Yargıtay 10. Hukuk Dairesi E.2022/14645 K.2023/58

Taraflar arasındaki tespit ve Kurum işleminin iptali davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın reddine karar verilmiştir. Kararın davacı vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvurunun esastan reddine karar verilmiştir. Bölge Adliye Mahkemesi kararı davacı vekili tarafından temyiz edilmekle;kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili, davacının Türkiye sigorta başlangıç tarihinin Almanya'da ikamet süresinin başlangıcı olan 16.07.1991 tarihi olduğunun tespitini, 04.03.2019 tarihli yaşlılık aylığı tahsis talebini reddeden kurum işleminin iptalini, davacının 01.04.2019 tarihinden itibaren yaşlılık aylığı almaya hak kazandığının tespitini, 3201 sayılı yasa kapsamında borçlandığı sürenin 16.07.1991 - 31.01.2008 tarihleri arasında mal edilerek aylığın tespit edilmesi gerektiğinin tespitini talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalı vekili, Kurum işleminin mevzuata uygun olduğunu belirterek davanın reddini istemiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile, davacının 3201 sayılı Yasanın 5. maddesi gereği Alman Rant sigorta sistemine girdiği tarihin Almanya da ikamet etmeye başladığı 16.07.1991 tarihine çekilmesi olanağı olmadığı, bu durumda davacının tahsis talebinde bulunduğu 04.03.2019 tarihinde 48 yaşında olduğu, prim gün sayısının ise 5682 gün olup, 506 sayılı Yasanın 81/1-B-m maddesinde ön görülen koşulları taşımadığının anlaşıldığı, primlerin ikamet tarihi, diğer bir anlatımla ev hanımlığında geçen süreler de dahil geri çekilmesi olanağı da bulunmadığından kurum işleminin yerinde görüldüğü gerekçesi ile davanın reddine karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri

Davacı vekili, Türk Alman sosyal Güvenlik sözleşmesinin 29/4. maddesi uyarınca müvekkilinin Türkiye sigorta başlangıç tarihinin 06.07.1992 tarihi olduğunu, borçlandığı ev hanımlığı süreleri kadar bu tarihten geriye gidilmek suretiyle Türkiye sigorta başlangıç tarihinin belirlenmesi gerektiğini ileri sürmüştür.

C. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile, Hukuk Genel Kurulu ve Yargıtay 10. ve 21. Hukuk Dairelerinin emsal kararları ile 3201 sayılı Yasa kapsamında yapılan yurtdışı hizmet borçlanmalarında esas alınan yurt dışındaki sigortalılık sürelerinin, yasanın 5.madde hükmü uyarınca, ispatlayıcı belgelerde kayıtlı bulunan tarihler arasındaki son tarihten geriye doğru olmak üzere belirlenmesi gerektiği, davacının Almanya'daki sigortalılığının 06.07.1992 tarihinde başladığı kabul edilerek bu tarihin öncesinde yer alan ev kadınlığı borçlanma süresi kadar geriye götürülmesi mümkün olmadığı gibi,

3201 sayılı Yasanın 5. maddesine göre davacının borçlandığı sürenin Türkiye’de çalışmaya başladığı tarihten geriye götürülmesi durumunda rant sigortasına giriş tarihi öncesi bir tarihe denk gelmediği anlaşılmakla, yaşlılık aylığı koşulları da bulunmadığından davanın reddine dair mahkemenin maddi vakıa ve hukuki değerlendirmesinde usul ve yasaya aykırılık bulunmadığı gerekçesi ile davacı vekilinin istinaf isteminin esastan reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davacı vekili, yeterli araştırma yapılmadan karar verildiğini, Mahkemece en azından davacının sigorta başlangıcının 06.07.1992 olarak tescillenmesinin gerekli olduğunu, davacının Alman Rant sigortasına girdiği tarihin 06.07.1992 tarihi olduğunu, ancak davalı Kurumdan gelen cevabi yazıda sigorta başlangıç tarihinin 23.07.1997 olarak belirtildiğini, 3201 sayılı yasanın 5.maddesi gereği 06.07.1992 tarihinden borçlandığı ev hanımlığı süresi geriye çekilerek sigortalılık başlangıcının tespit edilmesi gerektiğini belirterek temyiz yoluna başvurmuştur.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık, davacının Alman rant sigortasına giriş tarihinden borçlandığı ev kadınlığı süresi kadar geriye götürülmek suretiyle Türkiye sigorta başlangıç tarihinin belirlenmesi ve yaşlılık aylığı bağlanması istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri, 3201 sayılı kanunun 5.maddesi.

3. Değerlendirme 1.Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun'un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2. Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup, Türkiye Cumhuriyeti ile Federal Almanya Cumhuriyeti Arasında Sosyal Güvenlik konusunda yapılan sözleşme'nin 29. maddesi ile 3201 sayılı Kanun'un 5. maddesi hükümleri gereği,

davacının Alman rant sigortasına giriş tarihinden borçlandığı ev kadınlığı süresi kadar geriye götürülmek suretiyle Türkiye sigorta başlangıç tarihinin belirlenmesi imkanı bulunmadığı gibi, dava dilekçesindeki talebe uygun olarak Mahkemece yapılan irdeleme ile yaşlılık aylığı koşullarının da gerçekleşmediği yönünde varılan sonucun hukuka uygun olduğu anlaşıldığından, davacı vekilince temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeple ; Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun'un 370 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,

Aşağıda yazılı temyiz giderinin temyiz edene yükletilmesine,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,

...