Yargıtay 10. Hukuk Dairesi E.2015/16287 K.2015/19545

Dava, hizmet tespiti istemine ilişkindir.

Mahkeme, ilâmında belirtildiği şekilde davanın kısmen kabulüne karar vermiştir.

Hükmün, davacı vekili ve davalı Kurum vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine, temyiz isteklerinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hâkimi tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kâğıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tespit edildi.

1-Dosyadaki yazılara, toplanan delillere ve hükmün dayandığı gerekçelere göre, davalı Kurum vekilinin temyiz itirazlarının reddi gerekir.

2-Davacının temyiz itirazları yönünden;

Davanın yasal dayanağı, 506 sayılı Yasa'nın 79/10 maddesi olup bu tür sigortalı hizmetlerin tespitine ilişkin davaların, kamu düzeniyle ilgili olduğu ve bu nedenle de özel bir duyarlılıkla ve özenle yürütülmesinin zorunlu ve gerekli bulunduğu açıktır. Bu çerçevede, hak kayıplarının ve gerçeğe aykırı sigortalılık süresi edinme durumlarının önlenmesi, temel insan haklarından olan sosyal güvenlik hakkının korunabilmesi için, bu tür davalarda tarafların gösterdiği kanıtlarla yetinilmeyip, gerek görüldüğünde, re'sen araştırma yapılarak kanıt toplanabileceği de göz önünde bulundurulmalıdır.

506 sayılı Kanunun 4. maddesinde ise, “sigortalıları çalıştıran gerçek ve tüzel kişiler” işveren olarak tanımlanmıştır. ”Çalıştıran” olgusu, tespiti istenen sürelere ilişkin hizmet akdinin tarafı konumunda olan ve hizmet akdini düzenleyen “işvereni” ifade etmektedir. Hizmet tespitine yönelik davanın, anılan Kanunun 79/10. maddesine göre, sigortalıyı fiilen çalıştıran işverenlere yöneltilmesi gerekir.

Somut olayda; 24.11.2000-01.02.2001 ve 02.06.2001-19.07.2010 döneminde davalı F... T.... ve Tic. A.Ş. adına tescilli ...... nolu iş yerinden ayda 30 gün üzerinden bildirim yapıldığı belirgin bulunan davacının, 01.05.1984-19.07.2010 tarihleri arasında davalı işverene ait işyerlerinde hizmet akdine dayalı olarak gerçekleşen ve Kuruma bildirilmeyen çalışma sürelerinin tespitine ilişkin davada, mahkemece, davacının davalı F.... T..... ve Tic. A.Ş. adına tescilli ......... nolu iş yerinden 01.08.1989-24.11.2000 ve 01.05.2001-02.06.2001 kuruma bildirilmeyen çalışması bulunduğunun tespitine ve fazlaya dair talebin reddine karar verilmiştir.

Dosya arasındaki bilgi, belge ve tanık anlatımlarından; davaya konu edilen dönemlerde işyerinin faal olduğu, iş yerinin 1994 yılına kadar Topkapı no:34, 1994 yılından sonra Yeni otogar no:152 'de faaliyetine devam ettiği, Ö.... D..... S.....-M.. K.. unvanlı şahıs şirketinin 21.10.1999 tarihinden itibaren F..... T.....San. Tic.

A.Ş. olarak faaliyetine devam ettiği, davacının 04.01.1988-04.07.1989 tarihleri arasında askerliğini ifa ettiği, HDC göre davalı (355132) sicil nolu Ö..... S.....-M.. K.. unvanlı işyerinden 01.08.1985-31.01.2000 tarihleri arası bildirimli çalışması olan davacı-bordro tanığı M.... A.... “...1985 yılında sigortasının başladığını, 2000 yılına kadar katip olarak çalıştığını, Topkapı otogarında no:34, 1994 yılından itibaren Yeni Otogar no:152 geçtiklerini sahibinin M..

K.. olduğunu, Ö.... S..... kapatıldığını, F..... T.... olarak aynı çalışanlarla faaliyete devam ettiğini, davacı 1985 yılında ayakçı olarak çalışıyordu, askere gidince kadar çalıştı, askerden sonra çalışmaya devam ettiği, hergün geldiğini.. .” beyan ettiği, diğer dinlenen aynı zamanda bordro tanığı olan davacı, davalı tanıklarının çalışmayı doğruladıkları, davalı F..... T..... ve Tic.

A.Ş. davalı Kurum tarafından 21.10.1999 tarihinde kapsama alındığı, Mahkemece, 04.07.1989-21.10.1999 tarihleri arası kapsamda bulunmayan tüzel kişiliği bulunmayan F.... T.... ve San. Tic. A.Ş. şirketi yönünden karar verildiği, her iki davalı Ö..... S....-M.. K.. ve F.... T.... ve Tic. A.Ş. şirketin ayrı tüzel kişiliklerinin olduğu ve her ikisinde farklı sicil numarası ile davalı Kurumda kayıtlı olduğu anlaşılmaktadır.

Mahkemece, davalı F.... T.... ve San. Tic A.Ş kapsama alındığı tarihten itibaren 21.10.1999-24.11.2000 ve 01.05.2001-02.06.2001 tarihler arası bildirilmeyen sürelerin tespiti isabetli ise de, 04.07.1989-21.10.1999 döneminde faaliyette bulunan Ö.... S....-M.. K.. unvanlı davalı işyeri yönünden tespite karar verilmesi gerekirken tüzel kişiliğinin bulunmadığı dönemde davalı F....T.... ve San. Tic. A.Ş. yönünden hüküm kurulması hatalıdır.

Mahkemece yapılacak iş; bordro tanığı olan davacı ve davalı tanıklarının beyanından 1985 tarihinden itibaren ayakçı (teşrifatçı) olarak askerlik süresi hariç düzenli olarak çalıştığı anlaşılan davacının, bordro tanığının bildirim tarihi olan 1.8.1985 tarihinden başlamak üzere F.... T.... ve San. Tic A.Ş.'nin kapsama alındığı 21.10.1999 tarihine kadar (askerlik hariç) Ö.... S....-M.. K.. unvanlı davalı işyeri yönünden, 21.10.1999-24.11.2000 ve 01.05.2001-02.06.2001 tarihleri arası kuruma bildirilmeyen süreler için davalı F.... T.... ve San. Tic. A.Ş. yönünden çalışmalarının tespitine karar verilmesi gerekir.

Mahkemece, açıklanan maddi ve hukuki esaslar gözetilmeksizin, eksik araştırma ve hatalı değerlendirme sonucu yazılı biçimde hüküm kurulması, usul ve yasaya aykırı olup, bozma nedenidir.

O hâlde, davacı vekilinin bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli hüküm bozulmalıdır.