Yargıtay 10. Hukuk Dairesi E.2022/6948 K.2023/9212

Taraflar arasındaki iş kazasına dayalı maddi ve manevi tazminat davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın reddine karar verilmiştir. Kararın davacı vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvurunun esastan reddine karar verilmiştir. Bölge Adliye Mahkemesi kararı davacı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili; müvekkilinin, davalı belediyede kepçe operatörü olarak çalışırken 25.03.2011 tarihinde iş kazası geçirmesi nedeniyle çalışma gücünün büyük bir kısmını kaybederek malul kaldığını ve uzun süre istirahatli kalmak sureti ile maddi ve manevi zarara uğradığını, davacının hemzemin geçidinde tren yolunda temizlik çalışması yaparken tren çarpması sonucu kazanın meydana geldiğini, olayda davalıların kusurlu olduğunu belirterek, manevi tazminat taleplerine ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla şimdilik 10 TL'lik maddi zararın davalı taraftan tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

II. CEVAP

Davalı Belediye Başkanlığı vekili; davanın zamanaşımına uğradığını, olayda belediyenin kusuru olmadığını, kazanın olduğu alanda ...'nin talebi üzerine davacının görevlendirildiğini, söz konusu iş yerinde alınması gereken güvenlik önlemlerin tamamının diğer davalı olan ...'nin görev ve sorumluluğunda olduğunu, kazanın ...'nin kusurundan kaynaklandığını belirterek davanın reddini talep etmiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

Mahkemece, toplanan deliller ve bilirkişi raporu doğrultusunda davanın reddine karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri

Davacı vekili istinaf başvuru dilekçesinde özetle; işverenin sadece iş yerinde meydana gelen iş kazalardan değil fakat işçiye vermiş olduğu talimat sebebi ile işçinin bu talimat ile hareket ederken ki meydana gelen kazalardan da kusurlu olduğunu, İş Güvenliği ve İşçi Sağlığı Kanunu ile bu hususun açıkça belirtilmiş olduğunu, davacının, Belediyede işçi olup, Belediyeden almış olduğu talimatın gereğini yerine getirmiş olduğunu, kendisi özel kepçesi ve kendi inisiyatifi ile çalışma yapmış olsa ve söz konusu kaza meydana gelse burada kusurun %100’ün ... olduğu kabul edilebileceğini, fakat davacının tercih hakkı bulunmadığını,

davalı Belediye tarafından, çalışma yapmış olduğu işten bambaşka; daha önce hiç eğitimini almadığı, işaret levhalarını bilmediği, işe özel tanımlara yabancı bir işte davalı tarafından görevlendirilmiş olduğunu, Yenice İlçesinde bulunan ... görevlilerinin, kontrol memurlarının niteliklerini, iş deneyimlerini, teknik bilgilerini bilmeden, müvekkilini öylesine görevlendirmiş olduğunu, İş Güvenliği ve İşçi Sağlığı Kanunu gereği kendisinin işçinin gözetim, bakım sorumluluğuna da aykırı davranmış olduğunu, işçiye talimatı ile başka bir işte görevlendirmesi halinde karşılaşacağı riskler hakkında eğitim vermemiş olduğunu,

iş yerinde alınan iş sağlığı ve güvenliği tedbirlerine uyulup uyulmadığını etkin olarak denetim ve gözetim mekanizması oluşturmayan, yapılan çalışmaları işçinin ve bir başka işverenin inisiyatifine bırakan ve işçilerin bu tür hatalı davranışlarda bulunmaması için davranış değişikliği oluşturmayan davalı Belediye Başkanlığı kusurlu olduğunu, 31.01.2020 tarihli kusur raporunda en azından mevzuata atıf varken itiraz etmiş oldukları 26.10.2020 ve 24.01.2021 tarihli raporlarda bu atıfların da bulunmadığını,

4857 sayılı Kanun'un 77 nci maddesine atıf yapılmış olup bu maddenin 6331 sayılı Kanun'un 37 nci maddesi ile yürürlükten kaldırılmış olduğunu, SGK müfettiş raporlarının ise idari tahkikat mahiyetinde olup, bağlanan gelirin SGK tarafından rücusunda kusur tespiti, bazen işçinin gelirinin düşürülmesi amacı ile yapılmakta olduğunu, bu yargılamada İş Güvenliği ve İşçi Sağlığı hükümlerine göre tespit yapılması gerektiğini, davalı Belediyenin müvekkilinden görev tanımında yer almayan, eğitimini almadığı işi yapmasını isteyerek iş güvenliği ve işçi sağlığı hükümlerine aykırı davranmış olduğunu, demir yolundaki haberleşmenin farklılığı,

diğer demir yolu işçilerinden farklı bir eğitim alması, işaretlerin, sinyalizasyonun farklılığı gözetilmemiş olduğunu, bu sebeplerle davalı Belediye Başkanlığının kusurlu olduğunu beyanla kararının kaldırılmasını talep etmiştir.

C. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararında, "...24.01.2021 tarihli bilirkişiler raporunda; ...

Genel Müdürlüğünün; yapılan çalışmalar sırasında tren hareketlerinin yeterince düzenlenmemesi, hemzemin geçitte bulunan tren geçişi sırasında kapanan sinyalizasyon yani bariyer kollarının arızalı olması, yol bakım onarım memurunun trafik kontrolörü ile haberleşmesini sağlayan direk prizinin arızalı olması, tren yolu üzerinde yapılan bakım çalışmasına ilişkin yeterli ikaz uyarı işaretlemesi yapılmaması, çalışma yapılan bölgeden geçecek makinistlerin hız sınırlarına riayet etmelerinin sağlanmaması, işyerinde etkin bir kontrol ve gözetim sisteminin oluşturulmaması,

iş güvenliğinin çalışanların inisiyatifine bırakılması sebebiyle olayın meydana gelmesinde etkili olduğunu, Şahin Ekmekçi’nin, çalışma yapılan bölgeden geçecek trenlerle ilgili araştırmaların yapılmaması, çalışma yapılan bölgeden geçecek olan trenlerin makinistlerinin önceden uyarılması, bilgilendirilmesi için yeterli çalışma yapılmaması (bayrakçı görevlendirilmesi vb.), yeterince dikkatli ve tedbirli davranmaması sebebiyle olayın meydana gelmesinde az miktarda şahsi anlamda etkisi/ihmali olduğunu, kazalı ...’ın kazanın oluşumunda illiyet bağı tesis edecek şekilde etkisinin/ihmalinin bulunmadığını, davalı ...

Belediye Başkanlığı'nın ihmalinin/etkisinin/sorumluluğu bulunmadığının belirtildiği, SGK müfettişleri tarafından hazırlanan raporlarda, davalı belediyeye herhangi bir kusur izafe edilmediği, mahkemece aldırılan 26.10.2020 ve 24.01.2021 tarihli bilirkişi kurulu raporlarının olayın oluş şekline uygun olup birbirini teyit ettiği, dava konusu olayın meydana gelmesinde davalı belediyenin kusurunun bulunmadığı anlaşılmakla, meydana gelen kaza nedeniyle tazminat sorumluluğunun olmadığı, mahkemece davanın reddine karar verilmesinin yerinde olduğu anlaşılmıştır..." gerekçesiyle davacı tarafın istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davacı vekili; istinaf dilekçesinde öne sürdüğü gerekçeleri tekrar ederek kararın bozulmasını istemiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme

Uyuşmazlık, davacının iş kazasına dayalı olarak tazminat isteminin yerinde olup olmadığına ilişkindir.

2. İlgili Hukuk

6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 369, 370 ve 371 inci maddeleri, 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunun 49 ve devamı maddeleri.

3. Değerlendirme

1.Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun'un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2. Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup, davacı vekilinin temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR