Yargıtay 10. Hukuk Dairesi E.2023/10233 K.2023/11323

Taraflar arasında İlk Derece Mahkemesinde görülen asıl ve birleşen rücuen tazminat davasında verilen karar hakkında yapılan temyiz incelemesi sonucunda, Mahkeme kararının bozulmasına karar verilmiştir.

Mahkemesince bozmaya uyularak yeniden yapılan yargılama sonucunda asıl ve birleşen davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Mahkeme kararının taraf vekillerince temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı Kurum vekili dava dilekçesinde, davalı ... Telekomünikasyon Elektrik Sis. San. Tic. A.Ş işçilerinden ... sigorta sicil numaralı ...'un 29.04.2016 tarihinde geçirdiği iş kazası sonucu vefat ettiğini, kaza sonrasında hak sahipleri tarafından açılan Üsküdar 2. İş Mahkemesinde görülen 2006/937 Esas sayılı davada davalıların kusurlu bulunduğunu, kaza sonrasında sigortalı hak sahiplerine 95.128,53 TL ilk peşin sermaye değerli geliri bağlandığını beyan ederek fazlaya ilişkin talep ve hakları saklı kalmak üzere Kurum alacağının % 20'si olan 19.025,71 TL'nin 10.10.2006 gelir onay tarihinden itibaren kanuni faizi ile davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsilini talep etmiştir.

2.Asıl davada talep ıslahla 35.877,42 TL'ye artırılarak 10.10.2006 gelir onay tarihinden itibaren kanuni faizi ile davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsilini talep etmiştir.

3. Davacı Kurum vekili, birleşen ... Anadolu 20. İş Mahkemesinin 2016/552 Esas sayılı dosyası üzerinden de bakiye ilk peşin sermaye değeri alacağı yönünden 35.468,97 TL'nin 10.10.2006 gelir onay tarihinden itibaren kanuni faizi ile davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsilini talep etmiştir.

II. CEVAP

1.Davalı ... vekilinin Mahkememize sunmuş olduğu cevap dilekçesi özetle; şirket işçisi ...'un ölüm nedeni olan trafik -iş kazasında hiçbir kusurlarının bulunmadığını, kazanın ...'un kendi kullandığı araçla olduğunu, ilgilinin doğrudan trafik kurallarına aykırı hakeret ettiğini, kazada %100 kendi kusuruna dayanan davranışının sonunda yaşandığını beyan ederek davanın reddi ile yargılama gideri ve vekalet ücretinin davacı üzerinde bırakılmasını talep etmiştir.

2.Davalı ... vekilinin Mahkememize sunmuş olduğu cevap dilekçesi özetle; davalı şirket aleyhine açılan Kurum alacağı davasının haksız ve mesnetsiz olduğunu, davanın husumet yokluğu nedeniyle reddi gerektiğini beyan ederek, davanın reddi ile yargılama gideri ve vekalet ücretinin davacı üzerinde bırakılmasını talep etmiştir.

III. MAHKEME KARARI

Mahkemesinin 26.03.2012 tarihli ve 2010/77 E. 2012/235 K sayılı kararıyla, davanın kabulü ile 35877,42 TL'nin 19025,71 TL'sinin onay tarihinden itibaren bakiyesinin ıslah tarihinden itibaren kanuni faiziyle birlikte davalılardan müştereken müteselsilen alınıp davacıya verilmesine karar verilmiştir.

IV. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ

A. 1.Bozma Kararı

1.Mahkeme kararına karşı taraf vekilleri temyiz isteminde bulunmuştur. 2. Dairemizin 18.04.2013 tarihli ve 2012/15114 E., 2013/8240 K. sayılı ilamında; olayın oluş biçimine uygun şekilde kusur raporu alınarak kusur oran ve aidiyetlerinin belirlenmesi, kabule göre de; rücu davalarında faiz başlangıç tarihinin gelirler yönünden onay, diğer giderler yönünden ise sarf ve tediye tarihleri olduğu gözetilmeksizin, ıslaha konu olan kısım yönünden, onay tarihi yerine, ıslah tarihinin faiz başlangıcı olarak esas alınmasının usul ve yasaya aykırı olduğu belirtilerek karar bozulmuştur.

B. İkinci Bozma Kararı

1.Bozmaya uyan Mahkemece verilen 11.10.2016 tarihli ve 2013/835 E 2016/472 K. sayılı kararıyla davanın kabulüne karar verilmiş, karara karşı davalılar vekilleri tarafından temyiz isteminde bulunulmuştur.

2.Dairemizin 27.03.2017 tarihli 2017/703 E. 2017/2578 K. sayılı ilamında, sigortalının meydana gelen trafik iş kazasında asli kusurlu olduğunu kabul ederek bu yönde kusur oran ve aidiyeti belirlenmesi gerekirken aksi yönde hüküm kurulmuş olması nedeniyle karar bozulmuştur.

C. Mahkemece Bozmaya Uyularak Verilen Karar

Mahkemenin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararıyla; "... trafik - iş kazası olayının meydana gelmesinde veya zarar görmesinde, birinci derece kusurlu olduğu; olayda, anılan nedenlerden dolayı, İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu ve yönetmelik maddelerine aykırı hareket eden davalı işveren müesseseler asıl işveren müessese (... İletişim Hizmetleri A. Ş.) ile davalı alt işveren müessesenin (... Telekomünikasyon Elektronik Sistemleri San. ve Tic. A.

Ş.) müştereken toplam % 40 (yüzdekırk) oranında kusurlu oldukları (ancak bu kusurun % 10 (yüzdeonunun) davalı asıl işveren ... İletişim Hizmetleri A.Ş.’den, geriye kalan % 30 (yüzdeotuzunun) kusurun ise, davalı alt işveren ... Telekomünikasyon Elektronik Sistemleri San. ve Tic. A. Ş.’den kaynaklandığı veya bunların ayrı ayrı direkt kusurları olduğu), müteveffa işçi ...’un % 60 (yüzdealtmış) oranında kusurlu olduğu anlaşılmıştır.

Dosyada mevcut davacı Kurum tahsis belgelerine göre Kurum sigortalısının geride kalan hak sahiplerine bağlanan gelirlerin peşin sermaye değerinin 89.743,55 TL olduğu, Kurumun rücu hakkı, bağlanan gelirler sebebiyle davalılar asıl işveren ve alt işverenin %40 oranındaki kusurlarına isabet eden tutarı açısından.

Kurumca rücu edilebilecek peşin değer toplamı 89.743,55TL x %40 kusur = 35.897,42 TL olduğundan asıl davada; davacının ilk peşin sermaye değeri gelir yönünden 35.877,42 TL alacağa hak kazandığı; birleşen davada; davacının ilk peşin sermaye değerli gelir yönünden 20,00 TL alacağa hak kazandığı anlaşılmakla davanın kısmen kabul kısmen reddine, kabul edilen miktar yönünden davacı lehine vekalet ücretine hükmolunmasına, reddolunan miktar yönünden davalılar lehine vekalet ücretine hükmolunmasına..." gerekçesiyle

1.Asıl dava yönünden; davanın kısmen kabulü ile İlk peşin sermaye değeri gelir yönünden, 35.877,42 TL'nin gelir bağlama onay tarihi olan 10.10.2006 tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte, davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine,

2.Birleşen dava yönünden; kısmen kabulü ile İlk peşin sermaye değeri gelirinin, 20,00 TL'nin gelir bağlama onay tarihi olan 10.10.2006 tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte, davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine, karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde taraf vekilleri temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

1. Davacı Kurum vekili temyiz dilekçesinde, davalıların %100 kusurlu olduğu gerekçesiyle kararın temyizen bozulmasını talep etmiştir.

2.Davalılar vekilleri temyiz dilekçelerinde, kusurlu olmadıklarını beyan ederek davanın reddini savunmuşlardır.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık, rücuan tazminat istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk 1. 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri,

2. 506 sayılı Kanun'un 9 ve 26 ncı maddesi hükümleridir.

3. Değerlendirme 1.Mahkemece davalıların %40,kazalı sigortalının %60 kusur oranına göre hüküm kurulması yerinde ise de asıl davaya konu tutarın tazmin sorumlularının kusur oranları toplam içinde kalmakla asıl davanın kabulü yerine kısmen kabulü yönünde hüküm kurulmuş olması isabetsizdir.

2.Ne var ki bu konunun düzeltilmesi yeniden yargılama yapılmasını gerektirmediğinden hüküm bozulmamalı, 01.10.2011 tarihinde yürürlüğe giren 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanununun geçici 3 üncü maddesi yollamasıyla 1086 sayılı Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanunun 438 inci maddesi gereğince düzeltilerek onanmalıdır.

VII. KARAR

Açıklanan sebeplerle; Mahkeme hükmünün 1. (1) no.lu bendinin silinerek yerine,"1-Asıl dava yönünden; davanın kabulü ile ilk peşin sermaye değeri gelir yönünden, 35.877,42 TL'nin gelir bağlama onay tarihi olan 10.10.2006 tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte, davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine,"

2. 3 numaralı fıkranın (a) bendinin tamamen silinmesine yerine, "2.450,79 TL karar-ilam harcının davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsil edilmesine," ibaresinin yazılması,

3.3 numaralı fıkranın (b) bendinin tamamen silinmesine ve hükmün bu şekliyle DÜZELTİLEREK ONANMASINA,

Dosyanın Mahkemesine gönderilmesine,