Yargıtay 4. Hukuk Dairesi E.2022/14651 K.2023/785

Taraflar arasında görülen rücuen tazminat davasının yapılan yargılaması sonunda asıl ve birleşen davanın kısmen kabulüne dair verilen karar hakkında yapılan temyiz incelemesi sonucunda, Dairece kararın bozulmasına karar verilmiştir.

Mahkemece bozmaya uyularak yeniden yapılan yargılama sonucunda davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Mahkeme kararı davalı ... Tur. Yön. Hizm. Tic. A.Ş. vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından düzenlenen rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili asıl ve birleşen dava dilekçelerinde; davacı tarafından İşyeri Paket Sigorta Poliçesi ile sigortalanan işyerinde, 04.07.2012 tarihindeki kuvvetli yağışın neden olduğu sel sonucu hasar meydana geldiğini, dere yatağı üzerine kurulan alışveriş merkezinin işletmecisi- maliki ve yapımcısı olan davalıların sel nedeniyle oluşan hasarda kusurlu olduğunu, sigortalı işyerinde tespit edilen hasar bedelini sigortalılarına ödeyip haklarına halef olduklarını belirterek, fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla 958.506,63 TL'nin ödeme tarihi olan 28.09.2012'den işleyecek reeskont faiziyle birlikte davalılardan müteselsilen tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalı ... Tur. A.Ş. vekili cevap dilekçelerinde; davaya konu sel olayında hasar gören işyerinin bulunduğu alışveriş merkezinin maliki olmayan ve sadece işletmecisi olan davalının zarardan sorumlu olmadığını, sorumluluğun inşaat çalışması yapan ve buna izin veren idareye ait olduğunu belirterek, davanın reddine karar verilmesini istemiştir.

Davalı ... İnşaat A.Ş. vekili cevap dilekçesinde; yetkili idareler tarafından verilen izinlere ve onaylanan projelere uygun biçimde binanın inşa edildiğini, dere yatağındaki ıslah çalışmalarının da idarenin belirlediği ölçülere uygun biçimde yapıldığını, olay tarihindeki yağış miktarı dikkate alındığında olayın doğal afet olduğunu ve mücbir sebep niteliğindeki olaydan doğan zarardan sorumlu olmadıklarını belirterek, davanın reddine karar verilmesini istemiştir.

III. MAHKEME KARARI

Mahkemenin 16.03.2016 tarihli ve 2015/910 Esas, 2016/247 Karar sayılı kararı ile; davacıya sigortalı işyerinin de bulunduğu AVM'nin maliki olan davalı ... İnşaat A.Ş. ile AVM'nin işletmecisi ve aynı zamanda diğer davalının ticari temsilcisi konumunda olan davalı ... Tur.

A.Ş'nin zararlı sonucun doğmasında kusurlu olduğunun, alınan uzman bilirkişi heyeti raporuyla saptandığı; davalılar zarardan müteselsilen sorumlu olduklarından oransal olarak kusurun belirlenmesi için inceleme yapılmadığı, davacının rücu edebileceği hasar bedelinin alınan heyet raporuyla hesaplandığı ve bu raporun hükme esas alındığı gerekçesiyle, asıl ve birleşen davanın kısmen kabulü ile 958.506,63 TL. tazminatın, 300.000,00 TL'lik kısmının ödeme tarihi olan 20.07.2012'den ve 658.506,63 TL'lik kısmının 28.09.2012'den işleyecek reeskont faiziyle birlikte davalılardan müteselsilen tahsiline karar verilmiştir.

IV. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ

A. Bozma Kararı

1. Mahkemenin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı ... Tur. Yön. Hizm. A.Ş. vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

2. Yargıtay (kapatılan) 17. Hukuk Dairesi'nin 08.04.2019 tarihli ve 2016/17521 Esas, 2019/4238 Karar sayılı kararı ile; "davalı vekilinin diğer temyiz itirazlarının yerinde görülmediği; davacı tarafın aynı zarar için, zararın meydana geldiği yapıyı inşa eden davalı ...

İnşaat A.Ş'ye yapım izni veren, yapıyı yeterince denetlemeyen ve hizmet kusuru olduğu iddia edilen idareler aleyhine de idari yargıda dava açtığı (mahkemenin kabulünde olduğu üzere), idareler aleyhine açılan dava hakkında idari yargıda verilen kabul/ kısmen kabul kararlarının bozulduğu, idari yargıda verilen bozma kararında yapıya ilişkin yapım izni ile kullanım belgesini veren idarelerin zarardan sorumlu olup olmadıkları ve zarar ile idarelerin eylemi arasında illiyet bağı bulunup bulunmadığına ilişkin araştırmanın yetersiz bulunduğu;

sigortalı işyerinin bulunduğu ana yapıyı inşa eden- işleten davalıların, idareler tarafından verilen izin ve onaylara bağlı olarak yapıyı inşa ettiği ve işlettiği dikkate alındığında, idareler yönünden yapılacak illiyet bağına ilişkin araştırmanın, eldeki davanın davalılarının durumunu da etkileyeceği gözetilip, idari yargıda süren davanın tespitiyle sonuçlanmasının beklenmesi, orada yapılacak tespitler ve verilecek karar dikkate alınmak suretiyle, davalıların hukuki durumlarının takdir edilmesi ve oluşacak sonuca göre karar verilmesi gerektiği" gerekçesiyle karar bozulmuştur.

B. Mahkemece Bozmaya Uyularak Verilen Karar

Mahkemenin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; davacıya sigortalı olup dava konusu sel olayından önce işyeri açma ruhsatı da alınmış olan işyerinin, davalıların kusurları nedeniyle hasar gördüğü, sigortalısına geçerli sigorta sözleşmesi dahilinde ödeme yapan davacının 6102 sayılı TTK'nun 1472 nci maddesi gereği davalılara halefiyet hakkına dayalı olarak rücu hakkının bulunduğu; idari yargıdaki davanın kısmen kabulü kararının temyiz ve karar düzeltme aşamalarından geçip kesinleştiği de gözetilerek,

tahsilde tekerrür oluşturmayacak şekilde davalıların sorumluluğuna karar verildiği gerekçesiyle, asıl ve birleşen davanın kısmen kabulü ile 958.506,63 TL tazminatın, 300.000,00 TL'lik kısmının ödeme tarihi olan 20.07.2012'den ve 658.506,63 TL'lik kısmının 28.09.2012 tarihinden işleyecek reeskont faiziyle birlikte davalılardan müteselsilen tahsiline, fazla isteğin reddine; infaz aşamasında, kesinleşen Samsun 2. İdare Mahkemesi'nin 2017/773 Esas- 2019/58 Karar sayılı ilamının nazara alınarak tahsilde tekerrür oluşturmamasına karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Mahkemenin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı ... Tur. Yön. Hizm. A.Ş. vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davalı ... Tur. Yön. Hizm. A.Ş. vekili; bozmaya uyulmasına karar veren mahkemenin, idari yargıda da tam kusur üzerinden tazminata karar verildiğini gözetmeden tazminata karar vermesinin, eylemli direnme olduğunu, zararın oluşmasında davalının kusur ve sorumluluğunun bulunmadığını, tazminattan müterafik kusur indirimi yapılması gerektiğini, sigortalısından alacağı temlik almayan davacının davalıya rücu hakkının bulunmadığını belirterek, kararın bozulmasını talep etmiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık, davacı tarafından sigortalanan işyerinde oluşan hasar nedeniyle davacının sigortalısına ödediği bedelin, zarardan sorumlu olan davalılardan rücuen tahsili talebine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun 1472 nci maddesi, 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun 51 ve 52 nci maddeleri, Yangın Sigortası Genel Şartları.

3. Değerlendirme

Temyizen incelenen kararın bozmaya uygun olduğu, kararda ve kararın gerekçesinde hukuk kurallarının somut olaya uygulanmasında bir isabetsizlik bulunmadığı; özellikle, daha önce temyize konu edilip bozma kapsamı dışında bırakıldığı için kesinleşen yönlerin yeniden incelenmesinin mümkün olmadığı; davacının aynı zarar için idari yargıda açtığı davada, sadece zararın doğumunda kusuru bulunan idareler yönünden kusur incelemesi yapıldığı da dikkate alındığında, bu gerekçeyle davalının kusurunun bulunmadığına ilişkin temyiz itirazlarının kabul edilebilir olmadığı;

idari yargıdaki hüküm bakımından tahsilde tekerrür oluşturmayacak biçimde hüküm tesis edildiğinden, idari yargıdaki davanın kararda dikkate alındığı; tazminattan müterafik kusur indirimi yapılmasını gerektirir somut neden bulunmadığından, bu yöne ilişkin davalı yanın soyut temyiz itirazlarının da yerinde olmadığı anlaşılmakla; dilekçede ileri sürülen temyiz nedenleri, kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR

Değerlendirme bölümünde açıklanan nedenlerle davalı ... Tur. Yön. Hizm. A.Ş. vekilinin yerinde görülmeyen tüm temyiz itirazlarının reddi ile usul ve kanuna uygun olan kararın ONANMASINA,

Aşağıda yazılı temyiz giderinin temyiz eden davalı ... Turizm ve Yön. Hizm. Tic. A.Ş. yükletilmesine,