Yargıtay 10. Hukuk Dairesi E.2015/24862 K.2018/2178

Dava, Kurum işleminin iptali ile hizmet tespiti istemine ilişkindir. Mahkemece, davanın kabulüne karar verilmiştir. Hükmün, davalı Kurum vekilleri tarafından temyiz edilmesi üzerine temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tespit edildi.

Dava dosyası incelendiğinde, 26.06.2014 tarihli tebligat ile, dava dışı ... isimli şahsa davacı işyerinde daimi çalışan olarak tebligat yapıldığı bunun üzerine, davalı Kurum tarafından, ... isimli şahsın davacının çalışanı olarak kabul etmek suretiyle 26/06/2014 tarihli iş yeri bildirgesi, sigortalı işe giriş bildirgesi ile 2014/6 aya ait aylık prim hizmet belgesinin düzenlenerek Kuruma verilmesinin talep edildiği ancak ... isimli şahısın, davacıya ait iş yerinde çalışmadığını, ayrıca şahsın hasta olduğunu ve bu iş yerinde fiilen çalışmasının mümkün olmadığını ayrıca davacının akrabası olduğunu,

tebligatı iş yerine ziyarete geldiği ve emaneten işyerinde kısa bir süreliğine durduğu esnada almış olduğunu beyanla ... SGK İl Müdürlüğü'nün 13/02/2015 tarih ve 91720419-303 sayılı Kurum işleminin tedbiren durdurulmasına ve ... isimli şahsın davacıya ait iş yerinde çalışmadığının tespiti ile ...

SGK İl Müdürlüğü'nün 13/02/2015 tarih ve 91720419-303 sayılı kurum işleminin iptaline yargılama giderleri ile avukatlık ücretinin davalı üzerine bırakılmasına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Dava konusu esas itibariyle dava dışı ...’ın davacı işyerinde çalışıp çalışmadığına ilişkin olduğundan, ilgili şahsın davaya dahil edilmesi gerekmektedir. Zira verilen hüküm ilgilinin hak alanını ilgilendirmektedir. 6100 Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 124. maddesinde “...maddi bir hatadan kaynaklanan veya dürüstlük kuralına aykırı olmayan taraf değişikliği talebi, karşı tarafın rızası aranmaksızın hâkim tarafından kabul edilir.

Dava dilekçesinde tarafın yanlış veya eksik gösterilmesi kabul edilebilir bir yanılgıya dayanıyorsa, hâkim karşı tarafın rızasını aramaksızın taraf değişikliği talebini kabul edebilir...” hükmü uyarınca, ilgiliye usulüne uygun şekilde husumet yöneltilmeli, göstereceği bütün deliller toplandıktan sonra, tüm deliller birlikte değerlendirilerek varılacak sonuca göre hüküm kurulmalıdır.

Bir nevi hizmet tespiti içerikli işbu davanın yasal dayanağı 5510 sayılı Yasanın 86/9. maddesi olup, bu tür sigortalı hizmetlerin tespitine ilişkin davaların, kamu düzeniyle ilgili olduğu ve bu nedenle de özel bir duyarlılıkla ve özenle yürütülmelerinin zorunlu ve gerekli bulunduğu açıktır.

Bu çerçevede, hak kayıplarının ve gerçeğe aykırı sigortalılık süresi edinme durumlarının önlenmesi, temel insan haklarından olan sosyal güvenlik hakkının korunabilmesi için, bu tür davalarda tarafların gösterdiği kanıtlarla yetinilmeyip, gerek görüldüğünde, re'sen araştırma yapılarak kanıt toplanabileceği de göz önünde bulundurulmalıdır.

Mahkemece, aynı çevrede iş yapan başka işverenler veya bu işverenlerin çalıştırdığı kişiler, komşu işyeri tanıkları saptanarak bilgi ve görgülerine başvurulmalı, bu konuda yeterli ve gerekli tüm soruşturma yapılarak uyuşmazlık konusu husus, hiçbir kuşku ve duraksamaya yer bırakmayacak biçimde çözümlenip; deliller hep birlikte değerlendirilip, takdir edilerek varılacak sonuç uyarınca bir karar verilmelidir.

Mahkemece belirtilen hususlarda araştırma yapılıp sonucuna göre karar verilmesi gerekirken eksik araştırma ve inceleme sonucu yazılı şekilde hüküm kurulması usul ve yasaya aykırı olup, bozma nedenidir. O hâlde, davalı Kurum vekilinin bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır.