Yargıtay 10. Hukuk Dairesi E.2022/4354 K.2023/8386

Taraflar arasındaki iş kazasından kaynaklanan maddi ve manevi tazminat davasından dolayı yapılan yargılama sonunda, İlk Derece Mahkemesince davalı ... Tur. ve Tic. A.Ş. yönünden davanın reddine, diğer davalı ... yönünden davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Kararın davacı vekili ve davalı ... vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince istinaf başvurularının esastan reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davalı ... vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili davacı 26.08.2016 tarihinde asıl dava dosyasını davalı ... Tur. ve Tic. A.Ş.'ye, 16.01.2018 tarihinde birleşen davayı davalı ... Başkanlığına karşı açarak davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsil edilmek üzere 86.728,16 TL maddi, 50.000,00 TL manevi tazminatın ödenmesini talep ve dava etmiştir.

II. CEVAP

Davalı ... şirketi vekili cevap dilekçesinde özetle, davacının kaza tarihinde yıllık izinde olduğunu, müvekkil şirketin bünyesinde mesai halinde olmadığını, müvekkili şirkete izafe edilecek hiçbir kusur bulunmadığını, davacının kendi ihmali yüzünden yaralanmış olduğunu beyanla davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı ... vekili cevap dilekçesinde özetle, yetkili mahkemenin ... Mahkemeleri olduğunu, 6360 sayılı Kanun gereğince su, atıksu, altyapı çalışmaları, arıtma vb. hizmetler hakkında tüm yetkilerin ASAT'a geçtiğini, dolayısı ile tazminat davasının Atık Su Pompasının arızası noktasından kaynaklandığı ve söz konusu atık su noktasının da artık ASAT tarafından idare edildiği düşünüldüğünde söz konusu davada ... Belediyesi'nin değil ASAT'ın davalı olması gerektiğini, diğer davalı şirketin durumunu değerlendirildiğinde, davalı şirketin kapatılan Kadriye Belediyesi ile yapmış olduğu sözleşme ile Kadriye Beldesinde bulunan Atık Suyun Bertarafı konusunda sorumlu olduğunu, bilirkişi raporlarını kabul etmediklerini savunmuştur.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararında özetle iş kazasının meydana gelişinde davacının %20, kapatılan Kadriye Belediye'sinin %80 oranında kusurlu olduğu, olayda kusurunun görülmesi nedeniyle Kadriye Belediyesi'nin devredildiği ... Belediyesi'nin tazminatlardan sorumlu olması gerektiği, herhangi bir kusurunun bulunmaması, Kadriye Belediyesinin işleminden sorumlu tutulamayacak olması nedeniyle davalı ... şirketi hakkındaki dava reddedine karar verilmesi gerektiğinden bahisle davalı ... şirketi yönünden kusuru bulunmadığından bahisle davanın reddine, diğer davalı ... yönünden maddi tazminat isteminin kabulüne, davacı lehine 30.000,00 TL manevi tazminat ödenmesine karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili ile davalı ... Belediyesi vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri

Davacı vekili istinaf dilekçesinde özetle, davalı ... şirketi yönünden meydana gelen kazada kusurlu olmadığı yönündeki tespiti kabul etmediklerini, rapordaki tespit ve beyanların aksine, davacının davalı ... Tur. A.Ş.nin bilgisi dahilinde ve talimatı üzerine olay mahalline gittiğini, davalı ... ile müteselsilen sorumlu olduklarını, bu yönüyle bilirkişi raporunu kabul etmediklerini, bu davalı yönünden de talepleri gibi davanın kabulü gerektiğini, hükmedilen manevi tazminatın düşük takdir edildiğini, bu nedenlerle İlk Derece Mahkemesinin istinafa konu kararının kaldırılarak davanın kabulüne karar verilmesini talep edilmiştir.

Davalı ... vekili istinaf dilekçesinde özetle.

Belediyenin değil ASAT'ın sorumluluğunun olduğunu, ayrıca davalı şirketin Kadriye Belediyesi ile yapmış olduğu sözleşme ile Kadriye Beldesinde bulunan Atık Suyun Bertarafı konusunda sorumlu olduğunu, bu yükümlülüğün yerine getirilmesi adına da davacının yaralandığı Atık Su Pompasını tamir ederek işler hale koymak da görev ve yükümlülüğü olduğunu, Kadriye Belediyesi Başkanının ancak Turaş A.Ş. ve personelini bu yükümlülüklere uyma konusunda uyarmış olabileceğini, yoksa emri altında çalışmayan başka şirkete ait personeller üzerinde emir ve talimat yetkisinin bulunmadığını,

kaldı ki Kadriye Belediyesi Başkanlığı makamından da yazılı bir talimat söz konusu olmayıp bilirkişilerin sadece iddialar üzerine değerlendirme yaptığını, bilirkişi raporları arasında çelişkiler bulunduğunu, raporlara itirazlarının da değerlendirilmediğini bu nedenlerle İlk Derece Mahkemesinin istinafa konu kararının kaldırılarak davanın reddine karar verilmesini talep edilmiştir.

C. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile İlk Derece Mahkemesinin vakıa ve hukuki değerlendirmesinde, usul ve esas yönünden yasaya aykırılık bulunmadığı anlaşıldığından, yerinde görülmeyen istinaf başvurularının esastan reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı ... Belediyesi vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davalı ... Belediyesi vekili temyiz dilekçesinde özetle, 6360 sayılı yasa gereğince müvekkilinin davalı olamayacağını, davanın ASAT (... Su ve Atıksu İdaresi Genel Müdürlüğü)’a karşı açılması gerektiğini, öte yandan kapatılan Kadriye Belediyesi’nin kazanın meydana gelmesinde bir kusuru olmadığını, bilirkişi raporlarına itirazlarının değerlendirilmediğini belirterek kararın bozulmasını talep etmiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık iş kazasından kaynaklanan maddi ve manevi tazminat istemlerine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 369 uncu maddesinin birinci fıkrası, 371 inci maddesi ile 124 üncü maddesi, 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun 417 inci maddesi, 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu'nun 13, 16, 20 ve 21 inci maddeleri ile 492 sayılı Harçlar Kanunu'nun 8 inci ve 31 inci maddeleri, 6360 sayılı Kanun'un Geçici 1 inci maddesi.

3. Değerlendirme

Dosya kapsamından, Kadriye Belediyesi’nin 6360 sayılı Kanun ile tüzel kişiliğinin kaldırıldığı, tüzel kişiliği kaldırılan bu belediyenin personeli, her türlü taşınır ve taşınmaz malları, hak, alacak ve borçlarının hangi Kurum ve kuruluşlara devredildiğine dair devir, tasfiye ve paylaştırma komisyon kararlarının Dairemiz'in 14.12.2021 tarihli geri çevirme kararı ile dosyaya kazandırıldığı, komisyon kararları kapsamında somut olayın temyiz incelemesine konu kararda irdelenmediği anlaşılmaktadır.

6360 sayılı Kanun'un Geçici 1 inci maddesinin 1 nolu bendinde “Bu Kanundaki devir, tasfiye ve paylaştırma işlemlerini yürütmek üzere vali tarafından, bir vali yardımcısının başkanlığında, valinin uygun göreceği kurum ve kuruluş temsilcilerinin ve ilgili belediye başkanlarının katılımıyla devir, tasfiye ve paylaştırma komisyonu kurulur. Bu komisyona yardımcı olmak üzere valinin görevlendirmesi ile alt komisyonlar da kurulabilir.” ve Geçici 1 inci maddesinin 3 nolu bendinde ise “1 inci maddesine göre tüzel kişilikleri kaldırılan Belediye ve köylerin personeli, her türlü taşınır ve taşınmaz malları, hak, alacak ve borçları komisyon kararıyla ilgisine göre bakanlıklara, Büyükşehir Belediyesi bağlı kuruluşuna veya ilçe belediyesine devredilir." hükümleri yer almaktadır.

Ayrıca bir kişinin belli bir davada gerçekten davacı veya davalı sıfatına sahip olup olmadığı hususu usul hukuku değil, dava konusu hakkın özüne ilişkin bir maddi hukuk meselesidir. Bir davanın tarafları o davada gerçekten taraf sıfatına sahip değilse, Mahkeme dava konusu hakkın esasına girip karar veremez. Davayı sıfat yokluğundan reddetmesi gerekir. Davacı olma sıfatı dava konusu hakkın sahibine, davalı sıfatı ise sübjektif hak kendisinden istenebilecek kişiye aittir. Kuşkusuz bu hak sözleşmeden, haksız fiilden, sebepsiz iktisaptan veya kanundan doğabilir.

Bir alacak davasında davalı olma sıfatı o alacağın gerçek borçlusuna aittir. Alacak davası, o alacağın gerçek borçlusundan başka bir kişiye karşı açılırsa, dava konusu alacağın mevcut olmadığından dolayı değil, davalının davalı sıfatına sahip olmadığından dolayı reddedilir. (Hukuk Muhakemeleri Usulü, Prof. Dr. Baki Kuru, I. Cilt, s. 1159)

Somut olayda İlk Derece Mahkemesince devir, tasfiye ve paylaştırma komisyon kararları çerçevesinde bir irdeleme yapılmaksızın davalı ... Belediyesi'nin hüküm altına alınan tazminatlardan sorumlu olduğu kabulünden hareketle sonuca gidilmesi hatalı olmuştur.

Mahkemece yapılacak iş; Dairemiz'in 14.12.2021 tarihli geri çevirme kararı ile dosya kapsamına alınan komisyon kararlarını yukarıda yapılan açıklamalar ışığında davalı ... yönünden husumet ve taraf teşkili kapsamında değerlendirdikten sonra çıkacak sonuca göre bir karar vermekten ibarettir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle, 1.Temyiz olunan, İlk Derece Mahkemesi kararına karşı istinaf başvurusunun esastan reddine ilişkin Bölge Adliye Mahkemesi kararının ORTADAN KALDIRILMASINA,

2.İlk Derece Mahkemesi kararının BOZULMASINA,

Davalı ... Belediyesi vekilinin sair temyiz itirazlarının incelenmesine şimdilik yer olmadığına,

Peşin alınan temyiz karar harcının istek halinde ilgilisine iadesine,

Dosyanın kararı veren İlk Derece Mahkemesine, bozma kararının bir örneğinin kararı veren Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,