm belge ve kayıtlar işverenden istenilmeli, kayıtlarda davacının çalışmasına ilişkin makbuz, teslim tutanağı, sözleşme vb. gibi bir delil olup olmadığı tespit edilmeli, dava konusu dönemlerde kooperatife üye olan ya da emlak şirketinden alınıp satılan evlerin müşterilerinden davacının çalışma dönemlerini bilebilecek kişiler tanık olarak dinlenmek suretiyle davacının çalışmaları araştırılmalı,

davalı işyerlerine ait dava konusu dönem bordrolarında bildirimleri yapılan sigortalıların hizmet cetvelleri getirtilerek yeteri kadarının bilgi ve görgülerine başvurulmalı, aynı çevrede faaliyet yürüten komşu işverenler ve bunların kayıtlarına geçen sigortalı çalışanlar yöntemince saptanarak tanık sıfatıyla dinlenilmeli, belirdiği takdirde tanık anlatımları arasındaki çelişkiler giderilmeli, toplanan tüm kanıtlar değerlendirildikten sonra elde edilecek sonuca göre davacının davalı işyerlerinden bildirilip iptal edilen çalışmalarının fiili ve geçek olup olmadığı,

iptale ilişkin Kurum işleminin yerinde olup olmadığı konusu açığa kavuşturulmalıdır.

Bu maddi ve hukuki olgular göz önünde bulundurulmaksızın, mahkemece eksik inceleme ve araştırma sonucu yazılı şekilde karar verilmesi, usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir. O hâlde, davacı vekilinin bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır.