Yargıtay 10. Hukuk Dairesi E.2023/10053 K.2023/10793

Taraflar arasındaki Tarım Bağ-Kur sigortalılığının tespiti davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince, hükümde belirtilen gerekçelerle davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Kararın davalı Kurum vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı, davalı Kurum vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda; temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I.DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davacının ... ili, ...ilçesinde yaşamını sürdürdüğü, geçimini çiftçilikle sağladığı, ziraat ve tarım işleri ile bu güne kadar ara vermeden uğraştığı, davacının 15.09.1998 tarihine ...Fındık Tarım Satış Kooperatifi'ne üye olduğu, sattığı fındık bedellerinden 1999 - 2000 - 2001 - 2002 yıllarında fındık tarım satış koop. ...şubesi tarafından tevkifat yoluyla 16.723,97 TL prim kesintisi yapıldığı,

davacının 12.01.2021 tarihinde SGK Başkanlığı'na yaptığı başvuru sonucu 1999 - 2000 - 2001 - 2002 yıllarında ödemiş olduğu Tarım Bağ-Kur sigorta primlerinin sistemde gözükmediği ve primlerinin yatırılmadığının Kurum tarafından bildirildiği, bu nedenlerle davacının 1999 tarihinden itibaren tarım Bağ-Kur sigortalısı olduğunun tespitine ve tesciline karar verilmesini talep ve dava etmiş; duruşmada 1999 - 2002 yılların arasında Tarım Bağ-Kur sigortalısı olduğunun tespitine karar verilmesini talep ettiğini beyan etmiştir.

II.CEVAP

Davalı Kurum vekili cevap dilekçesinde; davacının 1999 - 2000 - 2001 yıllarına ait tevkifat kesintisi ile ilgili tescil talebi ve başvurusunun olmadığı, davacının taleplerinin hak düşürücü süreye uğradığı, tevkifatın yapıldığını gösteren belgeler de eklenmek sureti ile Kuruma yazılı talepte bulunulması ve tevkif tutarının Kurum hesaplarına intikal etmesi şartı arandığı, davacının yasada belirtilen şartları taşıyıp taşımadığının ve davacının elde ettiği tarım ürünlerinin tarım sigortalısı olmak için yeterli olup olmadığının araştırılması gerektiği, talebin hangi yıllara ilişkin olduğunun açıklanmadığı savunmasıyla davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

III.İLK DERECE MAHKEME KARARI

İlk Derece Mahkemesi tarafından; yapılan araştırmalar neticesinde dosyada davacının 2002 yılında tarımsal faaliyetinin kesintisiz devam ettiğine ilişkin Yargıtay’ın aradığı nitelikte yazılı delil bulunmadığı, davacının ilk prim kesintisinin yapıldığı 1999 yılının Eylül ayını takip eden aybaşı olan 01.10.1999 tarihinden 31.12.2001 tarihine kadar tarım Bağ-Kur sigortalısı olması gerektiği gerekçesiyle davanın kısmen kabulü ile davacının, (Kurumca kabul edilen süreler hariç) 01.10.1999 - 31.12.2001 tarihleri arasında Tarım Bağ-Kur sigortalısı sayılması gerektiğinin tespitine fazlaya ilişkin istemin reddine karar verilmiştir.

IV.İSTİNAF

A.İstinaf Yoluna Başvuranlar İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı Kurum vekili istinaf yoluna başvurmuştur.

B.İstinaf Sebepleri: Davalı Kurum vekili istinaf dilekçesinde özetle; davacının taleplerinin hak düşürücü süreye/zamanaşımına uğradığı, davacının elde ettiği tarım ürünlerinin tarım sigortalısı olmak için yeterli olmadığı, davacının yasada belirtilen şartları taşımadığı, davacının dava dilekçesinde 1999 tarihinden itibaren Tarım Bağ-Kur sigortalısı olduğunun tespitine ve tesciline karar verilmesini talep ettiği, talebinin hangi yıllara ilişkin olduğunu açıklamadığı iddiasıyla İlk Derece Mahkemesi kararı kaldırılarak davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

C.Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davacıya talebinin açıklattırıldığı, davacının tespit talebinin 1999 - 2002 yılları arasında olduğunu açıkladığı, yine İlk Derece Mahkemesince davacıya Kuruma başvuruda bulunmak üzere süre verildiği, davalı Kurumun 19.04.2021 tarihli müzekkere cevabında davacının 1999 ve 2000 yıllarındaki ürün satışındaki tevkifat bildirimi ve tevkifat tutarı listesinin Kuruma intikal etmediği belirtilerek bu yıllar için işlem yapılamadığının belirtildiği, 2001 yılındaki tevkifat kesintisi Kuruma bildirildiğinden tescilinin 01.10.2001 tarihi itibari ile yapıldığının bildirildiği,

S.S 847 Sayılı ...Fındık Tarım Satış Koop. müzekkere cevabı ve eklerinden davacının 1999 ve 2000 yılılnda ürün satışı yaptığı, satışlarından tevkifat yapıldığı, sunulan banka makbuzlarına göre kesintilerin Kurum hesaplarına yatırıldığı, davacının tevkifat listelerinde adının yer aldığı, ilgili yasal düzenlemeler uyarınca ve emsal Yargıtay kararlarına göre davacının ilk satış yaptığı 1999 yılı Eylül ayında tevkifat yapıldığı, satış yaptığı Kurum'un kamu Kurumu niteliğinde olduğu, ayrıca dekontlardan primin Kuruma intikal ettirildiği,

bu halde davacının zorunlu Bağ-Kur sigortalılığın takip eden ay başı olan 01.10.1999 tarihinden itibaren başlatılması gerektiği, devam eden 2000 ve 2001 yılında ürün satışı yaptığı, tevkifat kesintisi yapıldığı anlaşıldığından Kurumun 2001 yılı için talebi kısmen kabul ettiği günler hariç davacının Tarım Bağ-Kur sigortalısı olduğunun tespitine dair İlk Derece Mahkemesinin kararında isabetsizlik bulunmadığı gerekçesiyle istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

V.TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı Kurum vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davalı Kurum vekili istinaf sebepleri doğrultusunda temyiz isteminde bulunmuştur.

C.Gerekçe 1.Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Dava devam eden tarımsal faaliyet ile teslim edilen tarımsal ürün bedellerinden yapılan prim kesintisine istinaden 2926 sayılı Kanun kapsamında Tarım Bağ-Kur sigortalılığının tespiti davasıdır.

2.İlgili Hukuk 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri ile 2926 sayılı Tarımda Kendi Adına ve Hesabına Çalışanlar Sosyal Sigortalar Kanunu'nun 2, 7, 9, 10, 36 nci maddeleri ilgili hükümlerdir.

3. Değerlendirme 1.Bölge Adliye Mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun'un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2. Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup, dosyada yer alan tüm bilgi ve belgelerin incelenmesinde verilen hükmün yerinde olduğu anlaşılmakla davalı Kurum vekilinin temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle; Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun'un 370 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,