Yargıtay 10. Hukuk Dairesi E.2023/10103 K.2023/10855

Taraflar arasında İlk Derece Mahkemesinde görülen ve istinaf incelemesinden geçen hizmet ve prime esas kazanç tespiti davasında verilen karar hakkında yapılan temyiz incelemesi sonucunda, Dairece Bölge Adliye Mahkemesi kararının kaldırılmasına ve İlk Derece Mahkemesi kararının bozulmasına karar verilmiştir.

İlk Derece Mahkemesince bozmaya uyularak yeniden yapılan yargılama sonucunda; davanın kısmen kabul kısmen reddine karar verilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararı davalı şirket ile fer'i müdahil Kurum vekilleri tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davacının davalıya ait işyerinde 19.08.2013-09.02.2016 tarihleri arasında Elektrik Elektronik Mühendisi olarak çalıştığını, iş akdini haklı nedenlerle feshettiğini, söz konusu alacaklarının davalı tarafından süresinde yatırılmadığını ve yatırılmayacağının beyan edilmesi ve davacının işbaşı tarihinin 19.08.2013 olarak kurumdan düzeltilmemesi ve düzeltilmeyeceğinin açıkça belirtilmesi üzerine 20.05.2016 tarihinde ...

1.İş Mahkemesinin 2016/255 Esas sayılı dosyası ile alacak davası açtıklarını, yapılan yargılama sonunda davacının 19.08.2013-04.12.2013 tarihleri arasında davalı yanında brüt 5.100,00.TL ücret çalıştığının kabulüne karar verildiğini beyanla, davacının davalı işveren yanında 19.08.2013-04.12.2013 tarihleri arasında çalıştığının tespitine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

II. CEVAP

Davalı ...Elektromekanik San. Tic. A.Ş. vekili cevap dilekçesinde özetle; davalı şirketin 1978 yılında Devlet Planlama Teşkilatının teşvikleriyle kurulduğunu, dava dilekçesindeki iddialarının hiçbir geçerliliğinin olmadığını, ... 1.İş Mahkemesinin 2016/255 Esas sayılı davasının istinaf edildiğini, kararın henüz kesinleşmediğini, HMK 165 inci maddesi gereğince kararın kesinleşmesinin beklenmesi gerektiğini belirterek davanın reddini talep etmiştir.

Fer'i Müdahil SGK vekili cevap dilekçesinde özetle; davacının çalışmalarının Hizmet Döküm Cetvelinde göründüğü gibi olduğunu, başkaca çalışmasının olmadığını belirterek davanın reddini talep etmiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin 09.04.2019 tarihli ve 2018/6 Esas, 2019/95 Karar sayılı kararıyla; "Davanın kabulüne, ... T.C. Kimlik numaralı davacı ...'in davalı ...Elektromekanik San. ve Tic. A.Ş.'ye ait ...Bulvarı No:23 Çiğli/... adresindeki iş yerinde 19.08.2013-04.12.2013 tarihleri arasında 106 gün süre ile hizmet akdine tabi olarak aylık brüt 5.100,00 TL ücretle çalıştığı ve bu çalışmalarının Sosyal Güvenlik Kurumuna bildirilmediğinin tespitine," karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı şirket ile fer'i müdahil Kurum vekilleri istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin 10.11.2021 tarihli ve 2019/1698 Esas, 2021/1742 Karar sayılı kararıyla;" Somut olayda, davacı 19.08.2013 tarihinde çalışmaya başladığını ileri sürmüş, davalı işveren ise davacının çalışmalarının 04.12.2013 tarihinden başladığını ileri sürmüştür.

Kayıtlar incelendiğinde; taraflar arasındaki iş sözleşmesinin 18.07.2013 tarihinde düzenlenip, işe başlama tarihinin 19.08.2013 tarihi olarak belirlendiği, 24.10.2013 tarihinde işveren tarafından düzenlenen vasıta kullanımına ilişkin belgenin davacı tarafından imzalandığı, 2014 yılının Temmuz ve Ağustos aylarında davacının yıllık izin kullandığı (Bir yıllık kıdem süresi dolmadan işçinin yıllık izne hak kazanamayacağı) görülmekle anılan belgelerden davacının davalıya ait işyerinde 19.08.2013-03.12.2013 tarihlerinde bildirimsiz çalıştığı anlaşılmaktadır.

Davacının aylık ücreti ile ilgili ise yazılı iş sözleşmesi bulunmakla tanık beyanları da dikkate alınarak prime esas kazancın her iki delil birlikte değerlendirilerek tespitinde bir isabetsizlik görülmemiştir. " gerekçesiyle başvuruların esastan reddine karar verilmiştir.

V. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ

A. Bozma Kararı

1. Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı şirket ile fer'i müdahil Kurum vekilleri temyiz isteminde bulunmuştur.

2. Dairemizin 02.11.2022 tarihli 2022/11926 Esas, 2022/13576 Karar sayılı ilamı ile "Mahkemece, hizmet ve prime esas kazancın tespitine yönelik eldeki davada; hizmet tespiti yönünden verilen karar yerinde ise de prime esas kazancın tespitine yönelik; dosya içerisine celp edilen işçilik alacağı dosyasının kesinlemiş olduğunun anlaşılması karşısında, ödenmesi koşuluyla, ödemenin yapıldığı ayın prime esas kazanç matrahına dahil edilmesi; hizmet akdinin daha önceki bir tarihte sona ermiş olması karşısında ise yapılan ödemelerin çalışmanın geçtiği son ayın prime esas kazancında gözetilmesi gerektiği hususu dikkate alınmak suretiyle bir karar verilmelidir. " gereğine işaret edilerek bozulmuştur.

B. İlk Derece Mahkemesince Bozmaya Uyularak Verilen Karar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davacının hizmet tespit talebinin kabul edilmiş, ayrıca bozma ilamı doğrultusunda ... 1 İş Mahkemesi'nin 2016/255 Esas sayılı, 2017/352 Karar sayılı 12.07.2017 karar sayılı dosyasındaki kıdem tazminatı hariç diğer alacaklar için hizmet akdinin daha önceki bir tarihte sona ermiş olması da gözetilerek yapılan ödemelerin çalışmanın geçtiği son ayın prime esas kazancına eklenmesi gerektiğinden bahisle "Davanın kısmen kabulü ile

1-... T.C. Kimlik numaralı davacı ...'in davalı ...Elektromekanik San. ve Tic. A.Ş.'ye ait ...Bulvarı No:23 Çiğli/... adresindeki iş yerinde 19.08.2013-04.12.2013 tarihleri arasında 106 gün süre ile hizmet akdine tabi olarak çalıştığı ve bu çalışmalarının Sosyal Güvenlik Kurumuna bildirilmediğinin tespitine,

2-... 1. İş Mahkemesi'nin 2016/255 Esas sayılı, 2017/352 Karar sayılı 12.07.2017 karar tarihli kararına istinaden ücret, fazla çalışma ücreti ve ulusal bayram genel tatil ücreti adı altında davacıya yapılan 2.895,58TL/Brüt ödemenin azami prime esas kazanç sınırını aşmayacak şekilde davacının çalışmasının geçtiği son ay prime esas kazancına eklenmesi gerektiğinin tespitine, fazlaya ilişkin talebin reddine," karar verilmiştir.

VI. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı şirket ile fer'i müdahil Kurum vekilleri temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

1.Davalı şirket temyizi, davacının müvekkili şirkette fiilen 04.12.2013 tarihine çalışmaya başladığını, davacının fiili olarak sözleşmenin imza tarihinde işe başlamadığını, bu durumun nedeninin davacının devlet tarafından sağlanan KOSGEB desteği ile işe alınmış olması olduğunu, dosyada mevcut olan KOSGEB belgelerinin ve puantaj kayıtlarının mahkemece incelenmediğini belirterek kararın bozulmasını talep etmiştir.

3.Fer'i müdahil Kurum temyizi, eksik inceleme ile karar verildiğini beyanla, KOSGEB belgelerinin ve puantaj kayıtlarının yeterince incelenmediğini belirterek kararın bozulmasını talep etmiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık, hizmet ve prime esas kazanç tespiti istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri, 506 sayılı Sosyal Sigortalar Kanunu'nun 77 nci maddesi, 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu'nun 80 inci maddesi.

3. Değerlendirme 1. Temyiz olunan nihai kararların bozulması 6100 sayılı Kanun'un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2. Temyizen incelenen İlk Derece Mahkemesi kararının bozmaya uygun olduğu, kararda ve kararın gerekçesinde hukuk kurallarının somut olaya uygulanmasında bir isabetsizlik bulunmadığı, bozmaya uyulmakla karşı taraf yararına kazanılmış hak durumunu oluşturan yönlerin ise yeniden incelenmesine hukukça imkân bulunmadığı anlaşılmakla; davalı şirket ile fer'i müdahil Kurum vekilleri temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VII. KARAR

Açıklanan nedenlerle; Davalı şirket ile fer'i müdahil Kurum vekilleri yerinde görülmeyen tüm temyiz itirazlarının reddi ile usul ve kanuna uygun olan kararın ONANMASINA,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,