Yargıtay 10. Hukuk Dairesi E.2022/4077 K.2023/5460

Taraflar arasındaki 01.01.2004-24.04.2008 tarihleri arasında kalan dönem bakımından davacının davalı işveren nezdinde geçen çalışmaların 5953 sayılı Basın İş Kanunu'na tabi olarak geçtiğinin ve buna göre itibari hizmet süresinin de tespiti davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın kabulüne dair karar verilmiştir.

Kararın davalılar vekilleri tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince davalı ve fer'i müdahil Kurum vekillerinin istinaf isteminin esastan reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davalı ... vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde ve duruşmadaki beyanında özetle.

"Müvekkilinin gazeteci olduğunu sayfa sekreteri olarak 01.01.2004-24.04.2008 tarihleri arasında davalı nezdinde 1475/4857 sayılı Kanun'a göre çalıştığırıldığını, ancak davacının gazeteci olduğunu ve 5953 sayılı Basın İş Kanunu kapsamında çalışmış olduğunu, basın kartı sahibi olduğunu, fiili hizmet zammından yararlandırılmadığını, davacının görevinin sayfa sekreteri olarak 5953 sayılı Kanun'a göre çalıştırılması gerektiren davalılarca 1475 ve 4857 sayılı İş Kanununa göre çalıştırıldığını, Küçükçekmece SGM ye bu konu ile ilgili başvurduğunu, ancak her hangi bir cevap verilmediğini,

davacının davalılar nezdindeki çalışmalarının 5953 sayılı Kanun kapsamında ve 506 sayılı Kanun'un ek 5 inci maddesi kapsamında itibari hizmet olarak kabulü ve tespiti gerektiğini iddia ederek davacının belirtilen tarihler arasında 5953 sayılı Kanun kapsamında çalıştığının tesipitine karar verilmesini" talep ve dava etmiştir.

II. CEVAP

1.Davalı Merkez Gazete Dergi Basım Yay. San. Tic. A.Ş.' ye usulüne uygun tebligat yapılmış, davalı cevap dilekçesinde; "davacının iş sözleşmesinin sona ermesinden 10 yıl sonra bu davayı açtığını, 5 yıllık hak düşürücü süre geçtiğinden dvanın reddi gerektiğini, davacının bu davayı açmasında hukuki yararı bulunmadığını, davacının çalışmalarının 5953 sayılı Kanun kapsamında değerlendirilemeyeceğini, davacının sigortalılık süresinin tamanının itibari hizmet süresi olarak eklenmesinin şartlarının gerçekleştirilmediğini, davacının sarı basın kartı sahibi olmadığını, davacının 4857 sayılı Kanun kapsamında çalıştığını beyan ederek haksız açılan davanın reddine karar verilmesini" talep etmiştir.

2.Davalı Kurum vekili ise, cevap dilekçesinde; davacı hakkında kurumca yapılan işlemlerin yerinde ve hukuka uygun olduğunu, davacının iddiasının yazılı delillerle birlikte basın kartı gibi delillerle ispat edilmesi gerektiğini belirterek, davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile "...davacıya ait SGK hizmet dökümünde davacının davalıya ait ... sicil numaralı Merkez Gazete Dergi Basım AŞ işyerinde 01.01.2004-31.10.2005 tarihleri arası Merkez Dergi Yayıncılık San. Tic. A.Ş' ye ait işyerinde ... sicil numaralı işyerinde 01.11.2005-30.06.2006 tarihleri arasında ise ...sicil numaralı Merkez Gazete Dergi Basım Yay. San. Tic.

A.Ş.'ye ait işyerinde 01.07.2006-24.04.2008 tarihleri arası sigortalı çalışmasının bulunduğu, bu çalışmaların kesintisiz ve her ay 30 gün üzerinden kuruma bildirildiği, davacı ile davalı şirket arasında 4857 sayılı İş Kanunu'na göre 01.01.2004 tarihinden itibaren geçerli belirsiz süreli iş sözleşmesi yapıldığı, davacının yapacağı işin sayfa sekreteri olarak belirtildiği anlaşılmıştır.

Davacının davalılara ait gazetelerde sayfa sekreteri olarak ifa ettiği işin, gelen haberleri ve haberde kullanılacak görsel malzemeyi seçerek, gelen haberin yayınlanacağı sayfayı belirlemek, sayfanın düzenlenmesi ve tasarımını yapmak, haberi dil bilgisi kuralları ve haber yazım tekniklerine göre düzeltmek, düzenlenen sayfaları kontrol etmek ve sayfayı ani gelişen olaylara göre yeniden düzenlemek olduğu, görülmüş, davacının bu işi yaparken gazetenin görselliğine katkı sağladığı ve gazete okuyucusuna karmaşılıktan uzak bir gazete sayfası sunma işini yaparak fikir ve sanat işi ifa ettiği kanaatine varılmıştır.

Hal böyle olunca; davanın kabulüne, davacının. "01.01.2004 ile 31.10.2005 tarihleri arasında ... sicil numaralı Merkez Gazete Dergi Basım Yay. San. ve Tic. A.Ş. ünvanlı iş yerinde 01.11.2005 ile 30.06.2006 tarihleri arasında ... sicil numaralı Merkez Gazete Dergi Basım Yay. San. ve Tic. A.Ş. ünvanlı işyerinde, 01.07.2006 ile 24.04.2008 tarihleri arasında ...sicil numaralı Merkez Gazete Dergi Basım Yay. San. ve Tic.

A.Ş. ünvanlı işyerinde" geçen çalışmalarının 506 sayılı Kanun'un Ek 5 inci maddesinin 1-a kapsamında olduğu değerlendirilmiş, davacının yukarıda belirlenen tarihler arasında geçen hizmetlerinin itibari hizmet olarak kabul ve tespitine karar vermek gerekmiş ve davanın kabulü ile 01.01.2004 ile 31.10.2005 tarihleri arasında ... sicil numaralı Merkez Gazete Dergi Basım Yay. San. ve Tic.

A.Ş. ünvanlı iş yerinde, 01.11.2005 ile 30.06.2006 tarihleri arasında ... sicil numaralı Merkez Gazete Dergi Basım Yay. San. ve Tic. A.Ş. ünvanlı işyerinde, 01.07.2006 ile 24.04.2008 tarihleri arasında ...sicil numaralı Merkez Gazete Dergi Basım Yay. San. ve Tic.

A.Ş. ünvanlı iş yerinde geçen çalışmalarının 506 sayılı Kanun'un Ek 5 inci maddesinin 1-a kapsamında olduğu değerlendirilerek, davacının gerekçe kısmında belirtilen tarihler arasında geçen hizmetlerinin itibari hizmet olarak kabul ve tespitine, dair karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalılar vekilleri tarafından istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri

1.Davalı Merkez Gazete Dergi Basım Yayıncılık Sanayi ve Tic. A.Ş. vekili istinaf dilekçesinde özetle; davacının çalışma iddiasının kanıtlanamadığını belirterek kararın kaldırılmasını talep etmiştir.

2.Davalı Kurum vekili eksik araştırma ve inceleme neticesinde karar verildiğini belirterek kararın kaldırılmasını istemiştir.

C. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; "... davacının davalı şirkete ait gazete ve dergilerde sayfa sekreteri olarak çalıştığı, yapılan işin, gelen haberleri ve haberde kullanılacak görsel malzemeyi seçmek, gelen haberin yayınlanacağı sayfayı belirlemek, sayfa düzenlemesi ve tasarımı yapmak, haberi dil bilgisi kuralları ve haber yazım tekniklerine göre düzeltmek, düzenlenen sayfaları kontrol etmek ve sayfayı ani gelişen olaylara göre yeniden düzenlemek olduğu değerlendirildiğinde,

davacının gazetenin görselliğine katkı sağladığı ve gazete okuyucusuna karmaşılıktan uzak bir gazete sayfası sunma işini yaparak fikir ve sanat işi ifa ettiği kabul edilerek davalı işveren nezdindeki çalışmaların 506 sayılı Kanun'un ek 5 inci maddesi kapsamında geçtiğinin tespitine karar verilmesi yerindedir.

Buna göre, mahkemece yeterli inceleme ve araştırma sonucu hüküm kurulduğu, kararının usul ve yasaya uygun olduğu anlaşılmakla, davalılar vekillerinin istinaf istemlerinin 6100 sayılı HMK'nun 353/1-b.1 bendi uyarınca esastan reddine" karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı ... vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davalı Kurum vekili, kararın eksik araştırmaya dayalı olarak verildiğini belirterek, kararın bozulmasını talep etmiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık, 01.01.2004-24.04.2008 tarihleri arasında kalan dönem bakımından davacının davalı işveren nezdinde geçen çalışmaların 5953 sayılı Basın İş Kanununa tabi olarak geçip geçmediği ve davacının itibari hizmetinin olup olmadığı hususundadır.

2. İlgili Hukuk 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri, ile mülga 506 sayılı Kanun'un Ek 5 inci maddesi hükümleri ile 5953 sayılı Kanun hükümleridir.

3. Değerlendirme 1.Eldeki davada, davacıya ait çalışmaların Kuruma bildirilmiş olduğu ve bu nedenle itibari hizmet süresinin tespitine ilişkin uyuşmazlığın, anılan yasa hükümleri kapsamında, hizmet akdine tabi çalışma nedeniyle zorunlu sigortalılık sürelerinin tespiti niteliğinde bulunmadığı gözetildiğinde, Sosyal Güvenlik Kurumunun davada usulünce davalı sıfatı ile taraf olmasının sağlanması gerekirken, hatalı değerlendirme ile Kuruma davada fer’i müdahil sıfatı ile yer verilmesi isabetsiz olup, usul ve yasaya aykırıdır.

2.Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 297 nci maddesinin (2) nci fıkrasında "hükmün sonuç kısmında, gerekçeye ait herhangi bir söz tekrar edilmeksizin, taleplerden her biri hakkında verilen hükümle, taraflara yüklenen borç ve tanınan hakların, mümkünse sıra numarası altında açık, şüphe ve tereddüt uyandırmayacak şekilde gösterilmesi gereklidir", hükmü öngörülmüş olup, mahkemece, kabule konu olunan 30.09.2008 tarihinden önceki çalışmalar yönünden davanın yasal dayanağının 506 sayılı Kanun'un Ek 5 inci maddesi olduğu anılan maddenin 3 üncü fıkrasının "...

Fiilen çalışılmış güne eklenecek itibari hizmet günü sayısının bulunmasında (Çalışılan gün sayısı x 0.25) formülü uygulanır." hükmü gereği, hüküm kurulması gerekmekte olduğu, yine Yargıtay İçtihatları Birleştirme Büyük Genel Kurulu'nun 16.05.2000 tarihinde Resmi Gazete'de yayımlanan 18.02.2000 gün ve 1997/1 Esas - 2000/1 Karar sayılı kararında, anılan Kanunun Ek 5'inci maddesinde öngörülen itibari hizmet süresinin, salt sigortalılık süresine eklenmesi gerekeceği, ayrıca bu sürenin fiili prim ödeme gün sayısına eklenmesinin söz konusu olamayacağına ilişkin kararı dikkate alınmaksızın, yazılı şekilde karar verilmesi usul ve yasaya aykırı olup,

bozma nedenidir.

Ne var ki, yapılan bu yanlışlığın giderilmesi yeniden yargılama yapılmasını gerektirmediğinden 6100 sayılı Kanun’un 370 inci maddesinin ikinci fıkrası hükmü uyarınca kararın düzeltilerek onanması gerekir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeple; 1.Davalı Kurum vekilinin temyiz itirazlarının aşağıdaki bent kapsamında kabulü ile, temyiz olunan İlk Derece Mahkemesi kararına karşı istinaf başvurusunun esastan reddine ilişkin Bölge Adliye Mahkemesi kararının ORTADAN KALDIRILMASINA, 2. İlk Derece Mahkemesi kararının karar başlığında yer alan "Fer'i Müdahil" ibaresinin silinerek yerine "Davalı" ibaresinin yazılmasına,

3. Temyiz olunan ilk derece Mahkemesi kararının, ilk fıkrasının tamamen silinmesi ile yerine; "1-Davanın kabulü ile, A-01.01.2004 ile 31.10.2005 tarihleri arasında ... sicil numaralı Merkez Gazete Dergi Basım Yay. San. ve Tic. A.Ş. ünvanlı iş yerinde geçen 660 gün nedeniyle x 0,25 formülüyle hesaplanan 660 gün x 0.25 =165 gün itibari hizmet süresi bulunduğunun tespitine ve bu sürenin davacıya ait sigortalılık süresine itibari hizmet süresi olarak eklenmesi gerektiğinin tespitine,

B-01.11.2005 ile 30.06.2006 tarihleri arasında ... sicil numaralı Merkez Gazete Dergi Basım Yay. San. ve Tic. A.Ş. ünvanlı işyerinde geçen 239 gün nedeniyle x 0,25 formülüyle hesaplanan 239 gün x 0.25 =59 gün itibari hizmet süresi bulunduğunun tespitine ve bu sürenin davacıya ait sigortalılık süresine itibari hizmet süresi olarak eklenmesi gerektiğinin tespitine,

C-01.07.2006 ile 24.04.2008 tarihleri arasında ...sicil numaralı Merkez Gazete Dergi Basım Yay. San. ve Tic. A.Ş. ünvanlı işyerinde geçen 653 gün nedeniyle x 0,25 formülüyle hesaplanan 653 gün x 0.25 =163 gün itibari hizmet süresi bulunduğunun tespitine ve bu sürenin davacıya ait sigortalılık süresine itibari hizmet süresi olarak eklenmesi gerektiğinin tespitine " ibaresinin yazılmasına ve hükmün bu şekliyle DÜZELTİLEREK ONANMASINA,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,