Yargıtay 10. Hukuk Dairesi E.2021/8187 K.2021/15974

Dava, hizmet tespiti istemine ilişkindir. İlk Derece Mahkemesince, hükümde belirtilen gerekçelerle davanın kabulüne dair verilen karara karşı fer’i müdahil Kurum vekili tarafından istinaf yoluna başvurulması üzerine, ... Bölge Adliye Mahkemesi ... Hukuk Dairesince istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir. ... Bölge Adliye Mahkemesi ... Hukuk Dairesince verilen kararın, fer’i müdahil Kurum vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine, temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hâkimi ... tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tespit edildi.

I-İSTEM

Davacı vekili; 01.09.1999 ile 02.07.2018 tarih aralığında davalı işveren bünyesinde; çay ve temizlik hizmetlisi sıfatı ile çalıştığının ve bu çalışmanın saat 07.00 ile 12.00 arası olduğunu belirtmek sureti ile hizmet tespitine karar verilmesini talep etmiştir.

II-CEVAP

Davalı vekili; davacının gündelikçi olarak tabir edilen, eser sözleşmesine göre edimini ifa eden biri olduğunu belirtmek suretiyle; davanın reddini talep etmiştir. Fer'i müdahil ... vekili; Kurum kayıtlarının aksi sabit oluncaya kadar geçerli olduğunu, fiili çalışmanın da gerekli olduğunu, beyanla davanın reddini talep etmiştir.

III-MAHKEME KARARI

A-İLK DERECE MAHKEME KARARI

Davanın kabulü ile; 01.09.1999 ile 02.07.2018 tarihleri arasında davalı işyerinde kısmi süreli olarak günde 4,5 saat ayda 13 gün kısmi sürekli olarak çalıştığının tespitine dair hüküm tesis edilmiştir.

B-BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ

Bölge Adliye Mahkemesince; fer’i müdahil Kurum vekilinin istinaf başvurusunun Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun 353/1-b.1 maddesi gereğince esastan reddine,dair karar verilmiştir.

IV-TEMYİZ KANUN YOLUNA BAŞVURU VE NEDENLERİ

Fer’i müdahil Kurum vekili, davaya konu kararın bozulmasını talep etmiştir.

V-İLGİLİ HUKUK KURALLARI VE İNCELEME

Dava, hizmet tespitine karar verilmesi istemine ilişkindir.

Sigortalılığa ilişkin “hizmet tespiti” davaları, sosyal güvenlik hakkına ilişkin olarak ortaya çıkan davalardır. Yasal dayanağını 506 sayılı Yasanın 6. ve 79/10. (5510 sayılı Yasa açısından ise 86/9.) maddelerinden almaktadır. Sözü edilen 6. madde de, çalıştırılanların, işe alınmaları ile kendiliğinden sigortalı olacakları, sigortalı olmak hak ve yükümünden kaçınılamayacağı ve vazgeçilemeyeceği belirtilmiştir.

Anılan yasanın 79/10. maddesinde ise, sigortalıların, çalışmalarının tespiti ile ilgili dava açabilecekleri hükme bağlanmıştır. Bu bakımdan, hizmet tespitine ilişkin davalar sosyal güvenlik hakkı ve kamu düzeni ile ilgili olup, kişi iradesi belirleyici etkiye sahip değildir. İçerisinde bulunduğu yasal statünün belirlediği durum doğrudan dikkate alınır. Bu nedenle hakim, kendiliğinden araştırma yapma yetkisine sahiptir.

Bu yetki kapsamında, gerektiğinde tanık ve diğer deliller yoluyla doğrudan gerçeği bulma yükümü bulunmaktadır.

Eldeki davada, 21.09.2018 tarihli Kurumca düzenlenen denetim raporunun incelenmesinde; davacı, Kuruma başvurusunda, günde 4-5 saat üzerinden yarım gün çalıştığını belirtmiş olup denetimde beyanı alınan, aynı zamanda bordro tanığı olan Seyit Akyıldız’ın da davacının iddiası gibi çalışmayı doğruladığı anlaşılmaktadır.

İş bu denetim tutanağı ile, tespit tarihinden önceki bir yılda davacının hizmet akdi ile çalıştığına dair karar verilmiş olup; dairemizce verilen geri çevirme kararı sonrası celp edilen 09.07.2021 tarihli hizmet cetveline göre; davacının davalı işyerinde işe girişinin 19.07.2017 tarihi olarak gözüktüğü. 2017/ 8-12.aylar arası 30’ar gün, 2018/1- 6. aylar arası 30’ar gün.

2018/7.ayda 4 gün; daha sonra 02.07.2018 tarihinde yeniden girişin olduğu ve 2018/7.ayda 15 gün, 2018/ 8-12. aylar arası ve 2019/1- 10. aylara arası 15 er gün hizmet bildirildiği. 2018/7.aydan itibaren de eksik gün kodunun 6 olarak – kısmi istihdam – belirtildiği anlaşılmaktadır.

Bu kapsamda davacının davalı işveren nezdinde, denetim tutanağında kendisinin de günde 4 - 5 saat çalıştığını, temizlik görevlisi olduğunu belirtmesi karşısında, ayrıca bordro tanıklarının da davacının bu beyanını doğrulaması karşısında, kısmi süreli istihdam edildiği hususu tereddütsüz olmakla, denetim raporu sonrası düzenlenen hizmet cetvelinde bildirilen süreler dikkate alınmak suretiyle hüküm kurulması gerekirken; mahkemenin bu maddi ve hukuksal olguları gözetmeksizin hüküm tesisi, usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir.

O hâlde, fer’i müdahil vekilinin bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve ... Bölge Adliye Mahkemesi .... Hukuk Dairesinin fer’i müdahil vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine ilişkin kararının kaldırılarak İlk Derece Mahkemesince verilen hüküm bozulmalıdır.