Yargıtay 10. Hukuk Dairesi E.2022/12899 K.2024/3082

Taraflar arasındaki Kurum işleminin iptali ile alacak davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince, hükümde belirtilen gerekçelerle davanın kabulüne karar verilmiştir.

Kararın davalı Kurum vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı, davalı Kurum vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda; temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlenildikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I.DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle.

Antalya Devlet Hastanesinin 19.08.2002 tarihli raporu ile %45 işgücü kaybının bulunduğu tespit edilen davacının vergi indiriminden yararlandırılarak 11.02.2010 tarihinde tarafına yaşlılık aylığı bağlandığını, daha sonra davacıdan 2016 yılında belgeler istenildiğini, belgeleri verip, ifade de verdiğini, ardından vergi indirim raporu 1 yıllık olduğundan maaşının kesildiğini, söz konusu raporun süreli olduğu ile ilgili yazışmanın davacının emekliği öncesine ait olduğunu, bu durumun kendisine bildirilmediğini, davacıya Antalya Devlet Hastanesi tarafından verilen %45 raporunun süresiz olduğunu, sonraki rapordan haberinin olmadığını,

aylığın kesilmesinin ilişkin Kurum işleminin usul ve yasaya aykırı olduğunu ileri sürerek, maaş kesme işleminin iptali ile davacının maaşının Haziran 2016’dan itibaren yasal faiziyle birlikte tahsiline karar verilmesini istemiştir.

II.CEVAP

Davalı SGK Başkanlığı vekili cevap dilekçesinde özetle; davacıya, 01.02.2010’dan itibaren %58 vergi indirimi esas alınarak aylık bağlandığını, müfettiş raporuna göre vergi indirim hakkının 19.08.2003 tarihinde sona erdiğini, davacının tekrar indirim hakkı için kontrol olmadığını, bu nedenle 30.09.2016 tarih ve 400569/02/SR/01 sayılı son soruşturma raporuna istinaden 25.04.2011-25.05.2016 tarihleri arasında 58.290,78 TL yersiz ödemenin belirlendiğini, Kurum işlemlerinde mevzuata aykırı bir yön bulunmadığını belirterek, davanın reddini istemiştir.

III.İLK DERECE MAHKEME KARARI

Dosya kapsamına göre; davacının, 11.01.2010 tarihinde Kuruma başvurarak yaşlıklı aylığı talebinde bulunduğu, davacının sigortalılık başlangıcının 07.12.1984 olduğu, toplam 3678 gün prim ödeme gün sayısının bulunduğu, Kurum tarafından davacının engel durumuna göre yaşlılık aylığı talebinde bulunulmasına göre, Antalya Vergi Dairesi Başkanlığının 04.02.2010 tarihli davacının %58 çalışma gücünü kaybettiği ve Gelir Vergisi Kanununa göre 3. derece sakat indirimine sahip olduğu da gözetilerek, 01.02.2010 tarihinden geçerli yaşlılık aylığı bağlandığı,

Kurum müfettişliği tarafından yapılan inceleme sonrası düzenlenen 30.09.2016 tarihli raporda, davacı ve birkaç kişinin daha kontrol muayene tarihlerinin sisteme girilmemesi nedeni ile kontrol muayenelerine çağırılmadıklarından yersiz ödeme yapıldığının belirtildiği, davacı ile ilgili olarak 25.04.2011 sonrası ödenen aylıkların adına borç kaydedildiği, son olarak 25.05.2016 tarihli aylığın ödendiği, davacıya tahsis anında herhangi bir şekilde kontrol kaydının Kurumca öngörülmemiş olduğu, Kurum tarafından davacının kontrol muayene kaydı girilmesi gerekirken sehven böyle bir kayıt girilmediğinden yersiz ödenen aylıkların talep edildiği,

davacının vergi indiriminden yararlanmak istemesi halinde 19.08.2003 tarihinde tekrar rapor alınması gerektiği bilgisinin davacıya hiç bildirilmediği, davacının işverenine ve Antalya Vergi Dairesi Başkanlığına bildirildiği, Kurumun kontrol muayene kaydı girmemesinin müeyyidesinin ancak yeni tarihli bir kontrol muayenesi talep etmesi ile gerçekleşebileceği, mevcut uyuşmazlıkta ise, Kurum tarafından davacıdan bir rapor istenilmediği,

Mahkemece davacının mevcut durumuna ilişkin Antalya Eğitim Araştırma Hastanesinden alınan 23.11.2020 tarihli ve 202011231139387c282f sayılı Erişkin Engellilik Sağlık Kurulu Raporunda engel oranının %64 ve süresiz olduğunun belirlendiği, davacının daha önce aylığına esas engel oranının ise %58 olduğu, düşme veya engelin ortadan kalkması gibi bir durumun söz konusu olmadığından Kurum işleminin yasa ve mevzuata aykırı olduğu gerekçesiyle, davanın kabulü ile davacının aylığın kesilmesine dair Kurum işleminin iptaline, davacının yaşlılık aylıklarının 2016/Haziran ayından itibaren ödenmesine devam edilmesi,

her bir aylığın hak ediş tarihlerinden itibaren yasal faiziyle birlikte ödenmesi gerektiğinin tespitine, karar verilmiştir.

IV.İSTİNAF

A.İstinaf Yoluna Başvuranlar İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı SGK Başkanlığı vekili tarafından istinaf yoluna başvurulmuştur.

B.İstinaf Sebepleri: Davalı SGK Başkanlığı vekilinin istinaf sebepleri, davalı SGK Başkanlığı vekili istinaf dilekçesinde; Kurum tarafından yapılan işlemlerde mevzuata aykırılığın bulunmadığını, davacının hukuka aykırı ve yersiz davasının reddi gerekirken, kabulünün hatalı olduğunu belirterek, kararın kaldırılmasını istemiştir.

C.Gerekçe ve Sonuç Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davaya konu Kurum işleminin davacının kontrol kaydı gereğinin yapılmamasına dayalı olduğu, ancak Mahkemece alınan raporla belirlenen engel durumu gözetildiğinde, davacı yararına aylık bağlanma koşullarının bulunduğu görülmekle, dosyadaki yazılara, hükmün Dairece de benimsenmiş bulunan yasal ve hukuksal gerekçeleri ile dayandığı maddi delillere ve özellikle bu delillerin takdirinde bir isabetsizlik görülmemesine göre, mahkemenin vakıa ve hukuki değerlendirmesinde usul ve esas yönünden yasaya aykırılık bulunmadığı anlaşılmakla, istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

V.TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı SGK Başkanlığı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davalı SGK Başkanlığı Vekilinin Temyiz Sebepleri Davalı SGK Başkanlığı vekili; istinaf sebepleri doğrultusunda hükmün temyizen bozulmasını istemiştir.

C.Gerekçe 1.Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık, Kurum işleminin iptali ile alacak istemine ilişkindir.

2.İlgili Hukuk 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri.

3.Değerlendirme 1.Bölge Adliye Mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun'un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2.Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup, temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle, Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun'un 370 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,