Yargıtay 10. Hukuk Dairesi E.2015/22246 K.2016/1654

Davacı, davalı işverenler nezdindeki 10.01.2002 – 05.07.2008 tarihleri arasındaki çalışmalarında 10.01.2002 tarihinden 2006 yılına kadar davalılardan ...'ne ait işyerinde, 2006 yılından 05.07.2008 tarihine kadar davalılardan ...’e ait işyerinde çalışmalarının tespitini istemiştir

Mahkemece, bozma ilamına uyulmuş, ilamında belirtildiği şekilde davacının davalılardan ...'e ait işyerinde 01.01.2006 – 28.06.2008 tarihleri arasındaki çalışmalarının tespitine yönelik davanın kısmen kabulüne dair karar verilmiştir.

Hükmün, davacı, davalılardan Kurum ve ... vekilleri tarafından temyiz edilmesi üzerine, temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hâkimi ... tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tespit edildi.

Dairemizce, 05.02.2013 tarih 2013/199 E. , 2013/1323 K. sayılı kararla ilamda ayrıntılı olarak açıklandığı üzere eksik araştırma yapıldığından bahisle bozulan eldeki davada, mahkemece bozmaya uyulmuş ise de bozma gereğinin yerine getirildiğinden bahsedilemez.

Dosya kapsamından, davalı ...'e ait pamuk ipliği dokuma mahiyetindeki işyerinin 03.05.2004 – 30.12.2008 tarihleri arasında kapsamda olduğu, diğer davalı şirkete ait mobilya imalatı işyerinin ise 01.04.1995 tarihinden itibaren kanun kapsamında bulunduğu, ifadesi alınan 03.05.2004 – 2007/1. ayları arası davalı ...'e ait işyerinden bildirimleri bulunan tanık ...'ın ve yine 03.05.2004 – 19.02.2007 tarihleri arasında davalı ...'e ait işyerinden bildirimleri bulunan tanık ...'ın davacının çalışmalarına ilişkin beyanları bulunmakla birlikte, davacının hangi tarihlerde anılan işyerinde çalışmalarının olduğunun belirtilmediği,

davalı ...'ün işyerinden 10.03.2007 – 30.12.2008 tarihleri arasında bildirimleri bulunan tanık ...'ın davacıyı tanımadığını, kendi çalışmasının ise davalı şirkete ait ... isimli işyerinde olduğuna ilişkin çelişkili beyanı bulunduğu, davalı şirkete ait işyerinden 09.05.2001 – 17.01.2007 tarihleri arasında dönem bordrosu verilmediği, ... tarafından düzenlenen 17.04.2005 tarihli irsaliye faturasında ise davalı şirketin ... isimli işyeri adresine gelen kargoyu davacının teslim aldığı anlaşılmaktadır.

5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanununun Geçici 7. maddesi uyarınca davanın yasal dayanağı 506 sayılı Kanunun 79/10. maddesidir.

Anılan Kanunun 6. maddesinde ifade edildiği üzere, “sigortalı olmak hak ve yükümünden kaçınılamaz ve vazgeçilemez.” Anayasal haklar arasında yer alan sosyal güvenliğin yaşama geçirilmesindeki etkisi gözetildiğinde, sigortalı konumunda geçen çalışma sürelerinin saptanmasına ilişkin davalar, kamu düzenine ilişkin olduğundan, özel bir duyarlılık ve özenle yürütülmesi zorunludur.Bu bağlamda, hak kayıplarının ve gerçeğe aykırı sigortalılık süresi edinme durumlarının önlenmesi,

temel insan haklarından olan sosyal güvenlik hakkının korunabilmesi için, bu tür davalarda tarafların gösterdiği kanıtlarla yetinilmeyip, gerek görüldüğünde, re’sen araştırma yapılarak kanıt toplanabileceği de göz önünde bulundurulmalıdır.

Mahkemece, davacının, hangi işyerinde, ne kadar süre, hangi tarihler arasında çalışmalarının bulunduğu ve bu çalışmalarının gerçek ve fiili olup olmadığı, ayrıca işin ve işyerinin kapsam ve niteliği tespit edilebilmesi için; davacının, davalılara ait işyerlerindeki çalışma dönemleri net olarak tespit edilmeli; işyerleri ve işverenler arasında ilişki bulunup bulunmadığı, organik bağ olup olmadığı araştırılıp irdelenmeli; yeterli ve gerekli tüm soruşturma yapılıp, uyuşmazlık konusu yönler, hiçbir kuşku ve duraksamaya yer bırakmayacak biçimde çözümlenip; tüm kanıtlar değerlendirilerek karar verilmelidir.

Bu maddi ve hukuki olgular göz önünde bulundurulmaksızın, mahkemece eksik inceleme ve araştırma sonucu karar verilmesi, usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir.

O hâlde; davacı, davalı Kurum ve davalı ... vekillerinin bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli hüküm bozulmalıdır.