Yargıtay 10. Hukuk Dairesi E.2022/14174 K.2023/180

vekili Avukat ...

DAVALILAR

1- ... 2- ...- ... Pvc Alüminyum 3- ... Mutfak Araçları Üretim ve Paz. Ltd. Şti. vekili Avukat ...

DAVA TARİHİ : 24.07.2013

HÜKÜM/KARAR : Kabul

Taraflar arasında İlk Derece Mahkemesinde görülen rücuan tazminat davasında verilen karar hakkında yapılan temyiz incelemesi sonucunda, Yargıtay 10. Hukuk Dairesince İlk Derece Mahkemesi kararının bozulmasına karar verilmiştir.

İlk Derece Mahkemesince, bozmaya uyularak yeniden yapılan yargılama sonucunda; davanın kabulüne karar verilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararı davacı SGK başkanlığı, davalı ... Mutfak Araçları Ürt. Ve Paz. Ltd. Şti. tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde; Meydana gelen kaza nedeniyle malül kalan sigortalıya kurum tarafından 91.082,79 TL ilk Peşin Sermaye Değerli Geler bağlandığını, 9.095,54 TL Tedavi masrafı ve 4.353,82 TL GİG ödeneği ödendiğini toplam kurum zararının 104.532,14 TL olduğunu bu zarardan şimdilik %10’luk kısmı 10.453,21 TL’nin davalılardan 506 sayılı Yasanın 26 maddesi gereğince müştereken ve müteselsilen tahsilini talep etmiş, 07.05.2014 tarihinde ıslah ile talebini 73.511,12 TL’ye artırmıştır.

II. CEVAP

Davalı taraf cevap dilekçesi sunmamıştır.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin 28.12.2015 tarihli ve 2013/149 Esas, 2015/510 Karar sayılı kararıyla; Mahkeme davalılardan ... Ltd. Şti. Ni %20, davalı ...’in %50 ve sigortalının %30 kusurlu olduğunu bildiren kusur raporu hükme esas alarak, davalıların toplam kusurunun %70 olduğu ve aralarında alt işveren üst işveren ilişkisi bulunduğunu belirterek kurum zararının %70’inin davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsiline karar verilmiştir.

IV. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ

A. Bozma Kararı

1. İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalılardan ... Mutfak Araçları Üretim ve Paz. Ltd. Şti. vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

2. Dairemizin 20.06.2019 tarih ve 2017/2011 Esas, 2019/5318 Karar sayılı ilamı ile “ Eldeki davada, Mahkemece, meydana gelen olay ile ilgili aldırılan kusur raporunda üst işveren ... Mutfak Araçları Üretim ve Paz. Ltd. Şti. %20, alt işveren ...'in %50 ve sigortalı işçinin %30 oranında kusurlu bulunduğunun rapor edildiği kusur bilirkişisi raporunu hükme esas alındığı anlaşılmıştır.

Bu konuda mahkemece yapılacak iş; Hak sahipleri tarafından ... 1. İş Mahkemesinin 2010/319 E. sayılı dosyası ile açılan tazminat dosyası da gözetilip, işin niteliği ve davalılar arasındaki ilişki irdelenmeli, taşeron ilişkisi yoksa yeniden kusur raporu alınıp saptanan maddi olgulara göre olayın oluşu tereddütsüz belirlenip, tüm delillerle birlikte değerlendirilerek, alanında uzman bilirkişilerden oluşa ve mevzuata uygun şekilde yeniden rapor alınıp, irdelenerek, varılacak sonucuna göre karar verilmelidir.” gerekçesi ile ilk derece mahkemesi kararı bozulmuştur.

B. İlk Derece Mahkemesince Bozmaya Uyularak Verilen Karar

İlk Derece Mahkemesinin 26.05.2022 tarihli ve 2021/754 Esas, 2022/177 Karar sayılı kararıyla; Yargıtay Bozma ilamı gereğince, ... 1. İş Mahkemesinin 2010/319 E. sayılı dosyası ile açılan tazminat dosyası celbedilerek ve iş bu dosyayla birlikte incelenmesinde; davalılar arasındaki ilişkinin taşeron ilişkisine dayandığı anlaşıldığından yeniden kusur raporu alınmamıştır.

Yapılan yargılama sonucu toplanan tüm deliller birlikte değerlendirildiğinde; davanın iş kazası nedeniyle davacı kurumca sigortalıya ödenen peşin sermaye değeri, geçici iş göremezlik ödeneği ve tedavi giderlerinin rücuen tahsiline ilişkin olup, meydana gelen olayda davalı tarafın toplam % 70 oranında kusurlu olduğu, davalılar arasında asıl işveren-alt işveren ilişkisi bulunmakta olup, dava konusu alacaklardan müteselsilen sorumlu oldukları anlaşılmış olup, hesap bilirkişisi 21.04.2014 tarihli raporunun olaya uygun, yeterli ve hüküm kurmaya elverişli olduğu görülmekle, bilirkişi raporu doğrultusunda Davanın kabulüne karar verilmiştir.

VI. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı SGK başkanlığı, davalı ... Mutfak Araçları Ürt. ve Paz. Ltd. Şti. temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

1- Davacı SGK vekili; bozma öncesi alınan kusur raporunun yetersiz olduğunu, işverenin %100 kusurlu olduğunu belirterek kararın bozulmasını talep etmiştir.

2-Davalı ... Mutfak Araçları Ürt. ve Paz. Ltd. Şti. Vekili; bozma gereği yerine getirilmeden önceki gibi karar verildiğini belirterek bozma talep etmiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık, Rücuan tazminat istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri ile 506 sayılı Kanunun 26. maddesi hükümleridir.

3. Değerlendirme 1-Dava, 26.09.2008 tarihinde meydana gelen iş kazasında yaralanan sigortalıya bağlanan gelirler, geçici iş göremezlik ödemesi ve tedavi yardımı nedeniyle oluşan kurum zararının, davalılardan 506 sayılı Yasanın 26. maddesi gereğince müştereken ve müteselsilen tahsili istemine ilişkindir.

2-Mahkemenin, Yargıtay Dairesince verilen bozma kararına uyması sonunda, kendisi için o kararda gösterilen şekilde inceleme ve araştırma yaparak, yine, o kararda belirtilen hukuki esaslar gereğince hüküm verme yükümlülüğü doğar. “Usuli kazanılmış hak” olarak tanımlayacağımız bu olgu; mahkemeye, hükmüne uyduğu Yargıtay bozma kararında belirtilen çerçevede işlem yapma ve hüküm kurma zorunluluğu getirdiği gibi, mahkemenin kararını bozmuş olan Yargıtay Hukuk Dairesince; sonradan, ilk bozma kararı ile benimsemiş olduğu esaslara usuli kazanılmış hakka aykırı bir şekilde, ikinci bir bozma kararı verilememektedir (09.05.1960 gün ve 21/9 sayılı Yargıtay İçtihadı Birleştirme Kararı, Hukuk Genel Kurulu’nun 12.07.2006 gün, 2006/9-508 E., 2006/521 sayılı kararı).

Mahkemenin, Yargıtay’ın bozma kararına uyması ile bozma kararı lehine olan taraf yararına bir usuli kazanılmış hak doğabileceği gibi, bazı konuların bozma kararı kapsamı dışında kalması yolu ile de usuli kazanılmış hak gerçekleşebilir. (Prof. Dr. Baki KURU, Usuli Müktesep Hak (Usule İlişkin Kazanılmış Hak) Dr. A. Recai Seçkin’e Armağan, ... Üniversitesi Hukuk Fakültesi Yayınları No. 351 ..., 1974, sayfa 395 vd.)

Yargıtay tarafından bozulan bir hükmün bozma kararının kapsamı dışında kalmış olan kısımları kesinleşir. Bozma kararına uymuş olan mahkeme kesinleşen bu kısımlar hakkında yeniden inceleme yaparak karar veremez. Bir başka anlatımla, kesinleşmiş bu kısımlar, lehine olan taraf yararına usuli kazanılmış hak oluşturur. (04.02.1959 gün ve 13/5 sayılı YİBK).

3-Tarafları ve konusu farklı olan sigortalının açtığı tazminat dosyasında verilen karar, rücuan tazminat davalarında kesin hüküm teşkil etmez. Dolayısıyla o dosyada alınan kusur raporu da eldeki davada kesin delil teşkil etmeyecektir. Şayet, kesinleşmiş ise ancak, güçlü delil teşkil edebilir. Nitekim bu husus, Yargıtay'ın yerleşmiş ve kökleşmiş görüşleri ile de kabul edilmiş bulunmaktadır.

4-Eldeki davada ise, mahkemece bozma ilamına uyulmuş ise de bozma ilamında da açıkça belirtildiği üzere;” Hak sahipleri tarafından ... 1. İş Mahkemesinin 2010/319 E. sayılı dosyası ile açılan tazminat dosyası da gözetilip, işin niteliği ve davalılar arasındaki ilişki irdelenmeli, taşeron ilişkisi yoksa yeniden kusur raporu alınıp saptanan maddi olgulara göre olayın oluşu tereddütsüz belirlenip, tüm delillerle birlikte değerlendirilerek, alanında uzman bilirkişilerden oluşa ve mevzuata uygun şekilde yeniden rapor alınıp, irdelenerek, varılacak sonucuna göre karar verilmelidir” şeklindeki bozma gerekleri yerine getirilmemiştir.

5- Mahkemece yapılacak iş; hak sahibi dosyasının kesinleştiği ve eldeki davada güçlü delil teşkil ettiği gözetilip,bozma gereğince yeniden kusur raporu alınmalı ve varılacak sonuca göre karar verilmelidir.

VII. KARAR

Açıklanan sebeplerle, 1. Temyiz olunan, İlk Derece Mahkemesi kararının BOZULMASINA,

Peşin alınan temyiz harcının istek halinde temyiz eden ilgiliye iadesine,