Yargıtay 10. Hukuk Dairesi E.2021/2786 K.2021/13221

Dava, hizmet tespiti istemine ilişkindir. İlk Derece Mahkemesince, hükümde belirtilen gerekçelerle davanın reddine dair verilen karara karşı davacı vekili tarafından istinaf yoluna başvurulması üzerine, ... Bölge Adliye Mahkemesi 10. Hukuk Dairesince istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir. ... Bölge Adliye Mahkemesi 10. Hukuk Dairesince verilen kararın, davacı vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine, temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hâkimi ... tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tespit edildi

I-İSTEM

Davacı, davalı işverene ait işyerinde 02.12.2013 – 01.03.2015 tarihleri arasında geçen ve Kuruma eksik bildirilen sigortalı çalışmalarının tespitine karar verilmesini talep etmiştir.

II-CEVAP

Davalı vekili, davacının çalışmalarının Kuruma bildirildiğini, işe başlama ve çalışma süreleri ile ilgili iddialarını eşdeğer nitelikteki belgelerle kanıtlaması gerektiğini beyanla, davanın reddini talep etmiştir. Fer'i müdahil Sosyal Güvenlik Kurumu Başkanlığı vekili, davacının iddiasını yazılı belgeler bağlamında somut ve inandırıcı delillerle kanıtlaması gerektiğini beyanla, davanın reddini talep etmiştir.

III-MAHKEME KARARI

A-İLK DERECE MAHKEME KARARI

İlk Derece Mahkemesi, davacının çalıştığı sürenin kuruma bildirildiği, daha fazla çalışmasının tespit edilemediği gerekçesiyle davanın reddine karar vermiştir.

B-BAM KARARI

... Bölge Adliye Mahkemesi, usul ve esas açısından İlk Derece Mahkemesi kararını yerinde bulmak suretiyle; davacı vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar vermiştir.

IV-TEMYİZ KANUN YOLUNA BAŞVURU VE NEDENLERİ

Davacı, dosya içerisinde bulunan bilirkişi raporu, davacı tanıkları ve tüm dosya kapsamı dikkate alındığında davanın kabulüne karar verilmesi gerektiğini beyanla, kararın bozulmasını talep etmiştir.

V-İLGİLİ HUKUK KURALLARI VE İNCELEME

Davanın yasal dayanağı 5510 sayılı Kanunun 86/9. maddesidir. 506 sayılı Kanunun 6. maddesinde ifade edildiği üzere, “sigortalı olmak hak ve yükümünden kaçınılamaz ve vazgeçilemez.” Anayasal haklar arasında yer alan sosyal güvenliğin yaşama geçirilmesindeki etkisi gözetildiğinde, sigortalı konumunda geçen çalışma sürelerinin saptanmasına ilişkin davaların, kamu düzenine ilişkin olması nedeni ile özel bir duyarlılık ve özenle yürütülmesi zorunludur. Bu bağlamda, hak kayıplarının ve gerçeğe aykırı sigortalılık süresi edinme durumlarının önlenmesi, temel insan haklarından olan sosyal güvenlik hakkının korunabilmesi için, bu tür davalarda tarafların gösterdiği kanıtlarla yetinilmeyip, gerek görüldüğünde resen araştırma yapılarak kanıt toplanması gerektiği özellikle göz önünde bulundurulmalıdır.

İnceleme konusu dosyada; davacı davalıya ait ... iş yerinde 02.12.2013-01.03.2015 tarihleri arasında çalıştığının tespitini talep etmiş, mahkemece davanın reddine karar verilmiştir.

Davacı adına davalı tarafından verilmiş 04.03.2014 tarihli işe giriş bildirgesinin bulunduğu, davacının 04.03.2014-13.05.2015 tarihleri arasında her ay 14 ila 16 gün arasında değişen ( 2015/ 3 ve 4. Aylarda 30 gün) bildirimlerinin olduğu, Taraflar arasında 04.03.2014 tarihinde düzenlenen ve davacının imzasını içeren süresi belirsiz kısmi süreli iş sözleşmesinde; davacı ...’ın ... işçisi (satış elemanı) olarak çalışacağı, çalışma yerinin ... ve işverenin görevlendireceği diğer yerler olduğu,

işe başlama tarihinin 04.03.2014 olup, haftalık çalışma süresinin haftanın 6 günü, günlük 3 saat 45 dakika olup, haftalık toplam 22,5 saat olacağı, bu sürenin haftanın çalışılacağı günlere eşit şekilde bölünerek uygulanacağı, net ücretinin asgari ücretin net tutarın yarısı olacağının kararlaştırıldığı anlaşılmaktadır.

Dosyada dinlenen bordro tanıkları davacının sabah eczaneye gelerek kahvaltısını burada yaptığı, o günkü iş durumuna göre kendisine dağıtım görevi verildiği, daha ziyade öğleden sonra yoğunluk olduğundan davacının çalışmasının ağırlıklı olarak öğleden sonra olduğu, davacının dağıtıma çıkmadığı saatlerde sanayide arkadaşlarının yanında olduğu ancak iş olduğu zaman kendisine telefonla ulaştıkları, davacının Eczacılar Odasına verilen ilana başvurduğu ve bu suretle işe başladığı yönünde beyanda bulunmuşlardır.

Mahkemece davanın reddine karar verilmiş ise de, yapılan inceleme ve araştırma hüküm kurmaya yeterli ve elverişli değildir.

Eczaneler ve ...

Hizmetleri Hakkında Yönetmeliğin 30. maddesi uyarınca, Eczanelerde çalışan personelin, personel defterine kaydının mecburi olması karşısında, davacının davalı işverene ait Eczanenin personel defterine kayıtlı olup olmadığını araştırmalı, davacının çalışan olarak adının Eczacılar Odasına, hastanelere, kolluğa vs. bildirilip bildirilmediği, bildirilmiş ise hangi tarihten itibaren bildirildiği sorulmalı, ilgili Eczaneler Odasından dava konusu döneme ilişkin nöbetçi listesi istenilerek davacının nizalı dönemde çalışmasının olup olmadığı tespit edilmeli, Eczaneler Ve ...

Hizmetleri Hakkında Yönetmeliğin 32. ve 33. maddeleri uyarınca Eczanelerde yılda en az iki defa teftiş edilmesi gerektiği gözönünde tutularak ihtilaflı dönemde davalı Eczanenin teftişine ilişkin raporlar getirtilerek bu raporlarda davacının çalışmasına ilişkin herhangi bir kayıt olup olmadığı araştırılmalıdır.

Ayrıca, Eczacılar Odasına verilen iş ilanı celp edilerek incelenmeli, dava konusu döneme ilişkin kurum teftiş veya denetim raporunun olup olmadığı araştırılmalı, daha önce dinlenilmeyen bordro çalışanlarının tanık olarak beyanları alınmalı, beyanlar arasında çelişki olması halinde çelişkiler giderilmeli, davacının bütün mesaisini iş yerine hasredip etmediği, iş yerindeki çalışma şekli ve süresi bütün bilgi ve belgeler ve tanık beyanları irdelenmek suretiyle tespit edilmelidir.

Mahkemece, yukarıda belirtilen hukuki ve maddi olgular göz önünde bulundurulmaksızın eksik inceleme ve araştırma sonucu yazılı şekilde karar verilmiş olması, usûl ve yasaya aykırı olup, bozma nedenidir.

O hâlde, davacı vekilinin bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve ... Bölge Adliye Mahkemesi 10. Hukuk Dairesinin istinaf başvurusunun esastan reddine ilişkin kararı kaldırılarak İlk Derece Mahkemesince verilen hüküm bozulmalıdır.