Yargıtay 17. Hukuk Dairesi E.2020/1118 K.2020/6085

Taraflar arasındaki tazminat davasının yapılan yargılaması sonunda; kararda yazılı nedenlerden dolayı davanın kısmen kabulüne,asli müdahil yönünden davanın kabulüne dair verilen hükmün süresi içinde davacı vekili ve davalı vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine dosya incelendi, gereği düşünüldü:

-K A R A R-

Davacı vekili; müvekkiline ait ... plakalı davalı ...Ş. tarafından Genişletilmiş Kasko Poliçesi ile güvence altına alınan aracın 19/07/2014 tarihinde çalındığını, yapılan sigorta poliçesinin hırsızlık dahil birçok rizikoyu güvence altına aldığını, müvekkilinin davaya konu aracın çalındığı aynı gün kolluk kuvvetlerine haber verdiğini, davalıya aracın çalındığına ilişkin ihbarda bulunulduğunu ancak müvekkilinin zararının karşılanmadığını, bunun üzerine davalı ... şirketine ihtarname gönderildiğini ancak ödeme yapılmayacağının beyan edildiğini belirterek belirsiz olan alacak davasının kabulü ile şimdilik 10.000,00 TL'nin rizikonun gerçekleşme tarihi olan 19/07/2014 tarihinden itibaren ticari temerrüt faizi ile davalıdan tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı vekili; davacının maddi tazminat taleplerinin teminat kapsamı dışında olduğunu, bağımsız eksper tarafından yapılan araştırmalarda sigortalı araç sahibinin poliçe süresinde sigortalı aracı kiraladığının tespit edildiğini, poliçede yer alan beyana aykırılık klozunda da açıkça belirtildiği üzere bu gibi durumlarda müvekkil şirketin tazminat ödeme yükümlülüğünün bulunmadığını, sigortalı ...'m ... Polis Merkezi Amirliği'ne vermiş olduğu ifadede ... plakalı aracın eve giren hırsızın araç anahtarlarını temin etmesi suretiyle çalındığını beyan ettiğini, ancak evin kapısındaki zorlama izlerinin eski zamanlara ait deformasyonlar olduğunun ekspertiz çalışmasıyla

tespit edildiğini, ayrıca sigortalı ...'ın gayriresmi Rent A Car işi yaptığı ve ... plakalı aracın da kiraya verdiği şahıslar tarafından çalındığı ve Gaziantep - Hatay bölgesinden kaçak geçiş yapılarak Suriye'ye kaçırıldığının tespit edildiğini beyanla davanın reddine karar verilmesini savunmuştur.

Davaya asli müdahil olarak katılan (3.kişi) ...

Finansman A.Ş vekili, müvekkili kurum ile davacı arasında 03.02.2014 tarihinde Tüketici Kredisi Sözleşmesi imzalandığını ve ... plakalı aracın kaydına müvekkili lehine rehin şerhi işlendiğini, kredi borçlusunun sözleşmenin gereklerini yerine getirmemesi üzerine İstanbul Anadolu 18. İcra Müdürlüğü'nün 2015/25443 sayılı dosyasından taşınır rehninin paraya çevrilmesi yolu ile takibe geçildiğini, dava tarihi olan 17.01.2017 tarihi itibariyle davacı/borçlu ...'tan müvekkil kurumun toplam 40.608,06 TL alacağı bulunduğunu, 18.03.2019 tarihi itibariyle güncel alacağının ise toplam 54.932,06 TL olduğunu,

söz konusu kazaya ilişkin olarak davacı borçluya yapılacak ödemeye muvafakatleri olmamakla birlikte davalı şirket tarafından yapılması gereken ödemenin "dain ve mürtehin" sıfatını haiz olmaları sebebiyle öncelikle müvekkili kuruma yapılması gerektiğini, bu nedenlerle, sigorta teminat bedelinin alacaklarını karşılayan kısmının hasar tarihinden itibaren işleyecek ticari faiziyle birlikte öncelikli olarak taraflarına ödenmesine, artan bir meblağ olması durumunda bu kısmın davacı tarafa iadesine karar verilmesini talep etmiştir.

Mahkemece; toplanan deliller, benimsenen bilirkişi raporu ve tüm dosya kapsamına göre; "asli müdahil ... Finansman A.Ş yönünden davanın kabulü ile 54.932,06 TL'nin 05/03/2019 tarihinden itibaren işleyecek ticari faizi ile birlikte davalı taraftan alınarak asli müdahile verilmesine, davacının talebi yönünden davanın kısmen kabulü ile 10.000,00 TL'nin temerrüt tarihi olan 22/08/2014 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte, 4.067,94 TL'nin ıslah tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine, fazlaya ilişkin istemin reddine" karar verilmiş; hüküm, davacı vekili ve davalı vekili tarafından temyiz edilmiştir.

1-Dava, kasko sigorta sözleşmesine dayanılarak davalı kasko şirketi aleyhinde açılan alacak istemine ilişkindir.

Taraflar arasında akdedilen kasko sigortası poliçesinde anahtar ile araç çalınması klozunda ;Kasko Sigortası Genel Şartları'nin A.4.11. maddesi gereğince, araç anahtarının ek sözleşmede belirtilen haller sonucunda ele geçirilmesi suretiyle aracın çalınması ve çalınmaya teşebbüsü sonucu

meydana gelecek ziya ve hasarlar aşağıdaki hüküm ve şartlar dahilinde teminat kapsamında olacağı, araç anahtarlarının sigortalı veya araç sürücüsü tarafından ikametgah veya işyeri niteliğindeki kapalı veya kilitli bir mahalde muhafazası sırasında, bu mahallere; kırmak, delmek, yıkmak, devirmek, zorlamak, öldürme, araç gereç kullanarak veya bedeni çeviklik sayesinde tırmanmak veya aşmak suretiyle ele girilerek aracın

çalınması veya çalınmaya teşebbüs edilmesi sonucu meydana gelebilecek ziya ve hasarlar teminat kapsamındadır. Yine poliçenin beyana aykırılık klozunda "...şirketimiz kısa veya uzun süreli kiralık araçları, sürücü kursu araçlarını, taksi dolmuş gibi olarak kullanılan araçları sigorta etmemektedir.

Bu nedenle gerek poliçe tanzim edilirken gerekse poliçe süresi boyunca sigortalı aracın bu tarz kullanımında olduğu anlaşılırsa tazminat ödenmez." düzenlenmesine göre sigortalanan araca ilişkin teminatın hususi kullanım göz önüne alınarak verildiği, her tür rent a car tarzı kullanımın teminattan hariç tutulacağı ve aracın herhangi bir şekilde Rent A Car amaçlı kullanımı esnasında oluşabilecek zararlar itibariyle sigortacının bu poliçe altında herhangi bir tazminat sorumluluğunun doğmayacağı taraflar arasında kararlaştırılmış, poliçede sigortalı aracın kullanım tarzı özel oto olarak gösterilmiştir.

Davacının emniyette verdiği ifadesinde, 19/07/2014 tarihinde arkadaşının evinde kaldığını, aracın anahtarını masanın üzerine koyduğunu, uyandıklarında dış kapının açık olduğunu, dışarıda bulunan aracın yerinde olmadığını, çalındığını fark ettiğini beyan etmiş, sigorta poliçesinin hırsızlık dahil birçok rizikoyu güvence altına aldığını beyan ederek davalı ... şirketine karşı dava açmıştır.

Davalı ... şirketi vekili poliçe şartlarına göre teminat kapsamında bulunmadığı hususunu ispat bakımından, şirketleri tarafından yaptırılan araştırma raporunu dayanak göstermektedir.

Anılan rapor incelendiğinde; evin kapısındaki zorlama izlerinin eski zamanlara ait deformasyonlar olduğunun tespit edildiğinin, sigortalının gayri resmi olarak rent a car işiyle yaptığının, aracın Mayıs 2014 tarihlerinde kiraya verdiği şahıslar tarafından çalındığının, araca Alarm Net firmasında GPRS sistemi takıldığının, firma kayıtlarına göre araçtan 30.05.2014 tarihinden itibaren araç Suriye'de olduğu için sinyal alınamadığının,

Karayolları Genel Müdürlüğü üzerinden yapılan tahkikatta ... plakalı aracın 30.05.2014 tarihinde Ankara-Adana-Nizip istikametini takiben Gaziantep bölgesine kaçak geçiş yaparak gittiği bu tarihten sonrada aracın İstanbul'a dönüş kaydı bulunmadığının tespit edildiğinin, sigortalı üzerine ..., ... plakalı

araçların bulunduğunun, ... plakalı araca ilişkin ağır hasar ödemesi aldığının tespit edildiği görülmektedir. Hasarın teminat kapsamında yer almadığını ispat külfeti altında bulunan davalı ... şirketi tarafından delil olarak sunulan araştırma raporundaki hususlar da göz önünde bulundurularak, davacıya ait aracın Rent A Car işinde kullanılıp kullanılmadığı, anahtar ile araç çalınmasının poliçe teminatı kapsamında kalıp kalmadığı araştırılmadan, hükme esas alman bilirkişi raporuna göre davacının zarar talebinin kabulüne karar verilmiş olup, mahkemece yapılan araştırma ve inceleme hüküm vermeye yeterli değildir.

Mahkemece, davalı ... şirketinin savunmasına dayanak yaptığı, ...

Sigorta Ekspertizlik Hizmetleri Limited şirketi şirketi tarafından düzenlenen 2014 /2844 rapor nolu araştırma raporunda bahsi geçen Alarm Net firmasından dava konu araçla ilgili GPRS kayıtlarının istenilmesi, davacı tarafın çalınan aracın GPRS sistemini başka araca taktıklarına beyan ettiklerine dair davalı tarafın iddialarına ilişkin firmadan bilgi istenilerek bunun mümkün olup olmadığının, Karayolları Genel Müdürlüğünden ... plakalı aracın görüntü ve HGS kayıtlarının araştırılması, davacı tarafın aracın çalınmasıyla ilgili yaptığı suç duyurusu neticesinde dava açılıp açılmadığı,

açılmış ise ceza davasının açılmaması halinde soruşturma dosyasının onaylı örneğinin dosya içerisine alınması, davacının araç kiralama işiyle uğraşıp uğraşmadığının zabıta marifetiyle ve Vergi Dairesi nezdinde araştırılması,

Karayolları Trafik Yönetmeliğinin 34. Maddesi gereğince çalınan araçların tescil kayıtlarının ilgili Trafik Şube Müdürlüğünce kapatılması ve Gelir İdaresi Başkanlığınca da araç vergi kaydının düşülmesi gerektiğinden Trafik Tescil Şube Müdürlüğü ve Gelir İdaresi Başkanlığı Motorlu Taşıtlar Vergi Dairesinden bu araca ait kaydın çalınma nedeniyle kapatılıp kapatılmadığının tespiti ile poliçede tarafların serbest iradeleriyle kararlaştırılan anahtar ile araç çalınması klozu ile beyana aykırılık klozunun tartışılarak sigorta şirketinin sorumlu olup olmadığı değerlendirilerek sonucuna göre karar verilmesi gerekirken poliçe özel şartlarının gözardı

edilerek eksik inceleme ile davanın kabulüne karar verilmesi doğru görülmemiştir.

Kabule göre de;

Poliçede, dain ve mürtehin olarak ... Finansman A.Ş gösterilmiştir. TTK.'nun 1269. maddesi uyarınca, malı rehin alan kimse sıfatıyla o mal üzerindeki menfaatini kendi adına sigorta ettirebileceği gibi, aynı Yasa'nın 1270. maddesi

hükmüne göre, bir başkasının da rehin konusu malı rehin alan hesabına ve onun lehine sigorta ettirmesi mümkündür. 4721 sayılı Türk Medeni Kanunun 879.maddesi gereğince, sigorta tazminatının öncelikle rehin hakkı sahibine verilmesi veya açık muvafakatinin alınması gerekmektedir.

Somut olayda, dain ve mürtehin sıfatı bulunan ve menfaati olan dava dışı ... Finansman A.Ş dosyaya sunduğu 05.03.2019 tarihli dilekçesiyle; asli müdahale isteminde bulunarak poliçe kasko teminat bedelinin taraflarına ödenmesi talebinde bulunduğu, Mahkemece 07/03/2019 tarihli duruşmada ... Finansman A.Ş 'nin asli müdahale talebinin kabulüne karar verildiği, dosya kapsamından ... Finansman A.Ş tarafından gerekli harçların yatırılmadığı halde asli müdahil hakkında hüküm kurulduğu anlaşılmaktadır.

6100 sayılı HMK'nın 120. (1086 sayılı HUMK'un 413.) ve 492 sayılı Harçlar Kanunun Harcın alınmasına veya tamamlanmasını tarafların isteklerine bırakmayıp, anılan hususun mahkemece kendiliğinden gözetileceğini düzenlemiş ve buyurucu nitelikteki 32. maddesinde yargı işlemlerinden alınacak harçlar ödenmedikçe müteakip işlemlerin yapılamayacağını öngörmüştür.

Hal böyle olunca, öncelikle Mahkemece harcın yatırılması için asli müdahil ... Finansman A.Ş'ye uygun bir mehil verilip yerine getirildiğinde işin esasına girilerek sonucuna göre karar verilmesi gerekirken yanılgılı değerlendirme ile yazılı şekilde hüküm kurulması doğru görülmemiştir.

2-Bozma sebep ve şekline göre davacı vekili ile davalı vekilinin sair temyiz itirazlarının bu aşamada incelenmesine gerek görülmemiştir.