Yargıtay 10. Hukuk Dairesi E.2020/1117 K.2020/5827

Dava rücuan tazminat istemine ilişkindir.

Mahkemece, bozmaya uyularak, ilamında belirtildiği şekilde, davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Hükmün, davacı Kurum vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine, temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hâkimi ... tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kâğıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tespit edildi.

Eldeki davada, mahkemece verilen 07.06.2016 tarihli karar, Dairemizin 25.02.2019 günlü ve 2016/13828 Esas, 2019/1600 Karar Sayılı ilamı ile ''Kurum zararının davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili isteminde bulunulmuş olması karşısında yukarıda belirtilen Daire ilkelerine uygun olarak teselsül sorumluluğu irdelenmeli, sigorta şirketinin sorumlu olduğu miktar poliçe limiti ile sınırlı olmak üzere açıkça belirtilerek sonucuna göre karar verilmelidir...” gereğine işaret edilerek, bozulmuştur.

Mahkemenin, Yargıtay Dairesince verilen bozma kararına uyması sonunda, kendisi için o kararda gösterilen şekilde inceleme ve araştırma yaparak, yine, o kararda belirtilen hukuki esaslar gereğince hüküm verme yükümlülüğü doğar. “Usuli kazanılmış hak” olarak tanımlayacağımız bu olgu; mahkemeye, hükmüne uyduğu Yargıtay bozma kararında belirtilen çerçevede işlem yapma ve hüküm kurma zorunluluğu getirdiği gibi, mahkemenin kararını bozmuş olan Yargıtay Hukuk Dairesince; sonradan, ilk bozma kararı ile benimsemiş olduğu esaslara usuli kazanılmış hakka aykırı bir şekilde, ikinci bir bozma kararı verilememektedir (09.05.1960 gün ve 21/9 sayılı Yargıtay İçtihadı Birleştirme Kararı, Hukuk Genel Kurulu’nun 12.07.2006 gün, 2006/9-508 E., 2006/521 sayılı kararı)

Yargıtay tarafından bozulan bir hükmün bozma kararının kapsamı dışında kalmış olan kısımları kesinleşir. Bozma kararına uymuş olan mahkeme kesinleşen bu kısımlar hakkında yeniden inceleme yaparak karar veremez. Bir başka anlatımla, kesinleşmiş bu kısımlar, lehine olan taraf yararına usuli kazanılmış hak oluşturur. (04.02.1959 gün ve 13/5 sayılı YİBK)

Eldeki davada ise, bozmaya uyulmuş ise de bozma gereklerinin tam olarak yerine getirildiğinden bahsedilmesi mümkün değildir.

Somut olay incelendiğinde;

a-Mahkemece, işveren hakkında 10. madde koşullarının olayda oluştuğu kabul edilerek hüküm kurulması yerinde olmakla beraber; kaza olayında kusur ve ihmali bulunmayan işverenin BK 43-44 (TBK 51-52) maddeleri gözetilmeyerek %100 kusurlu tutulması isabetsiz ise de işverenin temyizi olmadığı için sonucu etkili değildir.

b-Davacı vekili tarafından oluşan kurum zararı için teselsüle dayanılmasına rağmen, davalı ... ve Abdullah'ın sorumlu olduğu toplam %100 kusur karşılığı yerine, her birinin ayrı ayrı sorumlu oldukları %50 kusur karşılığı gözetilerek yazılı şekilde hüküm kurulması yerinde değildir.

c- Sigorta şirketinin 2918 sayılı Kanun kapsamında poliçeye dayalı akdi sorumluluğu nedeniyle, poliçe limitini teşkil eden miktarın sigortalı ya da hak sahiplerine ödediğinin geçerli belgelerle kanıtlanması durumunda; sigorta şirketlerinin mükerrer ödeme ile karşı karşıya bırakılmaması bakımından ödediği miktar kadar sorumlu tutulmaması, yargılama giderleriyle vekâlet ücretinden sorumluluğun da, poliçe limiti kapsamındaki ödeme yükümlülüğüyle orantılı olarak belirlenmesi gerekir.

Eldeki davada ise, sigorta şirketi tarafından hak sahiplerine yapılan ödemelerin kurum alacağının tahsiline engel olmayacağı dikkate alınmaksızın karar verilmesi usul ve yasaya aykırıdır.

Mahkemece açıklanan bu maddi ve hukuki esaslar gözetilmeden yanılgılı değerlendirme ile yazılı biçimde karar verilmesi usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir.

O halde, davacı Kurum vekilinin bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve davacı kurum lehine oluşan usuli kazanılmış hak gözetilerek bir karar verilmek üzere hüküm bozulmalıdır.